İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2020/966 K.2021/1542

İstem

Davacı, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan "..." adlı tatil köyünün sahibi olduğunu, davalı kurumun su abonesi olduğunu, tatil köyünün bulunduğu yerde kanalizasyon şebekesi olmadığını, tatil köyünde kullanılan suların şirketlerinin kurduğu özel arıtma tesisinde arıtılarak yalnızca bahçe sulamasında kullanıldığını, 2008 yılında davacı şirket tarafından ... ...

Şube Müdürlüğüne başvurduklarını ve atık su hizmetinden yararlanılmadığı için atık su bedeli alınmaması yönünde talepte bulunduklarını, bunun üzerine ... ...

Şube Müdürlüğünden gelen yetkililerce tatil köyünde keşif yapıldığını ve bundan böyle atık su bedeli alınmayacağının şifahen bildirildiğini, şirketlerinin başvuru tarihi itibariyle yalnızca su bedeli ödediği zannıyla gelen faturaları ödemeye devam ettiklerini, ancak son faturanın incelendiğinde davalı kurumun faturaya atık su bedelini de dahil ettiğini gördüklerini, davanın kabulüne, 2008 yılından dava tarihine hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL atık su bedelinin yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan tahsilini istemiş,

yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesi ile 120.677,02 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, dava konusu işletmenin bulunduğu adreste kurumlarına ait kanalizasyon sisteminin mevcut olmadığını, atıksu bedelinin, ...

Tarifeleri Yönetmeliğinin 5-1 maddesinde belirlenen "Su abonesi, ...'nun su ve kanalizasyon hizmetlerinden birlikte yararlanan veya kanal bağlantısı olmayıp yalnızca su hizmetlerinden yararlanan aboneler olduğunu, bu tip abonelere su satış tarifesi ile kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi birlikte uygulanır" hükmü bulunduğunu, Çevre ve Orman Bakanlığınca hazırlanan 27/10/2010 tarih ve 27742 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Atıksu Alt Yapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik" hükümlerine göre.

01/12/2011 tarihinden itibaren, idarelerinin Genel Kurulunca tarifeler belirlenirken su ve atıksu ücretleri olarak ayrı belirlenmekte olduğunu, su faturalarında su ve atıksu ücretleri olarak ayrı gösterildiğini, ...

Tarifeleri Yönetmeliğinin 12/1 Maddesinde "...'nun su ve kanalizasyon hizmetlerinden kanalizasyon şebekesine bağlantısı olmayan, kullanılmış sularını onaylanmış projelere göre yapılmış su çukurlarına boşaltılan abonelerden kullandıkları su (m3) kadar kullanılmış suları uzaklaştırma bedeli alınır" hükmünün yer aldığını, davanın reddine, karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, davacının davasının kabulü ile, 120.677,02 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı ve davalı istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı, avans faizinin ödeme tarihlerinden itibaren işletilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren işletilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının bu yönden düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı, atıksu ücretinin yasal dayanağının kendi idarelerinin kuruluş yasası olan 2560 Sayılı Yasa, 2872 Sayılı Çevre Kanunu, 2560 Sayılı Yasaya istinaden çıkarılan Tarifeler Yönetmeliği, Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği olduğunu, 2560 Sayılı kanuna eklenen 3305 sayılı yasa ile değişik 23. Maddesi ve 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Yasası hükümlerince su satışı ve atık suların uzaklaştırılması hizmetleriyle ilgili tarifelerin hangi kriterlere göre hesaplanacağı ve bu hesaplanan bedellerin hangi usul ve esaslara göre tahsil edileceği hususunda ...

Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde idarelerinin yetkili bulunduğunu, atıksu bedelinin ...

Tarifeler Yönetmeliğinin 5-1 maddesinde belirlenen "Su abonesi, ...'nun su ve kanalizasyon hizmetlerinden birlikte yararlanan veya kanal bağlantısı olmayıp yalnızca su hizmetlerinden yararlanan aboneler olduğunu, bu tip abonelere su satış tarifesi ile kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi birlikte uygulanır" hükmü bulunduğunu, Çevre ve Orman Bakanlığınca hazırlanan 27/10/2010 tarih ve 27742 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Atıksu Alt Yapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik" hükümlerine göre.

