İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/1526 K.2024/1273

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, istinaf başvurusunda bulunulmakla dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın maluliyetine sebebiyet verecek derecede yaralanmasına neden olan, yaralanmalı-maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı müvekkilin yukarda açıklanan niteliklerine, maruz kaldığı trafik kazası nedeniyle yapmak zorunda olduğu harcamalara[bakiye yaşam süresine, beden gücü kayıp oranına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 107.maddesi uyarınca maddi tazminat hesaplatılarak kaza tarihi itibariyle işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsilini,

trafik kazası nedeniyle oluşan kalıcı sakatlığın yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar ile davacının henüz yaşamının baharında oluşu, belirli süre yatalak kalması nedeniyle altının bakıcı görevini üstlenen aile bireyleri tarafından alınması ve davalının kusur durumu gözetilerek, şimdilik 2.500 TL maddi tazminat ile,

telafi edici ve caydırıcı unsurları etkin olmak üzere 100.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı müvekkile verilmesini dava sonucu hükmedilecek tazminat miktarının ödenmesini teminat altına alabilmek için davalı adına kayıtlı taşınır-taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına,tazminatların ...

A.Ş yönünden ise kaza tarihi itibariyle sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihi olan 14.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ZMMS poliçesi mevcut olduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, ancak bir an için mahkeme aksi kanaatte olsa bile davacı öncelikli olarak kanun koyucu tarafından motorlu taşıtlarda meydana gelen trafik kazalarında sorumlu olan ve meydana gelen zarardan poliçe limiti dahilinde yükümlü sigorta şirketlerinin davacının meydana geldiğini iddia ettiği zararı karşılaması için başvurması gerektiğini, belirsiz alacak davası şartları oluşmadığını, dava konusu itibariyle zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması gerektiğini,

ancak davacı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmadan konu da dava açtığını, bu nedenle dava şartının yerine getirilmediğinden davanın reddine karar verilmesini, dosya kapsamında sunulan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, müvekkilinin tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen davacının aşırı hızlı olması sonucu kaza meydana geldiğinden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete tensip zaptı ekinde sadece dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davacı yan, HMK m.121 gereğince diğer delil örneklerini tebliğ ettirmediğini, dava dilekçesindeki davacı ifadeleriyle tazminat talepleri açısından ve diğer yönlerden davaya cevap verme imkanı olmadığını, davacı tarafından gerekli belge ibraz edilmeden işbu dava açıldığını, bu nedenle esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan, davanın usulden reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu verilen ara kararda özetle; "taraflar arasındaki davanın haksız fiilden kaynaklı olduğu, haksız fiilin gerçekleştiği tarih itibariyle alacağın muacceliyet kazandığı, davanın mahiyeti itibariyle davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, taşkın haciz itirazlarının mahkememizin görevine girmediği dosyada mevcut haliyle ihtiyati haciz kararı verebilmek için gerekli olan yaklaşık ispatın gerçekleştiği anlaşılmakla ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

D E Lİ LLER

Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gösterir araştırma tutanakları, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamıdır.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/73 E. Sayılı dosyasında davacı tarafından ihtiyati haciz talep edilmiş ve mahkemece bu talep kabul edildiğini, mahkemece duruşma açılarak ihtiyati haciz hususu incelenmiş ve davacının haksız ihtiyati haciz talebini kabul ettiğini, müvekkilin mal varlığı üzerinde ihtiyati haciz konulmuş olmakla ihtiyati haciz için davacının haklılığının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerektiğini, dava sonucu haksız çıkma ihtimaline karşı 3. Kişilerin zararlarına karşılık da teminat yatırılması gerektiğini, teminatsız şekilde verilen ihtiyati haciz kararı müvekkilin mağduriyetine neden olduğunu,

yine mezkur davanın diğer davalısı ve asıl borçlusu ... sigorta şirketi olduğunu, bu davanın davacı lehine sonuçlansa dahi talebinin poliçe limiti dahilinde kalacağı açık olmasına rağmen müvekkil hakkında ihtiyati haciz işlemi uygulanmasını müvekkilin mağduriyeti haricinde hukuki bir yarar söz konusu olmadığını, ayrıca müvekkil kamu görevlisi olduğu nazara alındığında ihtiyati bir karar alınmasında hukuki bir menfaatin olmadığı ortada olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı ...'nın vekili aracılığıyla gerçekleştirmiş olduğu, istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan haksız eylem nedeniyle maddi, manevi tazminat istemli açılan davada istenilen geçici hukuki koruma tedbirinin kabulüne yönelik karara itirazın reddinden kaynaklanmaktadır.

İlk derece mahkemesince, 29/01/2024 tarihli gerekçeli ara karar ile davacının geçici hukuki koruma tedbirine yönelik isteminin reddine karar verildiği, davacının bu karara itirazının istinaf incelemesi içen Dairemize gönderilmesi gerekirken duruşmalı yapılan 05/03/2024 tarihli ara karar ile adli yardım isteğinin de kabulü suretiyle teminatsız olarak 50.000 TL üzerinden davalı ...'ın taşınır, taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verildiği, davalı ...' ın bu karara itirazının yine duruşmalı yapılan inceleme sonucunda 07/05/2024 tarihli karar ile yukarıda özetlenen gerekçelerle reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı ... vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. Maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.

Bilindiği üzere, uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise 2004 sayılı İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır.

Eldeki davada istem, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan haksız eylem nedeniyle maddi, manevi tazminat istemlerine (para alacağına) ilişkin olduğundan geçici koruma talebinin ihtiyati haciz olduğu açıktır.

Nitekim, ilk derece mahkemesince de geçici hukuki koruma tedbiri ihtiyati haciz olarak değerlendirilmiş ve bu yönde inceleme yapılmıştır.

Beri yandan, 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257.maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 –Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

265. maddesinde ise. “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 2004 Sayılı İİK 257/1 maddesi gereğince, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun taşınır taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekli olmayıp, borcun muaccel olması (vadesinin gelmesi) yeterlidir. Haksız eylemden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir. Borçlunun temerrüdünün düzenlendiği 6098 sayılı TBK’nın 117. maddesine göre haksız eylemlerde eylemin işlendiği tarih itibariyle borçlunun temerrüde düşmüş olacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının ihtiyati haciz isteminin 29/01/2024 tarihli gerekçeli ara karar ile reddine karar verildiği, davacı vekilinin bu karara karşı 12/02/2024 tarihli dilekçe ile itirazı üzerine bu dilekçenin İİK un 258/son maddesi uyarınca istinaf isteği olduğundan gerekli harçların alınması suretiyle istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmesi gerekirken; duruşma açılarak yapılan yeniden inceleme üzerine 05/03/2024 tarihli gerekçeli ara karar ile davacı tarafın hem adli yardım isteğinin hem de ihtiyati haciz isteğinin reddine yönelik 29/01/2024 tarihli ara kararlarının kaldırılmasına,

davacı tarafın hem adli yardım isteğinin hem de ihtiyati haciz isteğinin 50.000 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ...' ya ait taşınır taşınmaz mallar ve 3.kişilerdeki hak ve alacaklar yönünden teminatsız olarak kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ...'ın itiraz etmesi üzerine yine duruşmalı yapılan inceleme sonucunda 07/05/2024 tarihli ara karar ile reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Eldeki davada, 30/04/2023 tarihinde davalı ...'ın idaresindeki ... plaka sayılı aracın davacının kullandığı ... plaka sayılı motosiklet ile çarpışması üzerine yaralamalı trafik kazası gerçekleştiği,davalı sürücünün kavşağa yaklaşırken yavaşlaması, geçiş önceliği bulunan davacıya geçiş önceliği vermemesi nedeniyle kusurlu bulunduğu hem kaza tespit tutanağı hem de tespit raporu içeriğinde belirtildiği gibi davacının da bu kaza nedeniyle yaralandığı anlaşıldığına göre;

davacının yaralanmasından kaynaklı maddi manevi zararı yönünden tazminat alacağının 6098 Sayılı TBK un 117/2 inci maddesi uyarınca kaza tarihi olan 14/08/2023 tarihi itibariyle muaccel hale geldiği açıktır.

Beri yandan, kaza tespit tutanağı, Didim (Yenihisar ) 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/96 D.İş esas sayılı dosyası içeriği ile yaralanmasına yönelik raporlardan, davacının alacağı yönünden yaklaşık ispat koşulunun sağlandığının kabulü gerektiğinden; ilk derece mahkemesince kural olarak davacının ihtiyati haciz isteğinin 2004 Sayılı İİK un 257 inci maddesi gereğince adli yardım isteği de kabul edildiğinden teminatsız olarak kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin anılan hususlara değinen istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Öte yandan, manevi tazminat isteminde zararın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereğince kısmi ve belirsiz alacak davası olarak açılmaya elverişli değildir.

Bu sebeple davacıların manevi zararlarına karşılık ihtiyati haciz taleplerinin tamamının tek kalemde istenebileceğinden göz önünde tutularak ihtiyati haciz talebinin kabulü, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince kısmen kabul-kısmen reddi veya reddine karar verilmiş olması ileride hükmedilecek olan manevi tazminat istemi için 6100 Sayılı HMK'nun 36/1-b bendi gereğince davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması niteliğinde görülemez.

Diğer bir anlatımla ihtiyati hacizde verilen karar ne olursa olsun buna bağlı olmaksızın nihai kararda 22/06/1966 tarihli 7/7 sayılı İBK'da göz önünde tutularak manevi tazminatın hüküm altına alınması mümkündür.

Ne var ki, ihtiyati haciz kararı verilen tazminat miktarı, hacizde ölçülülük ilkesi, günümüz ekonomik koşulları uyarınca davacının ihtiyati haciz isteğinin yalnızca davalı adına kayıtlı araçlar bakımından kabulüne karar verilmesi hakkaniyete uygun olacağından, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... vekilinin ihtiyati haciz kararının kabulüne ve teminat alınmamasına değinen istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1.

Fıkra (b-1) bendi uyarınca esastan reddine; davalı ... vekilinin ihtiyati haciz kararının kapsamına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK un 353/1 inci maddesinin (b-2) bendi uyarınca kabulüne; ilk derece mahkemesinin 07/05/2024 tarihli gerekçeli ara kararının kaldırılmasına; davalı vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının kısmen kabulüne kısmen reddine; ilk derece mahkemesinin 05/03/2024 tarihli ve 29/01/2024 tarihli gerekçeli ara kararlarının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir eksiklik bulunmadığından düzelterek geçici hukuki koruma tedbiri bakımından yeniden karar verilmesi suretiyle;

davacı tarafın ihtiyati haciz isteğinin İİK un 257 inci maddesi ve adli yardımdan yararlandığından İİK un 259 uncu maddesi uyarınca teminatsız olarak kısmen kabulüne.

50.000 TL ile sınırlı olarak davalı adına kayıtlı araç kayıtları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, davacının fazlaya ilişkin ihtiyati haciz isteğinin reddine; ihtiyati haciz kararının ilk kararın infaz edildiği icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine, ilk karar ile konulan diğer hacizlerin kaldırılmasına; ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.