İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/2291 K.2023/2218

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi ile Aydın 4. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Talep, merci tayinine ilişkindir.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARARLAR

Davanın açıldığı, Aydın 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce, davanın maden ruhsatının devri nedeni ile alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkin olduğu, davacının Aydın Ticaret Sicil Müdürlüğü’nde kayıtlı firma sahibi olduğu, Aydın İcra Mahkemesi’nin ilamında alacaklı ... tarafından borçlu ... Ltd aleyhinde çek nedeni ile icra takibinin başlatıldığı, davacının ticari ilişki nedeniyle çek kullandığı ve taraflar arasında mevcut olan ticari ilişki nedeni ile ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin TTK m. 4 ve 5. maddeleri gereği ticaret mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, davacının tacir sıfatının bulunmadığı davanın nispi ticari dava niteliğinin de bulunmaması sebebi ile uyuşmazlığa Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

GEREKÇE

TTK' nun 4. Maddesi;

"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Somut olayda; Dava, maden işletme devrinden kaynaklı alacak ve ayrıca Aydın İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2021/218 E. sayılı dosyası kararında belirtilen para cezasının İİK.’nun 170/ son maddesi gereği ödenmesinin ertelenmesi istemlerine ilişkindir. Davacının tacir olduğuna dair dosya kapsamında bilgi bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde değildir. Uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay 20.HD 2016/3005 Esas 2016/5831 Karar)

Açıklanan nedenlerle, Aydın 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olduğuna karar vermek gerekmiştir.