İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1859 K.2023/1357

Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat sistemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın ticari dava olduğu, 26.8.2022 tarihinde açıldığı, 7.7.2021 tarihli 608 nolu HSK kararı uyarınca İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin İzmir ili mülki idare sınırları olduğu ve bu kararın 1.9.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiğinden İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın akdi ilişkiye dayalı tazminat davası olduğu, davalının tacir olmadığı, ticari işletmesi ile ilgili olmadığı, ticari işletmelerinin de bulunmadığı gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir. Mahkeme kararı davalı tarafça istinaf edilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince davaya bakmaya görevli mahkemenin Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, görevsizlik kararında maddi hata yapılması nedeniyle görev ve hatanın düzeltilmesi sebepleri ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı uyarınca davada Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nun 20.maddesi ''Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, (…)(1) süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir. Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nun 21/c. maddesi ''c)İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse'' şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nun 22/2. maddesi ''İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda. Yargı yeri belirlenmesi koşullarının oluşması için mahkemelerce karşılıklı olarak verilmiş kanun yolu incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş iki ayrı mahkeme kararı bulunması ön koşuldur. Eldeki uyuşmazlıkta İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar istinaf edilmiş ilgili bölge adliye mahkemesi dairesince görevli mahkemenin Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiş görev sorunu istinaf incelemesi ile belirlenmiştir.

HMK'nun 353/a-3, 362/1-c maddeleri uyarınca görevsizlik kararına ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı kesin ve bağlayıcı olduğundan yargı yeri belirlenmesi koşulları oluşmamıştır. İzmir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar, kaldırma kararı üzerine verilen görevsizlik kararı olup karşı görevsizlik kararı niteliğinde değildir.

İzmir Asliye Ticaret Mahkemesince yapılacak iş başvuru halinde HMK’nın 20. maddesi uyarınca dosyanın görevli Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesinden ibarettir.

Açıklanan nedenlerle, yargı yeri belirleme koşulları oluşmadığından dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.