01/12/2011 tarihinden itibaren, idarelerinin Genel Kurulunca tarifeler belirlenirken su ve atıksu ücretleri olarak ayrı ayrı belirlendiğini, su faturalarında su ve atıksu ücretleri olarak ayrı ayrı gösterildiğini, atıksu hizmetleri için ücretlendirme başlıklı 17. Maddenin 2. Bendinde "Atıksu hizmetlerine ait ücretleri belirlerken;

su sayaçlarından kaydedilen su miktarı, içme kullanma suyu kaynağı olarak yeraltı veya yüzey suyu kullanan ve şebekeye bağlı olmayan aboneler için atıksu sayacı olan yerlerde ölçüm değeri olmayan yerlerde idarece belirlenecek atıksu miktarı esas alınır" denildiğini, ayrıca mahkeme tarafından idarelerinin tacir olarak nitelendirilerek mahkeme tarafından avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık kanalizasyon şebekesi bulunmayan yerdeki su abonesinden atık su bedeli alınıp alınamayacağına ilişkindir. Davacıya ait iş yerinin bulunduğu adreste, davalı idarenin kanalizasyon hattının bulunmadığı, uyuşmazlık konusu değildir. Diğer bir anlatımla, davalı idare, bahse konu yerde bir kanalizasyon hizmeti vermemektedir. Bu durumda, davalı idare tarafından Tarifeler Yönetmeliğindeki düzenleme uyarınca, kanalizasyon hizmeti verilmiş gibi atık su bedeli tahakkuk ettirilmiş olması da, hukuki dayanaktan yoksundur. (HGK'nın 22.01.2014 gün ve 2013/13-508 E. 2014/39 K. ve 20.01.2016 gün ve 2014/13-193 E. 2016/16 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir)

Kaldı ki. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. Maddesini değiştiren 5491 sayılı Kanunun 8. maddesi ; "...Atıksu altyapı sistemlerini kullanan ve/veya kullanacaklar, bağlantı sistemlerinin olup olmadığına bakılmaksızın, arıtma sistemlerinden sorumlu yönetimlerin yapacağı her türlü yatırım, işletme, bakım, onarım, ıslah ve temizleme harcamalarının tamamına kirlilik yükü ve atıksu miktarı oranında katılmak zorundadırlar.

Bu hizmetlerden yararlananlardan, belediye meclisince ve bu maddede sorumluluk verilen diğer idarelerce belirlenecek tarifeye göre atıksu toplama, arıtma ve bertaraf ücreti alınır. Bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretler, atıksu ile ilgili hizmetler dışında kullanılamaz." hükmünü içermekte olup, " kanalizasyon sistemini kullanacak olanlardan " bağlantı sistemlerinin olup olmadığına bakılmaksızın atıksu ücreti alınması hususunu düzenlemektedir.

Davacının işletmesinin bulunduğu yerde kanalizasyon hizmetinin bulunmadığı hususu birlikte değerlendirildiğinde, anılan kanun hükmünün işbu davada uygulama yeri bulunmamaktadır.

Buna göre davalı kurumun davacıdan atık su bedeli tahsil etmesinin hukuki dayanağı bulunmamakta olup, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne ve taraflar tacir olduğundan davacının ıslah talebi doğrultusunda avans faizine hükmedilmesi doğru olduğundan davalının istinaf itirazları yerinde değildir.

Davacı taraf, dava açılmadan önce davalı tarafı usulüne uygun olarak yapmış olduğu ihtar ile temerrüde düşürdüğünü ispatlayamadığından davacının avans faizinin ödeme tarihlerinden itibaren işletilmesi gerektiğine yönelik istinaf itirazı yerinde değildir.

Anlatılan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacının ve davalının istinaf başvurularının reddine karar verilmesi gerekmiştir.