İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/3346 K.2024/2463

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davanın ilk açıldığı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince; taraflar arasındaki uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklandığı ve talebe dayanak faturaların da bu kapsamda düzenlendiği, 6102 Sayılı TTK'nun Beşinci Kitabında düzenlenen deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, HSK'nun görevlendirmesi ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın İzmir 5. Asiye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair 25.11.2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı gereğince 15.12.2021 tarihinden itibaren açılacak yeni dava ve işlere İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından ihtiyati haciz talebinin dayanağı olarak genel kredi sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu, anılan düzenleme gereği ihtiyati haciz isteminin İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderme kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince; ihtiyati haciz talebinin deniz ticaretinden kaynaklandığı ve talebe dayanak faturaların da bu kapsamda düzenlendiği, 6102 sayılı TTK'nun Beşinci Kitabında düzenlenen Deniz Ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, bununla ilgili HSK tarafından İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirildiği ve sermaye piyasası kanunundan kaynaklanan tedbir talepli değişik iş dosyalarında mahkemelerinin görevlendirildiği bunun haricindeki diğer tedbir ve değişik iş dosyalarında görevli olmadıkları gerekçesi ile dosyanın İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 21. Maddesinde, iki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak haller arasında sayılmaktadır. HMK'nun 22. Maddesi uyarınca mahkemelerce karşılıklı olarak verilmiş ve kesinleşmiş görevsizlik kararları bulunmadığından yargı yeri belirleme koşulları oluşmamıştır. Ne var ki mahkemelerce gönderme kararı verilmek suretiyle dosyadan el çekildiğinden, uyuşmazlığın sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirlenmesi gerekliliği doğmuştur.

TTK'nın 1353. maddesinde; “Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden men edilmesi istenemez. Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.”

Aynı Kanun'un ''Deniz alacakları'' başlıklı 1352/1. (v) maddesi uyarınca, ''Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük'' deniz alacağı hükmündedir.

Somut olayda; karşı tarafça genel kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan kredinin teminatı olarak düzenlenen gemi ipotek sözleşmesi gereğince ipotek edilen gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi istenmiştir. Talebin Deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması suretiyle değerlendirilmesi gerektiğinden davaya İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerekir.