İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/2836 K.2025/1607

Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayinine ilişkindir. Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, her iki tarafın tacir olduğu ve ticari işletmesiyle ilgili hususlarda davacının sıra cetvelindeki ipotekli alacağının miktarına ve sırasına itiraz ettiği, buna göre, her iki tarafın da " ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan " hukuk davaları, TTK'nın 4. maddesi gereği ticari dava sayıldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, Tire İcra Dairesi'nin 2019/1442 Esas sayılı dosyasından 25.09.2023 tarihinde hazırlanan sıra cetvelinde 1. ve 2.sıraya ayrılan payların iptali ile bu dosyalara ayrılan payların dosya borçlusu ...

A.Ş.'ye ödenmesine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında dava açılmış ise de; dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 Sayılı TTK' nın 4. maddesinde bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanı sıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olduğu,

buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerektiği, İİK' nın 142/1 maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden 7 gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebilir" hükmünün düzenlendiği,

bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK' nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunun kabulünün gerekeceği, 01/10/2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkemenin alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın HMK' nın 2/1. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olduğu,

Türk Ticaret Kanunu İle Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 sayılı yasanın 2. Maddesi ile 6102 sayılı yasanın 5. Maddesinin değiştirildiği, bu değişiklik sonucu, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanacağının belirlendiği, davaya bakmanın mahkemenin görev alanı haricinde ve asliye hukuk mahkemesinin görev alanı dahilinde kaldığı, gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nun 2. Maddesi;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" şeklinde düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanununun 142 nci maddesine göre sıra cetveline itiraz davaları, kural olarak genel mahkemede görülür; itiraz, sadece sıraya ve icra müdürünün icra hukuku kurallarına uygun davranmadığına ilişkin ise görev icra mahkemesindedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 14/11/2012 tarih, 2012/5050 Esas, 2012/6667 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda; Dava, sıra cetvelinin 1 ve 2. Sıra alacaklıları yönünden iptali ile bu dosyalara isabet eden paranın dava dışı borçluya ödenmesi hakkındadır.

Benzer bir davada, Yargıtay, davalının alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürerek sıra cetveline itiraz etmiş olup alacağın esasına ilişkin de itirazda bulunduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına hükmetmiştir. (Yargıtay 20.HD 2017/250E, 2017/1591 Karar, 2019/4117 E. 2019/5616 Karar, 2015/1338 E, 2015/5780 Karar )

Açıklanan nedenlerle, Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.