İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/761 K.2024/689

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2024 tarihli ve 2024/136 Esas ve 2024/131 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02/03/2023 tarihinde davalı ... adına kayıtlı diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacı şirkete ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davacı şirkete ait araçta değer kaybı oluştuğunu, şirketin ticari faaliyetlerinin aksadığını ve zarara uğradığını, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi hükmü uyarınca davalıların zarardan sorumlu olduğunu, davalı ...'ın kırmızı ışık ihlali yaparak tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, değer kaybı ve parça ücretlerin tazmini için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını,

davalı sigorta şirketi tarafından davacıya araç parçaları ve işçilik için 114.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacıya ait araçta toplam 64 kalem parçanın değiştiğini, parça değişimi ve işçilik masrafı olmak üzere toplam 112.000,00 TL masraf oluştuğunu, kaza tarihinde davacıya ait aracın 2. el piyasa değerinin 1.750.000,00 TL olduğunu, değişen parçalar ve 113.000,00 TL tramer kaydı nedeniyle değerinin 1.250.000,00 TL civarında olduğunu, araçta 500.000,00 TL değer kaybı oluştuğunu,

müteselsil talep hakkından açıkça vazgeçilmedikçe davacının kendi kusuru dışında kalan kusur sorumlularının tamamına veya birkaçına ya da yalnızca birine karşı dava açarak kendi kusuru dışında kalan zararın tamamını talep edebileceğini, davalıların kusur oranlarının kendi iç ilişkilerinde rücu durumunda dikkate alınabileceğini, davalıların davacıya ait araçta oluşan değer kaybından sorumlu olduğunu,

arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulü ile fazlaya ve diğer sorumlulara ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi hükmü gereğince şimdilik 500,00 TL kazanç kaybı maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, 500,00 TL değer kaybı maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'nden tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, alacak miktarının belli olmaması halinde belirsiz alacak davası açılabileceğini, somut olayda davacının araç hasarı yönünden talep konusunu belirlendiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu ve davanın usulden reddinin gerektiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu,

maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00 TL olduğunu, ... Sigorta A.Ş.'ye 20/06/2023 tarihinde 103.669,51 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, davacıya ait aracın dava konusu kazadan önce kazaya karışıp karışmadığının ve aynı yerden hasar alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğini beyan ederek,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı talebinin reddine, aksi halde kabul anlamına gelmemek kaydı ile bilirkişi incelemesi yapılarak tarafların kusur durumu ve bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, poliçe teminatı kapsamında olmayan kazanç kaybı talebinin reddine karar verilmesini, talebin kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın arabuluculuğa tabi olduğu gerekçesiyle ; "...Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; verilen kararın hak mahrumiyetlerine sebebiyet vereceğini, davacı tarafça yasal süresinde usulüne uygun olarak arabuluculuk başvurusunun yapıldığını, arabuluculuk toplantısına davalı kurumun katıldığını ve tutanakların davalı kurumun avukatları tarafından imzalandığını ve anlaşılmama sebebi ile yine davacı tarafça yasal süresinde dava açılıp mahkemenin 2023/859 E. numarası ile dosya numarasının alındığını, belirtilen davanın hali hazırda devam ettiğini, 2023/859 E. numaralı dosyasının 12/02/2024 tarihli duruşmasında davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden dosyanın tefrikine karar verildiğini ve dosya tefrik edilip davalı yönünden yeni esas numarası ile usulden redde geçildiğini bu dilekçelerinin ekinde ... Sigorta Anonim Şirketi vekilleri tarafından imzalanmış tutanaklarını ibraz ettiklerini, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin en az diğer davalılar kadar sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili davacı olan ...

A.Ş'ye ait ... plakalı araca, 02/03/2023 tarihinde saat 10:15 sularında davalı ...'ne ait diğer davalı olan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracın İzmir Konak Güzelyalı istikameti sahil bulvarı üzerinde çarpması neticesinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, davalı kuruma ait diğer davalının sevk ve idaresindeki araç haksız olarak müvekkiline zarar verdiği için davalıların bütün zararların tazmininden sorumlu olduğunu, 02/03/2023 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki araç,

müvekkili firmaya ait araca İzmir Konak Güzelyalı istikametinde seyir halinde devam ederken yan yoldan kırmızı ışık kurallarını ihlal ederek çıkmak kaydı tam kusurlu olarak kaza tespit tutanaklarında da yazıldığı üzere 47/1-b kural ihlali yaparak çarptığını, yapılan haksız fiil kırmızı ışık kuralına uymamaya yönelik müeyyideler kanunun 47/1-b maddesinde tanımlandığını, olayın akabinde düzenlenen trafik kazası tespit tutanaklarında da ...'ın 1. derece asli kusurlu olarak yazıldığını, müvekkilinin adına sigorta şirketine değer kaybı ve parça ücretleri için başvurunun yapıldığını,

davacı tarafça tazminat taleplerinin karşılanması amacıyla İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2023/107698 numaralı dosyası ile davalılara başvurulduğunu ancak arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile tamamlandığını, resen dikkate alınacak nedenlerle;

usulden reddedilen davanın tekrardan İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/859E. numaralı dosyası ile birleştirilmesini, trafik kazası neticesinde müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararlar nedeniyle fazlaya ve diğer sorumlulara ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile hakkaniyet gereğince şimdilik 500,00-TL kazanç kaybı olmak üzere maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline,

kaza neticesinde müvekkili şirkette meydana gelen değer kaybı için fazlaya ve diğer sorumlulara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00-TL değer kaybı olmak üzere maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...nden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacı tarafça dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Bu nitelikleri gereği de eksiklik bulunması halinde tamamlanabilir olup olmadıklarına göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114 ile 115. maddelerindeki düzenlemeler kapsamında ele alınmaları gerekir. Davanın esasına girilmesine engel olacak nitelikteki dava şartı eksiğinin giderilmesinin her zaman mümkün olduğu durumlarda, HMK'nın 115/2. maddesi gereği eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, bu başvuru yapılmadan dava yoluna gidilmesi halinin dahi HMK'nın 115/2.maddesi gereği tamamlanabilir dava şartı olduğu Dairemiz'in yerleşik uygulamaları ile kabul edilmektedir. Bu başvurunun yapıldığı; ancak, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda ise, usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin her halükarda tamamlanabileceği açıktır.

Arabuluculuk Kanunun'da “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığı altında düzenlenen 18/A maddesinde “Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.” hükmü yer almıştır. Dava açılabilmesi için dava şartı olarak sigorta şirketine başvuru şartı düzenlenmiş olup ayrıca arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı hususu dikkate alınarak karar verilmesi gereklidir. Dolayısıyla, bu açıklamalara aykırı olarak verilen mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır. (bkz. aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 30/06/2021 tarihli ve 2021/3476 esas - 2021/3999 karar sayılı ilamı).

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacının istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a-4) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

2-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2024 tarihli ve 2024/136 Esas ve 2024/131 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği ilk derece mahkemesinde yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,

7-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca Mahkemesince taraflara tebliğine,