İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/689 K.2024/719

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/105 Esas sayılı dosyasından verilen 12/02/2024 tarihli ara kararın incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden/davacılar vekili talep/dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'nun 13.07.2023 tarihinde trafik ışıklı yaya geçidinden geçtiği sırada ... plakalı araç sürücüsünün hızlı gelmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası murisin yoğun bakım servisine kaldırıldığını, bir çok defa ameliyat olduğunu ve yaklaşık 53 gün sonra yani 06/09/2023 tarihinde vefat ettiğini, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca 2023/133251 esas numaralı soruşturmanın başlatılıp araç sürücüsü ... hakkında İzmir 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/57 Esas numaralı dosyasında dava açıldığını,

savcılık tarafından alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince kusurlu olduğunu, davalı ...'ın da ruhsat sahibi olması nedeniyle sorumlu olduğunu, kazaya karışan aracın sigortacısının ise davalı ...

Sigorta AŞ olduğunu, sigortaya başvurulmuşsa da, sigorta şirketinin 11.10.2023 tarihinde yapmış olduğu geri dönüşte maddi zararların hiç birisini karşılamadığını, trafik kazası nedeniyle vefat edenin hiçbir bedensel rahatsızlığı yok iken henüz 19 yaşında iken bu olayın yaşandığını, çalışarak ve aynı zamanda okuyarak evine destek olmaya çalışan kendi halinde biri olduğunu, davalı tarafın maktülün ölümünden sorumlu olmadığını iddia ettiğini, destekten yoksun kalma, cenaze ve defin giderleri ve yan giderlerlerin davalılardan tahsil edilmesi gerektiğini, cenaze giderinin, yine uzman bilirkişi aracılığla gelenek ve göreneklere,

dinsel zorunluluklara göre yapılması gereken olağan giderlerin hesaplatılarak hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, müteveffanın kaza olduktan sonra yaklaşık 2 ay gibi uzun bir süre Bozyaka Eğitim Araştırma Hastanesinde yattığını, bu süreçte davacı müvekkillerinin, tedavinin birçok yan giderini de karşılamak durumunda kaldıklarını, bakım giderlerinin belirlenip hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğünün olay tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, bu nedenle geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati haciz için yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini,

davalıların kusur durumu ve müvekkilinin tüm bu ihtiyaçları ortadayken ivedi olarak geçici ödemenin yapılmasının da elzem olduğunu belirterek, öncelikle TBK 76.md. gereğince uygun bir ödemenin müvekkilline yapılmasına karar verilmesini, maktülün annesi,babası ve kardeşi lehine toplam 160.000.00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek faiz ile birlikte davalı sürücü ve davalı ruhsat sahibinden tahsiline, 200-TL cenaze,

defin ve yan giderleri ile kızını kaybeden davacıların destekten yoksun kalmasından dolayı fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak ve ileride arttırılmak üzere 30.000 TL' nin ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olarak davalıların tamamından tahsiline, alınarak davacılara ödetilmesine,

davalıların mal kaçırma ve müvekkillerinin uğramış olduğu zararların telafisinin imkansız olması ihtimaline binaen, öncelikle eğer devredilmedi ise kazaya neden olan plakalı 14 BB 01 aracın trafik kaydı üzerine ve ayrıca davalılardan sürücü ve ruhsat sahibi üzerine UYAP üzerinden tespit edilecek menkul ve gayrimenkuller üzerine teminatsız olarak karar kesinleşinceye kadar İHTİYATI HACİZ konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEMENİN RED KARARI

Mahkemece, "....Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların ekonomik durumunun geçici ödemeyi gerekli kıldığına dair delillerin dosya kapsamında bulunmadığı gibi davacının iddiasının yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından, davacı vekilinin TBK'nın 76.maddesine göre geçici ödeme yapılması talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, ihtiyati haciz talebi yönünden ise; davacı vekili tarafından alacağın kaza tarihi itibariyle muaccel olduğu,

sunulan delillerden davalının kusurlu olduğunun tespit edildiğinden bahisle davalıların mal kaçırma ve müvekkilinin uğramış olduğu zararların telafisinin imkansız olacağı ihtimaline binaen, öncelikle eğer devredilmedi ise kazaya neden olan plakalı ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine ve ayrıca davalılardan sürücü ve ruhsat sahibi üzerine UYAP üzerinden tespit edilecek menkul ve gayrimenkuller üzerine teminatsız olarak karar kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi talep edilmiş ise de,

ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için talep konusu alacağın varlığına ve muaccel olduğuna dair yaklaşık ispat koşulunun sağlanması gerektiği, talep dilekçesine ekli kaza tespit tutanağı ve belgelere göre davaya konu alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamaya muhtaç olduğu, bu kapsamda alacağın varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığı, borçlunun mal kaçırma hazırlığında olduğu iddiasının yaklaşık ispat kuralları kapsamında somut ve mahkemede kanaat oluşturabilecek delillerle desteklenmediği,

İİK 257/1. ve 2. fıkralarında yer alan koşullar yaklaşık ispat kuralı uyarınca ispatlanamadığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmekle, sonuç olarak; davacı vekilinin İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN YASAL KOŞULLARI OLUŞMADIĞINDAN REDDİNE, davacı vekilinin TBK 76.MADDESİNE GÖRE GEÇİCİ ÖDEME YAPILMASI TALEBİNİN REDDİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyaci haciz talep eden/davacılar vekili tarafından, "....Dava konusu olayda bir zararın meydana geldiğinin açık olduğunu, yalnızca kusurun aidiyeti ve oranı ile talep edilebilecek tazminat miktarlarının çekişmeli olduğunu, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğünün olay tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, bu nedenle geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati haczin de yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, ... plakalı aracın asli kusurlu hareketiyle murisin vefat etmesine sebebiyet verdiğini,

geçen süreç içerinde müvekkillerinin daha çok mağdur olmaması adına teminatsız ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini de ayrıca talep ettiklerini, davalıların kusur durumu ve müvekkilinin tüm bu ihtiyaçları ortadayken ivedi olarak geçici ödemenin yapılmasının elzem olduğunu, ayrıca TBK 76.md. gereğince uygun bir ödemenin müvekkillerine yapılmasını..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında ihtiyati haciz ve geçici ödeme istemine ilişkindir.

Mahkemece; yukarıda yazılı gerekçelerle ihtiyati haciz isteminin ve geçici ödeme talebinin ayrı ayrı reddine dair ara karar verildiği, bu ara karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacılar murisinin 19 yaşında iken, 13.07.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrası bir süre hastanede yoğun bakımında yattıktan sonra 06.09.2023 tarihinde vefat ettiği, dava dilekçesi içeriğine göre davacıların, davalılardan sürücü ve ruhsat sahibi bakımından tespit edilecek menkul ve gayrimenkulleri üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği, yine davalılar arasında net bir ayrım yapmaksızın geçici ödeme talep ettiği, mahkemece verilen ek karar ile tüm bu taleplerin "yaklaşık ispatın sağlanamadığı" gerekçesi ile reddine karar verildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, geçici hukuki korumalar sebebiyle verilen kararlar kural olarak istinafa tabi değildir. Ancak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz ile ilgili kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m.341). TBK'nın 76. maddesine göre geçici ödeme talep edilmesi ise, ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir mahiyetinde değildir. Bu sebeple geçici ödeme taleplerine ilişkin kararlar ancak hükümle birlikte istinaf incelemesine tabi tutulabilir. Bu açıklamalar karşısında ilk derece mahkemesince HMK'nın 76. maddesine ilişkin talep yönünden verilen karar istinafa tabi bir karar olmayıp, bu kısma yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Bununla birlikte ihtiyati haciz istemi bakımından yapılan değerlendirmede; ceza soruşturması aşamasında trafik bilirkişi tarafından düzenlenmiş bulunan kusur raporuna göre, davalı sürücünün kazada alt düzey tali kusuru bulunduğunun belirtilmesine, henüz kusur durumu netleşmemekle birlikte ihtiyati haciz talebi için tam bir ispat koşulu değil, "yaklaşık ispat"ın yeterli görülmesine, olayın ölümlü bir trafik kazası olmasına, vefat edenin 19 yaşında olmasına,

2 ay süresince hastanede tedavi görmüş olup birtakım masrafların yapılmış da olmasına ve tüm dosya kapsamına göre, yaklaşık ispat koşulu sağlandığı halde mahkemece hatalı bir değerlendirme ile ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara karar doğru olmamıştır.

Bu nedenle Dairemizce, HMK 353/1-b-2.madde uyarınca 160.000-TL manevi ve 30.000-TL maddi tazminat toplamı 190.000-TL'nin (harca esas değer) %15'i oranında (28.500-TL) teminatın yatırılması karşılığında -taleple bağlı olarak- davalı şahıslar aleyhine ihtiyati haciz kararına hükmedilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacılar vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile; geçici ödemeye dair istinaf itirazlarının usulden reddi ile mahkeme ara kararının bu kısmının yeni hükümde de aynen muhafazasına, ihtiyati haciz istemine dair istinaf itirazlarının ise kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca mahkeme ara kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.