İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/2218 K.2024/178

Davacı vekili, müvekkilinin; davalı ...

AŞ'nin 23012427 tesisat no’lu abonesi olduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu ve ticarethane tarifesi uygulanmakta olan yerine ait aylık elektrik fatura bedellerini düzenli olarak ödemekte iken 2020 yılının temmuz ayı içerisinde elektriğinin kesildiğini, bunun üzerine bilgi almak adına davalı şirkete başvurduğunu ve yapmış olduğu başvuru neticesinde müvekkiline sözlü olarak kaçak kullanım bedeli adı altında 32.552,00-TL tutarında borcu olduğu ve bu borcun ödenmemesi halinde elektrik kesintisinin devam edeceğinin beyan edildiğini,

müvekkilinin kesinlikle kaçak elektrik kullanması gibi bir durumunun söz konusu olmadığını, tarımsal faaliyetlerinin devamlılığı ve 100'den fazla hayvanının telef olması riski nedenleriyle borçlu olduğu iddia edilen meblağın ödemek zorunda bırakıldığını, müvekkiline çıkartılan ve ödemek durumunda bırakıldığı borcu kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile;

yapılan sözlü bildirimin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiğini, hiçbir tespit yapılmaksızın müvekkiline hiçbir ihbar ve bildirimde bulunulmaksızın elektrik kesintisinin uygulanmasının ve ödeme yapmaya mecbur bırakılmasının tamamen haksız ve hukuksuz olduğunu, davalarının kabulü ile müvekkilin davalı şirkete borcunun olmadığının tespitine, müvekkilinden tahsil edilen 32.552,00-TL bedelin ödeme tarihi olan 23.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu fatura hakkında müvekkili şirketçe yapılan incelemede. 07.05.2020 tarihinde ...

Mahallesi ... / ... adresine yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, tespite istinaden K- 45456 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini ve ... adına 32.551,49-TL kaçak kullanım faturası düzenlendiğini, yapılan işlerin ve işlemlerin usul ve yasaya uygun yapıldığını, söz konusu kaçak elektrik kullanım faturası incelendiğinde 07.05.2020 tarihinde sayaç arızası üzerine sayaç değişiminin yapıldığının görülmekte olduğunu,

sayaç atölyesinde yapılan kontroller sonucunda sayaç ölçü ayarları açılarak sayaç içerisinde akım uçlarına müdahale edildiğinin tespit edilerek kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğinin görüleceğini ifade ederek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

MAHKEME

"...........Davaya konu sayacın 76066584 seri nolu ... marka elektronik olduğu, tutanak üzerinde “sayaç iç bilgisi alınamıyor” ifadesinin mevcut olduğu dikkate alındığında abonenin sayaca fiziki müdahalede bulunmuş olsa bile müdahalenin başarısız olabileceği ve sayacın tüketimleri doğru kaydediyor durumda olabileceği, Abonenin kaçak tespit öncesi (1874 kwh/ay ) ve tespit sonrası (1610 kwh/ay) tüketimlerinin benzer olduğunu, kaçak elektrik kullanıldığını gösterir bariz bir farkın oluşmadığını,

Davaya konu sayacın ölçü ayar mühürlerinin hangi tarihte açılarak sayaca müdahale edildiğini gösterir “Sayaç fabrika test raporunun” dosyaya sunulmadığı hususlarını dikkate alarak abonenin yönetmeliğin 42/1C maddesi kapsamında sayacın tüketimleri doğru kaydetmesini engellemediği,

tüketimlerin doğru kaydedildiği görüşte olduğunu, bu durumda abonenin 07.05.2020 tarihli tutanak kapsamında kaçak elektrik kullanmadığı ve 07.05.2020- 08.05.2020 tarihleri arasında sayacın kaydettiği 22613 kwh tüketim karşılığı bedeli ödediğini dikkate alarak abonenin kaçak elektrik tüketimi karşılığı tahakkuk ettirilen 32.551,49-TL'den sorumlu olmadığı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir." gerekçesi ile;

"1-Davanın KABULÜ ile; Davacının 22/07/2020 tarih ve ... 2020000087142 sayılı fatura nedeniyle davalı şirkete 32.551,49 TL borçlu olmadığının tespitine, Davacı tarafından ödenen 32.551,49 TL nin 23/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak davacıya iadesine," karar vermiştir.

BİLDİRİLEN İSTİNAF NEDENİ

Davalı vekili, dava konusu faturanın mevzuata uygun tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik kullanım faturası incelendiğinde 07.05.2020 tarihinde sayaç arızası üzerine sayaç değişiminin yapıldığının görülmekte olup sayaç atölyesinde yapılan kontroller sonucunda sayaç ölçü ayarları açılarak sayaç içerisinde akım uçlarına müdahale edildiğinin tespit edildiğini ve kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğinin görüldüğünü, bunun akabinde ilgili evrakların faturalama yöneticiliğine iletildiğinde,

sözleşme gücünün abonenin tüketimlerine göre düşük olduğunun görüldüğünü ve ilçe yöneticiliğinden yerinden güç tespitinin yapılmasının istendiğini, İlçe yöneticiliğin gönderdiği saha tespit protokolü sonucu 10,314 kw güç çektiğinin görüldüğünü ve faturalamanın bu güç üzerinden yapıldığını, sayaç içerisinden müdahale yapılan bu tipteki kaçak elektrik kullanımlarının tespitinin ancak sayaç sökümü sonrası sayaç atölyesinde incelenmesi sonucu tespit edilebileceği için, yönetmeliğin belirlediği tarihler dikkate alınarak 1 yıllık kaçak elektrik ve kaçağa bağlı ek tüketim hesabının yapılabildiğini,

ayrıca aboneliğin tarifesinin ticarethane olarak kayıt altına alınmış olmasına rağmen yerinde yapılan tespit sonucu tarımsal sulama olarak kullanıldığının görüldüğünü, davacı hakkında yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olup davanın reddi gerekmekteyken aksi yönde hüküm kurulmuş olmasının bozma sebebi olduğunu belirterek, tehir-i icra taleplerinin kabulü ile, usul, esas yönünden maddî vakıalara ve hukuka aykırı olan ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak, davanın reddi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı kurum bünyesinde abone olarak bulunan davacıya Temmuz 2020 tarihli kaçak elektrik kullanım bedeli, borç dökümünden kaynaklı kesilen fatura nedeniyle elektrik piyasası yönetmeliğe aykırı olduğu iddiasıyla borçlu olunmadığının tespiti ile ödenen bedelin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 281. maddesinde; tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda taraf, mahkeme ve yargı yolu denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Mahkemece Elektrik Mühendisi Bilirkişiden rapor alınıp karar verilmiş ise de bilirkişi raporunda somut verilerden ziyade sübjektif kriterlerin esas alındığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, dosya içerisinde rapor sunan bilirkişi dışında konusunda uzman Elektrik Mühendisi bilirkişi aracılığı ile, tarafların iddiaları ve davalının rapora itirazlarını karşılar şekilde,dava konusu sayaca ait kaçak tesbit tutanak tarihinden itibaren önceki dönemlere ilişkin tüketim föylerinin dosyaya kazandırılarak, dosyada yer alan yine dava konusu sayaca ait teknik inceleme sonucu verilen 2784 rapor nolu sayaç inceleme raporundaki "sayaç müdahaleli" tesbitli inceleme raporu da değerlendirilmek suretiyle, nedenlerini açıklayıcı taraf, mahkeme ve Yasa yolu denetimine elverişli rapor alınması ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, itiraza uğramış yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; İlk Derece Mahkemesi'nce uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin karar verilmesi gerekmiştir.