İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/5462 K.2023/865

Urla Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Urla Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tüketici işlemi olduğunun kabulü gerektiği, Urla ilçesinin İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içine alındığı, Urla ilçesinde müstakil Tüketici Mahkemelerinin bulunmadığı, dosyanın İzmir nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 1. Tüketici Mahkemesince, davacı tarafından dava dilekçesi ile doğrudan doğruya tüketici mahkemesi sıfatı ile dava açıldığının anlaşılması karşısında HSK'nin ilgili kararı gereğince iddianın ileri sürülüş biçimine göre tüketici uyuşmazlıkları yönünden yargılama yetkisi bulunmayan mahkeme kararının esasta gönderme ( devir ) kararı niteliğinde olması nedeniyle mahkemece verilen görevsizlik kararı üzerine henüz ortada olumsuz bir görev uyuşmazlığı bulunmadığı değerlendirildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tüketici işlemi niteliğinde olmaması nedeni ile tarafların sıfatına göre davaya asliye hukuk mahkemeleri tarafından bakılması zorunlu olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği Urla Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ticaret işlemi olduğu, İzmir 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2022/237 Esas 2022/315 Karar sayılı ilamıyla davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunun belirtildiği, dosyanın İzmir Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesi gerektiği, bu hali ile mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, uyuşmazlığın ya mutlak ya da nispi nitelikte ticari davaya sebebiyet vermediği için Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından görülüp sonuçlandırılmasının yerinde olmayacağı, ayrıca ortada tüketici niteliğinde bir işlem de bulunmadığından yine Tüketici Mahkemesince bu husustaki değerlendirmenin de yerinde olduğu ve bu nedenle Tüketici Mahkemeleri tarafından da görülüp sonuçlandırılmasının yerinde olmayacağı kanaatiyle esasen her ne kadar görevsizlik kararı verilmiş ise de uyuşmazlığın genel Mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise, tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer yasalarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Somut olayda; Dava, spor malzemesi satışından kaynaklanan alacağa dayalı takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Buna göre, davalı tacir olmadığı gibi, uyuşmazlık mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay 20.HD 2016/3005 Esas 2016/5831 Karar)

Açıklanan nedenlerle, Urla Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.