İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1065 K.2023/836

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi ile Kula Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, ayıplı araç nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Kula Asliye Hukuk Mahkemesince, dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın ticari araç satımından kaynaklandığı bu nedenle de mahkemenin görev alanına girmediği, Asliye Ticaret Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, nitekim dava dilekçesi ile Kula Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkememizde görülmek üzere dava açıldığı, ancak Hakimler ve Savcılar Kurulunun 8.7.2021 tarih ve 568 sayılı müstemir yetki kararnamesi ile birlikte Manisa'da faaliyet icra etmek üzere müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi ihdas olunduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, alım satım ilişkisi nedeniyle satılanda bulunan gizli ayıp iddiasına dayalı onarım ve çekici ücreti tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı taraf tacir olsa da davacı tarafın tacir olmadığını, bu nedenle nispi ticari dava koşulları sağlanamamıştır. Ayrıca eldeki dava Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan da değildir.

HMK'nun 2.maddesi "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir.

T.T.K.'nun 4. maddesinde "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.(5)" şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 5.maddesinde "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

(4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." şeklinde düzenlenmiştir.

Bir davanın nispi ticari dava kabul edilebilmesi için her iki tarafının da tacir ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunması zorunludur.

Somut olayda; Dava ayıplı araç nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir. Davaya konu aracın cinsi yarı römork (açık kasa) kullanım amacı ise ticaridir. Dosyadaki belgelerden davacı gerçek şahıs tacir değildir. Davacı tacir olmadığından, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Kula Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.