İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/999 K.2024/953

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/280 D. İş Esas - 2024/280 D.İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Faktoring şirketi olduğunu, 25/04/2022 tarihli sözleşme 82601 sözleşme numarası ve ... müşteri numarası ile borçlu ...

San ve Tic Ltd Şti ile sözleşme imzalandığını, borçlunun bu sözleşme gereği çeki ödemediğini, ...bank Işıkkent şubesine ait 06/03/2024 tarihli, 6792565 çek nolu, 215.000,00 TL bedelli çekin müvekkiline teslim edildiğini, bahse konu çekin yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz edildiğinde çek sahibinin hesabında çek bedelinin karşılığı olmadığında çekin üzerine karşılıksız ibaresi konulduğunu, borçlu firma yetkililerinin mal kaçırma, devir ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan, ...bank Işıkkent İzmir şubesine ait 06/03/2024 tarihli 6792565 çek numaralı 215.000,00 TL bedelli,

%10 karşılıksız çek tazminatı 21.500,00 TL toplamı 236.500,00 TL faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve haciz sırasında yapılacak masraflar için borçlunun borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...İhtiyati haciz talep dilekçesi ekinde talep dayanağı çek fotokopisi, alacak bildirim formu, faktoring sözleşme fotokopisi ve fatura olduğu, talep dilekçesine ekli fatura örneğinin e-fatura olup olmadığı ve talep dayanağı çekle bağlantılı olup olmadığı hususunun 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa dayanılarak hazırlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliği'nin 8(1),

8(3) maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunun 9/2 maddesinin 2. cümlesi kapsamı karşısında yargılamayı gerektirdiği İİK'nun 257.ve devamı maddeleri gereğince yasal koşulların oluşmadığı sonucuna incelenen tüm dosya kapsamıyla ulaşılarak ihtiyati haciz talebinin reddine..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati Haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz taleplerinin dayanağı olan ve dava dilekçe ekinde yer alan belgeler arasındaki faturalarının, e-fatura formatındaki hali istinaf başvuru dilekçe ekinde yer aldığını, işbu e-faturanın ilgili çekle doğrudan ilişkili olduğu ve herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlandığının vurgulanması gerektiğini, bu nedenle, mahkemenin, yeni deliller ışığında, söz konusu faturanın e-fatura olduğunu ve ihtiyati haciz talebimizin temelini oluşturan çekle bağlantısını değerlendirmesinin gerektiğini, gerekçeli karar metninde belirtilen,

somut olay bağlamında ihtiyati haciz talebine ilişkin dilekçelerinin ekinde yer alan ve talebin dayandığı çek fotokopisi, alacak bildirim formu, faktoring sözleşmesi fotokopisi ile faturaya atıfta bulunulduğunu, sunulan tüm belgeler dikkate alındığında, teminat olarak değerlendirilebilecek başka bir belgenin bulunmadığının görüldüğünü, bu çekin teminat amacıyla verilmediğine dair herhangi bir şüpheye yer bırakılmaması gerektiğini, yapılan incelemenin yetersizliği ve kanuni şartların karşılanmaması sebebiyle, mahkemenin bu yönde bir karar vermesinin hukuki açıdan kabul edilemeyeceğini, bu nedenlerle, mahkemenin eksik inceleme yaptığını,

faturaların mükerrerliğini engellemek adına müvekkili şirket dahil Faktoring Kurumları Merkezi Fatura Kaydı Sistemi'ni kullandığını, Merkezi Fatura Kaydı Sistemi'nin amacı yönetmelikte de belirtildiği üzere fatura bilgileri dahil olmak üzere şirketlerce devralınan alacaklarla ilgili belgelerin toplulaştırılması, alacakların mükerrer olarak devralınmasının engellenmesi,

alacaklara ait bilgilerin raporlanması ve Birliğin belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde bilgilerin paylaşılmasını sağladığını, faturanın başka kurumlarda kullanılıp kullanılmadığı çekinceleri bertaraf edilmekte ve bu kabil olayların kötü niyetli olarak kullanılmasının önüne geçildiğini, izah edilen sebeplerle, esasa yönelik ihtiyati haciz kararı şartları oluştuğundan, müvekkillerinin aleyhine verilen ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne; kararın kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, 18/03/2024 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olup, karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken ise alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Talep tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre; “ Faktoring Şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.”

04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktorinğ İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 8/1. maddesinde de; “ Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetdeki ciro silsilesinde Kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak görülen kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturalardaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda ; ihtiyati haciz talep eden faktoring şirketi ile karşı taraf/borçlu ... Limited Şirketi arasında 25/04/2022 tarihli Faktoring Sözleşmesinin düzenlendiği, sunulan temlik ve devir belgelerine göre, karşı taraf/borçlu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi' nin karşı taraf/borçlu ... Limited Şirketi adına düzenlendiği faturalardan kaynaklı 875.000,00 TL tutarındaki alacağının 215.000,00 TL' lik kısmını, ihtiyati haciz isteyen faktoring şirketine devrettiği, bu alacağa karşılık 06/03/2024 tarihli, 215.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... Limited Şirketi, lehdarı ... Şirketi olan çeki faktorin şirketine verdiği ve bu çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalara göre; çekin süresinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız şerhi verildiği, çek sorumluluk bedelinin ödendiği, çekteki alacağın muaccel hale geldiği, çekteki ciro silsilesinin muntazam olduğu, ... Ticaret Limited Şirketi' nin çekin ve faturaların alacaklısı olduğu, çek bedelinin fatura bedellerini geçmediği, çek tarihi ve fatura tarihlerinin uyumlu bulunduğu, dayanak faturaların ve alacak bildirim formlarının sunulduğu, bu durumda yaklaşık ispatın gerçekleştiği ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıdaki açıklama ışığında ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile; ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b. 2 maddeleri uyarınca kaldırılarak, ihtiyati haciz talebinin teminat karşılığı kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.