Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/38 K.2022/129

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... San.Tic.Ltd.Şti'nin maliki olduğu ... plaka numaralı araç 23/09/2017 günü saat 19.00 sıralarında ... Merkez ... Caddesi ...

Lastik önünde yaya olarak karşıdan karşıya geçmekte bulunan müvekkil ...'e çarparak ağır şekilde yaralandığını, aracın sürücüsü 07/04/2002 doğumlu henüz 18 yaşına dahi basmamaış olan ... olduğunu, kendisi babasınında ortağı ve çalışanı olduğunu, ... markete ait araç ile müvekkiline araç ile çarptığını, davalı ... oğlunu bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, öyle ki kazanın olduğu tarihte henüz 15 yaşında olduğunu, bu yaştaki bir çocuğun hiç bir tereddüt yaşamadan direksiyon başına geçtiğini,

gece vakti şehir için 62,5 km hız ile araç kullanması bu çocuğun daha önceden de direksiyon başına geçtiğini ve ailesi tarafından bu duruma müsaade edildiğini gösterdiğini, bu noktada baba ...'nun hem baba olarak bakım ve gözetim yükümlülüğünü ihlal etmiş olması nedeni ile asaleten hem de araç sürücüsü küçüğün babası olması nedeni ile velayeten müvekkilin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu, müvekkilin kendi işlerini kazadan sonra yapamadığını, çiftçi olarak ekim dikim işlerini başkalarına yaptırdığını, kaza sonrası vücudunda ağrıların geçmediğini, fizik tedavi gördüğünü, ...

San.Tic.Ltd.Şti'nin aracın maliki olması nedeni ile Karayolları Trafik Kanunun ilgili maddeleri nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkeleri uyarınca aracın karışmış olduğu kaza nedeni ile zarara uğrayan müvekkilin zararını tazmin konusunda sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın öncelikle arabuluculuk yöntemi ile çözümü için arabulucuya başvurulmuş ancak toplantılar sonucunda bir anlaşmaya varılamamış olması nedeni ile 25/10/2019 tarih ve ... nolu tutanak tutulmuş ve bu nedenle iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile müvekkilin bakım masrafları,

tedavi giderleri iş gücü kaybı ve diğer maddi zararların tazminine karşılık belirlenebilir hale geldiğinde artırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bütün davalılardan tahsili ile müvekkilin dücar olduğu acı ve elem nedeni ile oluşmuş olan manevi tazminatın ...

Sigorta A.Ş. dışındaki davalılardan 140.000,00 TL olarak haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini ile müvekkile verilmesine muhakeme masrafları ve ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesince. "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre , her iki tarafında Ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmamalarını bakılmaksızın bu kanunda ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları Ticari dava sayılır.Somut uyuşmazlıkta dava Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış,

dava tarihinde Tomarza'da müstakil Ticaret mahkemesi bulunmadığından Ticari Dava niteliğinde ki uyuşmazlığa Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesince bakılmıştır.Ancak yargılama sırasında Adalet Bakanlığının Teklifi üzerine HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı,

08/07/2021 tarihli ve ... sayılı resmi gazetede yayımlanan kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olduğu ve iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulamaya başlanmasının karar verildiği anlaşılmıştır.Görev kamu düzeni ile ilgili olduğundan iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece rêsen göz önünde bulundurulmalıdır.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatı kaldırılmış olduğundan mahkememiz görevsiz hale gelmiş, bu sebeple aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/8699 Esas - 2020/164 Karar ve 2018/2293 Esas - 2018/5694 Karar)" gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin karar verilmiştir.Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; " Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlenmiş ve Kayseri Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir.

Ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak yoktur.

01/09/2021 tarihinden önce açılan iş bu davanın mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin iş bu davaya bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirildiğinden, görevli ve yetkili mahkemenin Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Nitekim,Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23 Hukuk Dairesi'nin 2021/1939 E. 2021/1732 K. Sayılı ilamı ile;...Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Ticaret Mahkemesi sıfatı ile yürütülen dava dosyasının,

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığın 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile "Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Ankara Batı Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi" olarak belirlenmesine karar verildiği gerekçesiyle dosyanın yetkili Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ilişkin karara karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurunun kabulü ile Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/57E., 2021/562K. sayılı dava dosyasında verdiği 17/09/2021 tarihli kararın,

esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.Yine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3 Hukuk Dairesi'nin 2021/1511 E. 2021/1353 K. Sayılı ilamı ile;...

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu,

01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerektiğine karar verilerek Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Bafra 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verilen karşı görevsizlik kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçesiyle Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 07/07/2021 tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 608 sayılı kararı ile Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden bahisle dosyanın Kayseri Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş,

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince de Hakimler ve Savcılar kurulu kararında Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı alanının 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalara uygulanacağından bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiş, verilen her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 08/07/2021 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlan 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile “Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Kayseri ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine,

iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına” karar verilmiştir.Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz (T.C.Anayasası madde 37 ).Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir (T.C.Anayasası madde 142 ).Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından,

kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6).Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir (6100 sayılı HMK madde 1).Kanuni hâkim, görev ve yetkisi kanunla belli edilmiş olan mahkemenin hâkimidir. Dolayısıyla mahkemenin görev ve yetkisinin tayin edilmesi işleminin kanun ile yapılmış bulunmasıdır.

Yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yürürlükte bulunan kanunlar aracılığıyla görevi ve yetkisi belirlenmiş olan mahkemenin hâkimine, tabii hâkim denir.

Bu çerçevede, tabii hâkim ilkesine uygunluğun sağlanması için, kanunla mahkemenin görev ve yetkisinin belirlenmesi işleminin yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce yapılmış olması şarttır.Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı mercinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde.

Davanın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararından önce açıldığı ve bu kararda derdest dosyaların da Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine dair bir ibare bulunmadığı açıktır.

Şu halde, söz konusu karar tarihinden önce açılmış olan bu davada doğal hakimlik ilkesi ile anılan kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanacağına ilişkin düzenleme gereğince uyuşmazlığın Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesinde (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülmesi gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Tomarza Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından dosyanın yargı yeri olarak tespit edilen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.