Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2023/604 K.2023/365

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin herhangi bir ilişkisi bulunmayan borçlu ... hakkında icra takibi başlatılmış olup, ...'un davalı firmaya karşı borcuna istinaden müvekkiline 3. kişi sıfatıyla 1. ve 2. haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkili tarafında haciz ihbarnamelerine yasal süresinde itiraz edilmesine rağmen zamanında itiraz edilmediği gerekçesi ile 03/01/2022 tarihinde 3. haciz ihbarnamesi gönderilerek menfi tespit davası açmaları için taraflarına 15 günlük yasal süre verildiğini,

haksız yasal dayanaktan yoksun bu iddia ve talep karşısında takip borçlusuna karşı ödemesi gereken kesin ve istenebilir nitelikteki bir borcun bulunmadığının tespiti yönünden bu davayı açtıklarını, müvekkilinin icra takip borçlusuna ödemesi gereken kesin ve istenebilir nitelikte bir hak ve alacak bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkilinin icra takip borçlusu ...'a borçlu olmadığının tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesince, "Dava İİK 89/3 Maddesine göre Haciz İhbarnamesine karşı menfi tespit istemine ilişkindir.

İstanbul 24. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası kapsamında alacaklı ...A.Ş tarafından borçlu ... aleyhine 7.381,20 TL alacak kapsamında 28/01/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ödeme emri düzenlendiği, 13/08/2021 tarihinde 3. Şahıs konumunda olan ... adına Birinci Haciz İhbarnamesi düzenlendiği, 01/10/2021 tarihinde ikinci Haciz İhbarnamesi düzenlendiği, 06/12/2021 tarihinde ise üçüncü Haciz İhbarnamesi düzenlendiğinin anlaşıldığı, davacı ... ile davalı ...A.Ş arasındaki uyuşmazlığın 3. Haciz İhbarnamesine karşı menfi tespit istemine dayandığı,

iş bu uyuşmazlık ile ilgili Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2019/1500 esas 2019/4799 karar sayılı emsal kararı ile "Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ...’a karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir.

Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. " şeklindeki gerekçe ile ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının Ticaret Mahkemelerinin görev alanında olduğu belirtilmiş, somut uyuşmazlıkta davacı ...

İİK 89/3 maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine muhatap olan üçüncü kişi konumunda olup, ihbarnamenin gönderildiği takibin de, davalı alacaklı ...A.Ş tarafından dava dışı borçlu ...'a karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takip olduğu,

bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği" gerekçesiyle ve davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, takip borçlusuna borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir.

Yahyalı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararında gerekçe olarak asıl borçlu hakkında başlatılan icra takibinin kambiyo evrakına dayanması gerekçe gösterilmiş ise de; üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davası, kambiyo senedine yahut kambiyo ilişkisine dayalı olarak açılan bir dava değildir.

Kaldı ki üçüncü kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarına istinaf incelemesi bakımından görevli Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi, 09.03.2021 tarih, 386-399 sayılı kararında; istinaf başvurusunda bulunan davalı vekilinin "davacı tarafça 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamesine cevap verilmediğini, 89/3 haciz ihbarnamesinin tebliğinin ardından iş bu davayı açtığını, müvekkili aleyhine açılan davanın kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibine ilişkin menfi tespit davası olup, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini,

bu hususta cevap dilekçesinde görev itirazında bulunulmasına karşın yerel mahkemece davanın ticari iş kaynaklı olmaması nedeniyle görev itirazının reddine karar verildiğini" ileri sürmüş ise de; "her ne kadar davalı vekilince öncelikle görev itirazında bulunulmuş ise de, uyuşmazlığın ticari iş olmaması nedeniyle görev itirazının yerinde olmadığı"na karar vererek Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen hükmün esasına ilişkin istinaf incelemesine geçerek, istinaf başvurusunu değerlendirmiştir.

Dolayısıyla asıl borçlu hakkında başlatılan icra takibinin kambiyo evrakına dayalı olması, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davasında görevli mahkemeyi etkilemeyecektir.

HMK'nun 2. maddesine göre; dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Öte yandan; 01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nun 2. maddesi gözetildiğinde Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s.476)

Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmayıp, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Talep, merci tayinine ilişkindir.

İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası ile davalı alacaklı .... A.Ş. tarafından 7.000,00 TL bedelli bono senedine istinaden dava dışı borçlu ... aleyhine toplam 7.381,20 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, İ.İ.K.’nun 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan davacı üçüncü kişi tarafından eldeki menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

İhbarnamenin gönderildiği icra takibi davalı alacaklı tarafından dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış olup ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının da ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. Yargıtay 19. HD'nin 2019/1500 E. ve 2019/4799 K. sayılı ilamı da bu yöndedir.

O halde, eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.