İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/580 K.2024/359

Davacı vekili ... tarafından yapılan 24.12.2023 tarihli istinaf kanun yolu başvurusu ve dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı, Bergama Ticaret Sicili Müdürlüğünde 09.07.2013 tarihinde ... Kooperatifi tescil edildiğini, ancak zaman içinde kuruluş işlemlerini tamamlamayan ...

Toplu Yönetiminin, kendilerince hazırlanmış, üyelerin tamamı tarafından imzalanmış bir Yönetim Planı olmaksızın, burada oturanları yanlış bilgilendirmelerle yönetmek gayreti içinde olduğunu, aidat toplayarak haksız kazanç elde ederek kooperatiflerini atıl kıldıklarını, yaptıkları genel kurullarda aidat miktarlarının da belirlendiğini, ödemeyenleri ilamsız icraya vererek, korkutmakta ve sindirmeye çalıştıklarını, ... yerleşkesindeki maliklere ait su kuyusu, yönetim binası, sosyal tesis ve mazlak olmak üzere dört adet ortak taşınmazlarının mevcut olduğunu belirterek yasal olmayan ...

Yönetimi'nin yetkilerinin ve yasallığının olmadığının tespitini, taraflar arasındaki görev ve yetki karmaşasının giderilmesi için muarazanın menini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı kooperatifin davalı ... Yönetiminin yetkili olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği ve yine dava konusu sitenin üzerinde kurulu olduğu parsellerinin, bağımsız bölümlerin, ortak alanların birbirleriyle irtibatlı olarak kat mülkiyetine geçtiğine ilişkin KMK'nun 66. ve devamı maddelerine uygun irtibat şerhi bulunmadığından genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini belirtmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde; ... Yerleşkesinin ortak alanlarının yönetilmesi için açılan davanın ticaret mahkemesinde açılması gerektiğini, görevsizlik kararının kaldırılmasının gerektiğini belirtmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinde ''Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır.'' şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 4. Maddesinde "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.

(Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır.",

TTK'nun 5. Maddesinde "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare: 26/06/2012-6335 S.K./2.md.) davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

(3) (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

(4) (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

HMK'nun 2. Maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda. Davalı yönetimin hak ve yetkilerinin olmadığının tespiti ile tarafların arasındaki muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesine göre, bu Kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Kooperatifler Kanunu'ndan doğan hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Ancak Kooperatifin taraf olduğu hukuk davaların tamamı ticari dava değildir.

Bu durumda davanın niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta, davalı yönetiminin yönetim yetkisinin olmadığının tespiti ile muarazanın giderilmesi istemine ilişkin olduğu, davanın Kooperatifler Yasası'ndan kaynaklanmadığı gibi mutlak ve nispi ticari davada değildir. Uyuşmazlığın HMK 2. maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Mahkeme kararı doğrudur.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.