İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/2984 K.2021/2117

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Urla Asliye Mahkemesi arasında oluşan yetki uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 3. Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Urla Asliye Hukuk Mahkemesince, HSYK'nın Ticaret Mahkemelerinin görevi ile ilgili yapmış olduğu düzenlemelere göre Ticaret Mahkemesi kurulmayan yerler de bu nitelikteki davalara Asliye Hukuk Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakması kararlaştırılmıştır.

Ancak Ticaret Mahkemesi kurulu olan Ağır Ceza merkezlerindeki Ticaret Mahkemelerinin yargı alanları da 14/11/2002 tarih 520 sayılı HSYK kararı ile ayrıca belirlenmiş ve söz konusu kararın 2. maddesinde “Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki Merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu Ağır Ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin yalnız Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerin kapsamına alacak biçimde Ağır Ceza Mahkemesinin yargı çevresi olarak “ tespitine dair düzenleme yapılmıştır.

23/04/2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 10/07/2004 tarih 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi kanunu gereğince Urla ilçesi Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın açılış tarihi itibariyle Mahkememizin Ticaret Mahkemesi sıfatı kalmadığından ve İzmir Büyükşehir Belediyesi kapsamındaki yerlerde meydana gelen Ticaret Kanunundan kaynaklandığı gerekçesiyle İzmir Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince de, davalı ...'nin tacir olmadığı, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklı olmadığı, davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, dolayısıyla iş bu davaya bakmakta mahkememizin görevli olmadığından karşı yetkisizlik kararı verilmiştir. TTK'nun 4.maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, 5.maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

TTK'nun 5. maddesinde 'Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda; Davacı şirketin davalı ...'nin ulaşım hizmeti bedelinden ibaret alacağının tahsili amacıyla davalı ... aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davalı dernek vasfında olup, ticari şirket niteliğinde olmayıp, dava konusu uyuşmazlıkta mutlak ticari dava niteliğinde değildir. HMK'nun 2/1. maddesine göre malvarlığı haklarına ilişkin davalarda asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.