İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/2097 K.2022/1112

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, davacı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İş Ortaklığının bir adi ortaklık olduğunu, elektrik döşeme işlemlerini yapmak üzere Joint Venture usulü birleşmiş iki firma olduğunu, davalıların ayrı tüzel kişiliklerinin olması sebebi ile ayrı ayrı davalı sıfatı ile davayı açtıklarını, davalı şirketleri tarafından 02/12/2016 tarihinde Alaçatı ...

Sokak Çeşme adresinde gerekli önlemler alınmadan yapılan kazı çalışması sırasında oluşan göçük sebebi ile kadarımda bulunan davacıya ait Q110/16 lık pvc su borusuna patlatılarak hasar verildiğinin tespit edildiğini, hasar ile ilgili tutanak düzenlendiğini, söz konusu hasar sonucunda davacının 208,86-TL zarara uğradığını, davalı şirketler tarafından 08/02/2017 tarihinde Alaçatı Mah, ... Mevki ...

Çeşme adresinde yapılan kazı çalışmasının elektrik hattı döşemesi sırasında oluşan göçükle Q110/16 lık pvc su borusunun patlatılarak ana su borusuna zarar verildiğinin tespit edildiğini, söz konusu hasardan dolayı davacının 3.461,98-TL zarara uğradığını, davalı şirketler tarafından 13/03/2017 tarihinde ...

Sokak Alaçatı Çeşme adresinde yapılan kazı çalışmasının elektrik hattı döşemesi sırasında oluşan göçükle Q 150 lik pvc su borusunun patlatılarak hasar verildiğinin tespit edildiğini, söz konusu hasar sonucunda davacının 2.812,98-TL zarara uğradığını, davalı şirketlerin yapmış olduğu kazı çalışmaları sonucunda davacının zarara uğradığını, davacı tarafından söz konusu hasarların tamir edildiğini belirterek 208,86-TL hasar bedelinin hasarın meydana geldiği 02/12/2016 tarihinden itibaren, 3.461,98-TL hasar bedelinin hasarın meydana geldiği 08/02/2017 tarihinden itibaren,

2.812,98-TL hasar bedelinin hasarın meydana geldiği 13/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Bornova Vergi Dairesi yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü yazı cevabı dosyası, İzmir 26. Noterliği'nin 16/05/2017 tarih ve 05679 yevmiye numaralı iş ortaklığı sözleşmesi, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. Doktrinde ve Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere Joint Venture' nin hukuki niteliği itibari ile bir adi ortaklık olduğunu ve adi ortaklar birlikte dava açabilecekleri gibi adi ortaklara karşı da birlikte dava açılması gerektiğini , davalı olarak dava dilekçesinde ... olarak gösterilmesinin özel hukuk hükümlerine tabi olan davacı yönünden basiretli davranmadığı sonucuna ulaşılmasına sebep olduğunu ,

aynı zamanda söz konusu şirketlerin farklı şirketler olması ancak aralarında isim benzerliği ile organik yapıda benzerlik bulunması tarafta iradi değişiklik yapılmak sureti ile giderilebilecek bir hatadan kaynaklandığının basiretli iş adamı davranma yükümlülüğünde bulunan davacı açısından mümkün olmadığından bahisle davanın husumet yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar davalı ... Şirketi tarafından husumet itirazında bulunulmuşsa da, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabı ile de ortaya konulduğu üzere, davalı ... Şti. ile ...

Şti. arasında organik bağ olduğunu , her iki şirketin ortaklarının ... ve ... olduğunu , her iki şirketin de uzun süre aynı adreste faaliyet gösterdiğini , faaliyet konularının benzer ve ortak olduğunu , ortaklık sözleşmesinin, iş ortaklığının vergi kimlik numarasının tüm ayrıntıları ile biliniyor ve dosyaya sunulan beyan dilekçesinde yer veriliyor olmasının , şirketler arasındaki bağlantıyı açıkça gösterdiğini , tutanağı tanzim eden İdare personeline bilgi veren kişilerce, şirket unvanı konusunda yanılgıya düşülerek bilgi verildiğini , bu sebeple tanzim edilen tutanaklarda şirket unvanı ile alakalı maddi hata doğduğunu ,

davanın buna göre açıldığını , davanın husumet nedeni ile reddi kararının hukuka aykırı olduğunu , Mahkemece yalnızca ... Şti. Bakımından davanın neticelendirildiğini , iş ortaklığını oluşturan diğer davalı ...

Şti. bakımından bir hüküm kurulmadığını , yalnızca bir davalı yönünden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle kararın kaldırılmasına , dosyanın esas hakkında yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, kazı çalışması sırasında davacıya ait şebeke hattına hasar verildiği iddiasıyla haksız eyleme davalı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiş , karara karşı davacı taraf istinaf isteminde bulunmuştur.

İzmir 26. Noterliği'nin 16/05/2017 tarih ve 05679 yevmiye numaralı iş ortaklığı sözleşmesi ile ... Şirketi - ... Şirketi Arasında ... A.Ş. tarafından yapılan tesis ihalesi gruplarından İzmir /Batı Grubu İşi yönünden 15/04/2016 tarihinden itibaren 5 yıl süreli iş ortaklığı kurulduğu , her ortağın imzalanacak sözleşmenin konusuna ve kapsamına girecek işlerden ve taahhütlerden, ortaklığa yönelecek zorunlulukların yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı yönündeki hükmün iş ortaklığı sözleşmesinde bulunduğu görülmüştür.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 620) ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklığın taraf ehliyeti bulunmadığından adî ortaklığa ilişkin davalarda, adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerekir. Adî ortaklık tarafından açılacak davaların iştirak halinde mülkiyet hükümleri gereği bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir. Adî ortaklığa karşı açılacak davalar yönünden ise; ikili bir ayrım yapmak gerekecektir.

Davanın konusu paradan başka bir şey ise davanın bütün ortaklara karşı birlikte açılması (mecburi dava arkadaşlığı), davanın konusu para ise; ortaklar bu borçtan müteselsil sorumlu bulunduklarından ortaklardan biri, bazıları yada tümüne karşı (ihtiyari dava arkadaşlığı) dava açılabilecektir.

Somut olayda davanın konusu para alacağı olduğundan, davalı ortaklar bu borçtan müteselsil sorumlu bulunduklarından ortaklardan birine veya a tümüne karşı dava açılabilecek olup , davacı tarafça her iki ortağa karşı dava açılmış, Mahkemece davanın husumet yönünden reddine ilişkin verilen kararda Davalı ... Şirketi yönünden husumet nedeni ile red kararının gerekçesi yazılmamıştır.

Dosya kapsamından davalı ... Şirketi' nin İzmir 3 ATM'nin 2018/1149 Esas 2020/333 karar sayılı dosyasında 15/10/2018 tarihli ara kararla davacı şirkete 15/10/2018 tarihinden başlamak üzere geçici mühlet verildiği , ... ve Doç. Dr. ... 'un konkordato Komiseri olarak atandıkları 01/07/2020 tarihinde konkordato talebinin kabullüne konkordatosunun İİK 306 maddesi gereğince tasdikine karar verildiği , karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir BAM 17. HD'sinin 2020/1239 Esas 2020/197 Karar sayılı ilamı ile konkordatonun tasdiki kararının kaldırılmasına karar verildiği, eldeki davanın konkordato geçici mühleti içinde açıldığı görülmüştür.

2004 sayılı İİK.'nun 292. maddesinde kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflasın açılması ve aynı kanunun 287/5 maddesinde aynı hükümlerin geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanabileceği hususları düzenlenmiştir.

İİK'nun 288. maddesinde geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğuracağının belirtilmesinden sonra "Kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflasın açılması" başlıklı 292. maddesi hangi durumlarda konkordato talebinin reddine karar verildikten sonra borçlunun iflasına karar verileceğini açıkça belirtmiştir. Dosyada davalı ... Şirketi hakkında gerekçesi açıklanarak bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüş olup , açıklanan duruma göre davalı ... Şirketi hakkında konkordato sürecine göre taraf teşkili sağlanıp karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülmüştür.

Davacı vekili 27/11/2020 tarihli dilekçesi ile , şirketler arasında organik bağ bulunduğunun kabulü ile diğer şirket olan “.... Şirketi” nin davaya dahil edilmesini, aksi halde karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği yapılmasını talep etmiştir.

HMK'nın 124 maddesinde “ Bir davada taraf değişikliği ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür, ancak maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Bu maddenin gerekçesinde de vurgulandığı üzere, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamak yargılama ilişkisini katı bir forma bağlayacaktır ki, bu da yargılamaya hakim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” (HMK m. 30) ile bağdaşmaz.

Davacı taraf adi ortaklığın tarafı olarak niteleyip ... Şirketi' ne dava açma idaresinde iken ayrı bir tüzel kişiliği olan ...' ni davalı olarak yazıldığını belirterek düzeltme dilekçesi sunmuş olup, her iki şirketin ticari unvanın çok benzer olmasının yarattığı yanılgı kabul edilebilir bir yanılgı olduğu gibi, iradenin , adi ortalığı oluşturan şirkete dava açılması olduğu dikkate alındığında talebin dürüstlük kuralına aykırı olmadığı da belirlendiğinden , davacı tarafın talebi bu haliyle HMK 124/2 maddesi delaleti ile HMK 124/3 ve 4. maddesine uygun olduğundan, kabul edilmesi gerekli iken, bir hatadan kaynaklandığının basiretli iş adamı davranma yükümlülüğünde bulunan davacı açısından mümkün olmadığından bahisle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 6100 Sayılı HMK un 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda, yukarıda açıklandığı gibi deliller tam toplanılmadan ve toplanan deliller bir değerlendirilme yapılmadan pasif husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesi 6100 Sayılı HMK un 353/1. fıkra a-6 ıncı maddesi kapsamındadır.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre ; ilk derece mahkemesi'nce uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması ile davalı ... Şirketi hakkında gerekçesi açıklanmak sureti ile karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nun 353/1. fıkra (a-6) bendi gereğince esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.