İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2025/762 K.2025/727

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.03.2025 tarihli, 2023/641 Esas sayılı ara kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, heyetçe incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili banka Atatürk OSB Ticari Şubesi ile borçlular ... A.S. arasında 04.04.2017 tarih 1.100.000,00 Euro, 27.04.2018 tarih 1.100.000,00 Euro, 08.08.2018 tarih 1.590.000,00 Euro, 27.06.2019 tarih 2.500.000,00 Euro, 26.03.2020 tarih 5.000.000,00 Euro bedelli olmak üzere toplam 5 adet genel kredi sözlesmesi imzalandığını, bu sözlesmelere ..., ... ve ...

Sti. müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imza attıklarını, borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle borçlu ve kefiller aleyhine ihtarname gönderilmesine rağmen borcun ödenmediğini, bu nedenle borçlular hakkında icra takibi başlatıldığını, borçluların mal kaçırma kastı ile hareket ettiğini, firmaların sadece isimlerinin değiştiğini, aynı adreste, aynı işçilerle faaliyetlerine devam ettiklerini ileri sürerek davalıların tüm malvarlığının ... firmasına aidiyetinin tespitine, müvekkili banka yönünden cebri icra yapabilme yetkisinin verilmesine,

kredi borçlularının müvekkili bankaya olan borçlarından şimdilik 500.000,00 TL.nin en yüksek temerrüt faizi ve ferileri ile birlikte (Fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 04.03.2025 tarihli ara karar ile uyuşmazlık konusunun para alacağı olması ve tedbirin dayanaklarının ortaya konulmaması sebebiyle davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine; bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiği, tarafların menfaat dengesi ve ölçülülük ilkesi gözetildiğinde dava konusu olayların yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamaması sebebiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava dilekçesindeki iddiaları tekrar ederek, davalılar arasında fiili ve organik bağ bulunduğunu, borçlularından mal kaçırmak için muvazaalı olarak ve nam-ı müstear kullanarak faaliyetlerini kanuna karşı hile yaparak bu firmalar üzerinden devam ettirdiğini, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2022/143 Esas sayılı dosyasına ilişkin yapılan ihtiyati haciz talebinin aynı mahkeme tarafından 2023/226 Esas sayılı dosyasında kabul edildiğini,

Karşıyaka 1. İcra Müdürlüğünün 2022/131 Esas sayılı dosyasına ilişkin yapılan ihtiyati haciz talebinin aynı mahkeme tarafından 2023/227 Esas sayılı dosyasında kabul edildiğini, alacağın varlığına ilişkin davalıların itirazının bulunmadığını, davalıların adreslerinin, çalışanlarının, ortak-eski ortaklarının aynı olduğunu, davalılar arasında para transferleri bulunduğunu belirterek mahkemenin kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Muvazaa, nam-ı müstear iddiasına dayalı alacak istemli davada, talep ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz İİK'nın 257. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İİK'nın 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2. maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

Gerek birinci, gerek ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre, ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehinle temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

İhtiyati haczin amacı sadece teminattır. Bu nedenle bir para alacağının korunması için ihtiyati tedbir yoluna değil, ihtiyati haciz yoluna başvurabileceği de yukarıda belirtilen yasal düzenleme gereğidir.

Somut olayda ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen gerekçeyle davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafça, aynı mahkemenin 2023/226 ve 2023/227 Esas sayılı dosyalarında bilirkişi incelemesi yaptırılarak ihtiyati haciz kararı verildiğinin ileri sürüldüğüne göre, mahkemece bu dosyaların celp edilerek toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak HMK 353/1-a-6. maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için yerel mahkemesine gönderilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.