İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/6540 K.2022/4481

Çine Asliye Hukuk Mahkemesi ile Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle, dosya kapsamı davalı tarafın düzeltme dilekçesi okundu.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 10.9.2020 tarihinde açılan dava hakkında 14.9.2021 tarihinde HSK'nun 608 sayılı kararı ilgi tutularak Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğu gerekçesi ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Dosyanın gönderildiği Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi, Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiştir.

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.2.2022 günlü kararı ile görevsizlik kararının 27.1.2022 tarihinde kesinleştiği yasal sürede Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'ne dosyanın gönderilmesi için başvurulmadığı gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine İzmir BAM 6. HD'nin 28.7.2022 günlü kararı ile yargı yeri belirlenmesi yapılarak Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Davalı tarafça bu kez kararın düzeltilmesi için mahkemesine başvurulmuş, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 1.11.2022 tarihli ek karar ile düzeltme talebinin reddine karar verilmiş, karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.

HMK'nun 304.maddesinde ''Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

HMK'nun 305. maddesinde ''Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.'' şeklinde belirtilmiştir.

HMK'nun 305/A maddesinde'' Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir.'' şeklinde belirtilmiştir.

Somut olayda; Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.2.2022 tarihli davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararı istinaf edilerek Dairemize gönderilmiş, bu karar hakkında değerlendirme yapılmaksızın, yargı yeri belirlenmesi yapıldığı anlaşılmakla Dairemiz 2022/3155-3073 Esas ve Karar sayılı istinaf kararının HMK'nun 304, 305, 305/A ve 353/b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA karar verilerek Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.2.2022 günlü ek kararın incelenmesine geçildi.

2- HSK'nun 608 sayılı ilk kararı ilke kararı ile kararın 1.9.2021 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilmiş ancak bu tarihten önce açılan davaların hangi mahkemece bakılacağına ilişkin düzenleme getirilmemiştir. Mahkemelerce de görevli olmadıklarından bahisle karşılıklı görevsizlik kararı verildiğinden yargılamanın sürümcemede kalmaması açısından HMK'nun 20. ve devamı maddeleri uyarınca yargı yeri belirlenmesi zorunluluğu doğmuştur.

Buna göre Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olmadığı kararına karşı Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 29.12.2022 tarihli kararı, karşı görevsizlik kararı olup bu görevsizi kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi nedeniyle yargı yeri belirlenmesi zorunluluğu doğmuş olup, yargı yeri belirlenmesi yapılarak uyuşmazlık giderilmeden yargılamaya devam edilemez. Bu zorunluluğun yargılama sırasında oluştuğunun anlaşılması halinde de yargılamaya ara verilerek dosyanın yargı yeri belirlenmesi için ilgili BAM dairemize gönderilmesi gerekir. Yargı yeri belirlenmesi için mahkemelerce karşılıklı olarak verilmiş iki ayrı görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunması ön koşuldur.

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.12.2022 günlü karar, karşı görevsizlik kararı olup, bu karar istinaf edilmeksizin kesinleşmesinden sonra dosyanın yargı yeri belirlenmesi için BAM Dairesine gönderilmesi gerekirken, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde başvurulmadığından bahisle ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.2.2022 tarihli ek kararının HMK'nun 353/b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, karar verilerek dosyanın yargı yeri belirlenmesi yönünden incelenmesine geçildi.

3- Çine Asliye Hukuk Mahkemesi ile Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Çine Asliye Hukuk Mahkemesi ile Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi arasında HSK'nun 7.7.2021 tarihli 608 sayılı kararı ilgi tutularak karşılıklı olarak görevsizlik/gönderme kararları verilmiş, yargı yerinin belirlenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Somut olayda; HSK'nun 7.7.2021 tarih 608 sayılı kararı ile Ticaret Mahkemeleri kurulması ile mevcut Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin karar verilmiştir. HSK kararında, derdest dava dosyalarına hangi mahkemenin bakacağı konusunda açıklık bulunmamaktadır. Ancak anılan kararın 1.9.2021 tarihinden itibaren uygulanacağı belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir. Bu durumda 1.9.2021 tarihinden önce açılan ve derdest olan dava dosyaları hakkında davanın görüldüğü mahkemesince görevsizlik ya da gönderme kararı verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-10 Esas 2019/401 Karar)

Açıklanan nedenlerle, Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.