İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/4706 K.2023/11

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 13. Sulh Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı, davalının işletmesi altındaki alanda gümrüksüz açık saha kiralama sözleşmesi imzaladığını, günlük ton başına alınan ücrette uygulanan ücret tarifesinin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 sayılı Karara ilişkin tebliğe aykırı olması nedeniyle yeniden belirlenmesini istemiştir.

Davanın açıldığı İzmir 13. Sulh Hukuk Mahkemesince sözleşmede kira sözleşmesi kapsamı dışında kalan düzenlemelerin olduğu, davanın da bu kısma ilişkin olduğu gerekçesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince kira bedelinin tesbitinde alana yapılan yükleme ve boşaltmaların ton bazında ağırlıklarının esas alınmış olmasının tek başına sözleşme konusunu bu hizmetlerden biri haline getirmediğini, sözleşmenin ağırlıklı yönünün kira olduğu, gümrüksüz alana eşyaların indirilmesi, geri çıkarılması sırasında kullanılacak hizmetlerden dolayı alınacak ücretlerin kira sözleşmesinde düzenlendiği gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde; sözleşmenin konusunun kiralama yanında nakliye, yükleme gibi hizmetlerin verilmesine de ilişkin olduğu, uyuşmazlığın kira ilişkisi olduğu, tarafların tacir olduğu, TTK'nun 4. ve 5. maddeleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu belirtmiştir.

Somut olayda. Davalının işletmesi altındaki gümrüksüz açık saha davacıya kiralanmıştır. Kiralama bedeli ilk 30 gün için ton başına 0,02 dolar, sonraki günler için ton başına 0,04 dolar olarak belirlenmiştir.

Bundan ayrı olarak, gümrüksüz açık sahadaki malın gemiye yüklenmesi, tahliyesi, açık sahada yapılacak figüre, yükleme, kantar tartım hizmetlerinin davalı işletmeci tarafından verileceği, gemiye yükleme, boşaltma da hizmet bedelinin ton başına 2 dolar, Batıliman sahası dışına çıkarılması halinde ton başına 3 dolar hizmet bedeli alınacağı kararlaştırılmıştır.

Kira sözleşmesinin konusu gümrüksüz açık saha kiralanması olup, liman sahanı içinde verilecek nakliye, yükleme, tartı, figüre etme hizmetleri ve ücreti de aynı sözleşme içinde düzenlenmiştir. Bu hizmetler, kira sözleşmesinin varlığı için gerekli unsurlar olmayıp, hizmet sözleşmesi ve kira sözleşmesi tek bir sözleşme ile düzenlenmiştir. Bu durumda, uyuşmazlığın kaynaklandığı kısma bakılması gerekir.

Uyuşmazlık hizmet sözleşmesi kısmından kaynaklandığı, kira uyuşmazlığı bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.