İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1995 K.2023/1797

Davacı vekili Av. ... tarafından yapılan 29.5.2023 tarihli istinaf kanun yolu başvurusu ve dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı,18.10.2018 tarihli işletme ortaklık sözleşmesi ile ...'ın saha/ruhsat sahibi, ... AŞ'nin işletmecisi olduğu, işletme izni alınmış koordinatlar içinde ruhsat hakkı ruhsat sahibinde kalmak üzere maden ocağının işletilmesinin imza altına alındığını, bu sözleşmeden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, uyuşmazlığın ürün kirasından kaynaklandığı gerekçesi ile sulh hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde; Davanın ortaklık -işletme sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağına dayalı dava olduğunu, ruhsat sahibinin yapması gereken bir kısım harcamaları onun namına yaptığını, bu zorunlu harcamalar nedeniyle cari hesap alacağı oluştuğunu, bu hususda ticari dava olduğunu belirtmiştir.

Rödovans ( maden kirası) maden ruhsat alanlarının maden arama ve işletme ruhsat sahibi tarafından sözleşme ile gerçek veya tüzel bir kişiye bir süre bırakılması, maden ocağının işletilmesini üstlenen gerçek veya tüzel kişinin ise, ruhsat sahibine ürettiği her bir ton maden için bir miktar ücret ödemeyi taahhüt ettiği bir sözleşmedir. Rödovans sözleşmesi, maden ruhsatının devrini değil, bu hakkın bir başkasına belirli bir süre kullandırılmasını amaçlar. Bu sözleşmenin yapılması herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Uygulamada TBK'nun ürün kirası hükümlerine tabidir.

Kiralananın, demirbaşları ile kiraya verilmiş olması kira ilişkisini ürün kirası olarak nitelendirmek için yeterli değildir. Kiralananın, demirbaşları ve işletme ruhsatı ile birlikte kiralanmış olması ve işletme hakkının devredilmiş bulunması gerekir.

Rödovans sözleşmelerinde , maden ruhsatının ruhsat sahibi üzerinde bırakılması , bu ruhsat kapsamındaki alanın da, belirli bir bedel karşılığında rödovansçıya kullandırılması kurucu unsurlarıdır.

Somut olayda: Davacı, dava dışı ortağı ile birlikte davalıya ait maden ruhsatının kapsamı dahilindeki alanın işletilmesi ve karşılığında, ruhsat sahibine satışı gerçekleştirilen her türlü malzeme için net 1.40 TL /ton rödovans bedeli ödenmesi kararlaştırılmıştır. Bu sözleşme, unsurları itibarıyla TBK'nun ürün kirası hükümlerine tabidir. Davacı, davalı ruhsat sahibinin ödenmesi gereken ancak ödemediği zorunlu harcamaların kendisi tarafından ödendiğini bildirerek, cari hesap ilişkisi kapsamında yürütülen hesaplaşmaya göre oluşan alacağının tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, görevsizlik kararı verilmesi doğrudur.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine vermek gerekmiştir.