İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/2550 K.2024/2053

İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, sigorta sözleşmesine dayalı taşıma şirketine ve donatana karşı sigorta konusu malın hasarlanmasına istinaden ödenen bedelin rucüen tahsili talebi istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi; dava konusu taşımanın deniz ticareti ile ilgili olmadığından genel görevli ticaret mahkemeleri görevli diyerek görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği, İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesince de; İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin denizcilik ihtisas mahkemesi yanında, gelen iş durumuna göre taşıma sözleşmesinden kaynaklanan davalara da bakma görevi olduğunu belirterek karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 22.maddesinin 2. bendine göre, iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkemenin ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirleneceği şeklinde düzenlenmiştir. HMK 21. ve 22. madde hükümlerine göre yargı yeri belirlenmesi için kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş karşılıklı görevsizlik/yetkisizliğe ilişkin iki mahkeme kararı bulunması ön koşuldur.

Her iki mahkemece verilen kararlar teknik anlamda görevsizlik kararı olmayıp gönderme kararı niteliğindedir. O yerde bulunan birden fazla Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında gerçek anlamda bir görev ve teknik anlamda bir işbölümü ilişkisi bulunmamakta, iş dağılımı ilişkisi bulunmaktadır.Süresinde işbölümü itirazı yapılmadığından davanın ilk açıldığı mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosyanın tevziye gönderilmesi doğru değildir.

Mahkemeler arasında yukarıda izah edildiği şekilde karşılıklı olarak verilmiş görevsizlik/yetkisizlik kararları bulunmadığı dolayısı ile yargı yeri belirlenmesi koşullarının oluşmadığı anlaşılmakta ise de; Mahkemelerce verilen kararlar ile dosyadan el çektikleri gözetildiğinde uyuşmazlığın sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirlenmesi gerekliliği doğmuştur.

Somut olayda; Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olup taraflar iş bölümü itirazında bulunmamıştır. Esasen her iki mahkeme kararı gönderme kararı niteliğindedir. Davanın tevzien ilk açıldığı İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekir.