İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/696 K.2024/1002

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayini istemine ilişkindir.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARARLAR

Davanın açıldığı, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava konusu taşınmazın aynına ilişkin olmakla, HMK 12/1 maddesindeki kesin yetki kuralı mı yoksa özel hukuk tüzel kişisinin ortaklık ilişkisi ile özel hukuk tüzel kişiliğine açması karşısında HMK 14/2 maddesindeki kesin yetki kuralının mı uygulanacağının tartışılması gerektiği, HMK 14/2 maddesindeki yetki kuralının daha özel nitelikte olduğu gözetilerek HMK 12/1 maddesine göre öncelikle uygulanması gerektiği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davayı görmeye Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetkili olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince ise davanın tapu iptali ve tescil davası olduğu kesin yetki kuralına tabi olduğu, taşınmazın bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğundan karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

GEREKÇE

HMK 12/1 maddesinde "Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmüne ve HMK 14/2 maddesinde "Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda. Dava, üyeye tashihi gereken bağımsız bölümün kooperatif adına olan tapusunun iptali istemine ilişkin olup tüm dosya kapsamından davalı kooperatif merkezinin dava tarihi olan 27/04/2016 tarihi itibari ile Muğla ilinde bulunduğu, dava konusu taşınmazın ise İzmir ilinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacılar, davalı kooperatif adına tescil edilmiş olan taşınmazın ...'a Noter kanalıyla devredildiğini ileri sürerek tapu iptal ve tescil talep etmişlerdir.

HMK'nın 14/2. maddesi uyarınca tüzel kişi olan kooperatif ile ortakları arasındaki davaların kooperatifin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerekir. Eldeki uyuşmazlıkta ise davacıların murisinin kooperatifin ortağı olduğuna dair bilgi bulunmamakta, ileri sürüş biçiminden davacıların murisinin dava konusu taşınmazı kooperatif ortağından devir alan kişilerden biri olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, HMK. 'nın 14/2 maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralı olayda uygulama yeri bulmadığından dava konusu taşınmazın bulunduğu yer olan İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/2359 E. 2016/2585 K. 25.04.2016 T.)

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekir.