İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/854 K.2022/909

İstem

Davacı vekili, davalı hakkında Ortaca İcra Müdürlüğü'nün 2020/15 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının haksız olarak icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının sözleşmede belirtilen ... plakalı aracı müvekkilinden satın aldığını, aracın satışı yapılmadan önce taraflar arasında harici satış sözleşmesinin yapıldığını, müvekkilinin ... plakalı aracı davalıya satışını noterde vermeden önce davalının Osmanağa Köyü Göcek/Fethiye yokuşunda ağaca çarparak kaza yaptığını, aracın hasarlı olarak Dalaman Sanayisinde durduğunu, davalı ile müvekkilinin defalarca görüşmesine rağmen aracı ne yaptırdığını,

ne satışını aldığını ne de parasını ödediğini, davalının yapmış olduğu kazadan dolayı müvekkilinin zor durumda olduğunu, aracın zaman içerisinde çok fazla değer kazanmasına rağmen hem değer kaybının oluştuğunu hemde aracı kullanamadığını, aracın bedelini alamadığı için bedelini de kullanamadığını, müvekkilinin zaman içerisinde aracın kazandığı değer sebebiyle uğramış olduğu zararının çok olduğunu, davalının bugüne kadar zararı gidermemesi sebebiyle bu davayı açma zorunluluklarının hasıl olduğunu beleirterek Ortaca İcra Müdürlüğü'nün 2020/15 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına" karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davanın görevli mahkemede açılmadığını, aralarındaki harici sözleşmenin ticari bir sözleşme olmadığını, taraflardan birinin de tacir olmadığını, davanın Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, araç satış işlemlerinin resmi şekle tabi olması sebebi ile harici satış sözleşmelerinin geçerli sözleşme olmadığını bu nedenle tarafların birbirlerinden ancak verdiklerini talep edebileceklerini, davacının kendisinden bakiye 25.000,00 TL yi talep ettiğini ancak kendisinin aracı almaktan vazgeçtiğini, davacının araç üzerindeki maliye borçlarından dolayı kendisine devredemediğini buna rağmen davacının kalan bakiyeyi talep ettiğini,

aracın davacı adına kayıtlı olduğunu ve malikinin davacı olduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ve davacının peşinat olarak ödediği 2.000TL yi iade etmesi gerektiğini, harici satış sözleşmesine göre ödediği 2.000,00 TL peşinatı talep etmediğini, kaza yapılması sebebi ile davacıda kalmasına muvafakat ettiğini, araçtaki hasara karşılık olarak ta davacıya 5.000,00 TL elden ödeme yaptığını belirterek davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, "1-6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince davanın DAVA ŞARTI NOKSANLIĞI NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, 2-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 3-6100 sayılı HMK:nun 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin mahkememiz yargı sınırları içinde olması sebebi ile ORTACA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA" karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın araç satış sözleşmesinden kaynaklandığını, araç satışının ticari iş olduğunu, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık harici araç satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince; dava konusu aracın ticari olmadığı, yine davalının tacir sıfatına haiz olmadığı gerekçesi ile asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık harici satış sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin olup, her iki taraf için mutlak veya nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından ve davalı tarafın tacir sıfatı bulunmamasından dolayı davaya bakmaya genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Öyleyse, HMK'nin 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usul (görev) yönünden davanın reddine ilişkin kararda usul ve esas yönlerden hukuka aykırılık bulunmamasına göre davacı tarafça yapılan istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.