İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1157 K.2024/700

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesince uyuşmazlığın genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, bu tür davalara bakmaya finans mahkemesi sıfatıyla İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirildiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince de davanın tarafları arasında dava konusu çeke ilişkin herhangi bir bankacılık işlemi bulunmadığı, kredi sözleşmesinden kaynaklanan harcın bulunup bulunmadığı, çekin kredi sözleşmesinin teminatı olarak ciro edilip edilmediği yargılama konusu olmayıp, sonuca etkisi olmadığı, HSK'nun 1232 Sayılı Kanunun uygulama yeri olmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesince de, davanın normal ticari ilişkiden kaynaklanan ipoteğin fekki ve menfi tespit davası olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca; 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç

verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan,

Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari

nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,

f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,

(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;

a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı,

b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,

c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı,

d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve 7 numaralı,

e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8 numaralı,

f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve

9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına) karar verilmiştir.

Somut olayda. Dava menfi tespit istemine ilişkindir. HMK'nun 21. maddesine göre, yargı yeri belirlenmesi için karşılıklı olarak verilmiş, kanun yolu incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş iki ayrı görevsizlik veya iki ayrı yetkisizlik kararı bulunması ön koşuldur. Mahkemeler arasındaki uyuşmazlık değerlendirildiğinde, gerçek anlamda bir görev veya yargı yeri belirlenmesi koşulları oluşmamıştır.

Ancak iki mahkemeninde karar verip esasları kapatıldığından, dosyanın sürüncemede kalmaması ve gecikmeye mahal verilmesinin engellenmesi amacıyla görevli mahkemenin belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Buna göre aynı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp işbölümü ilişkisi olduğundan süresinde işbölümü itirazında bulunulmadığı taktirde davanın ilk açıldığı mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekir.

(İzmir BAM 6. HD 2022/3723-2725, 2022/2764-2501, 2022/1593-1882, 2022/1829-1863, 2022/93-1128, 2022/6597-2023/146, 2013/207-145, 2023/622-527, 2023/516-725 E/K)

Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.