Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/149 K.2024/287

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı arasında ... Mahallesi ... Sokak .../...adresinde bulunan ... Camisi'nin doğalgaz tesisatı çekilmesi yerden ısıtma sisteminin çalışması için gerekli olan yoğuşmalı kombiler vanalar ve genleşme tankı bağlantısı yapılması ve kombilerin bağlantı elemanları temini ve bağlantı yapılması yerden ısıtma yapılması için gerekli yerden ısıtma straforu çekilmesi, dizayn oksijen bariyerli borularla yerden ısıtma yapılması,

ısıtma kolektörü yapılacak muhtelif bağlantıların yapılması ve sistemin devreye alınması konusunda anlaşıldığını ve ücretin davalı şirkete ödendiğini, anlaşma konusu işlerin yapılmasından sonra caminin ısınmadığının tespit edilmediğini, davalıya Kayseri 13. Noterliğinin ... yevmiye numarası ile ihtar çekildiğini ve ... tarihinde ihtarın davalıya tebliğ ediliğini, sonrasında davalı şirketin caminin ısınması için kombi bağladığını ancak caminin yine ısınmadığını, 2020 yılında da davalı tarafça yapılan tadilat ve işlemlerin işe yaramaması üzerine bu durumun davalı şirket yetkilisine bildirildiğini,

2021 yılında davalı şirketin daha önceki yıllarda olduğu gibi tekrar çalışanlarını gönderdiğini, caminin ısınmasında yine bir değişiklik olmadığını, bunun üzerine Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 2021/79 Değişik iş sayılı dosyasıyla delil tespitinde bulunulduğu, söz konusu delil tespitinde caminin ısıtılabilmesi için yeniden ısıtma sistemi diszayn edilmesinin ve hali hazırda bulunan sistemin komple sökülmesi gerektiğinin belirtildiği, delil tespitinden sonra caminin ve camiye gelen vatandaşların mağdur olmaması adına ısıtma ve doğalgaz tesisatı yapım işi için dava dışı...

Hırdavatla anlaşıldığını, dava konusu yerdeki halıların kaldırılması, şapın kırılması ve iş bitiminde halıların serilmesi için davacının yine dava dışı ...

Hırdavatla anlaştığını ve toplamda 174.000,00-TL ödeme yapıldığını, davalı şirket yetkilisinin davacıya uğramış olduğu tüm zararları ödeyeceğini söylediğini ve 40.000,00-TL ödeme yaptığını, havale yolu ile gönderilen dekontun işlem açıklamasına Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021-79 Değişik İş sayılı dosyası ile ilgili ödeme şeklinde açıklama yazdığını beyan ederek davalının yapmış olduğu eksik hatalı ve kusurlu işlerin düzeltilmesine ilişkin uğranılan 30.000,00-TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinin,

Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/79 Değişik İş sayılı dosyasıyla açılan delil tespiti davasında yapılan yargılama giderlerinin ihtarname masrafı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya görev yönünden itiraz ettiklerini, dava tarafın haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olduğu iddia edilmiş ise de davalı şirketi davacının istediği şekilde ısıtma sistemini yapmış olduğunu, sistemin çalışmamasındaki sıkıntının davalının hatası olmadığını, ısıtma sistemi üzerine atılan betondan kaynaklandığını, ısınma probleminin giderilebilmesi için her kolektöre ayrı ayrı pompa ilavesi yapıldığını ve ısıtma sisteminin çalışır hale getirildiğini,

ısıtma sisteminin çalıştığına ilişkin tanıklarının mevcut olduğunu beyan ederek davalı aleyhine ikame edilen bu haksız ve kötüniyetli davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 1. Tüketici Mahkemesince. "Tüm dosya kapsamına göre; davacının : ..., davalının ... olduğunu, dava konusunun Tüketiciyi Koruma Kanunundan Kaynaklanan (Hizmetin Ayıplı Olmasından Kaynaklanan) olduğu ancak her iki tarafın da şirket vasfını taşıdığı, taraflardan herhangi birinin tüketici sıfatını taşımadığı,

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun uygulanmasıyla ilgili tanımlar yapılıp, bu arada "alışverişe konu olan taşınır eşyayı..." mal, "bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi" tüketici, "kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere, ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri" satıcı olarak tanımlamıştır.

Aynı yasanın 73. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu kanunun uygulanmasıyla ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır" hükmüyle, kanunun uygulanmasından doğacak ihtilaflara bakacak görevli mahkeme belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır.

Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; taraflar tacir olup uyuşmazlığın davacı şirket ile davalı şirket arasında satış sözleşmesinden kaynaklandığı, eldeki davanın bu anlamda ticari dava olarak nitelendirilebilecek davalardan olduğu bu durumda davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu açıktır. Bu nedenlerle davanın Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir.

HMK'nın 1. maddesine göre "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." HMK'nun 114/1-c maddesine göre davanın görevli mahkemede açılması dava şartlarındandır. HMK'nun 115/1. Maddesine göre "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartları noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." HMK.'nun 115/2.

Maddesine göre "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Açıklanan bu gerekçeye göre, davanın esasına girilmeyerek, davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince; "İşbu dava dosyası Kayseri 12.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/49 Esas 2022/283 Karar sayılı görevsizlik kararı ile davalı derneğin, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tanımı yapılan ticari ve mesleki amaçla hareket etmediğinden ve tacir sıfatı bulunmadığından 6502 sayılı yasa kapsamında tüketici tanımına uyduğundan uyuşmazlığın çözümünde Tüketici Mahkemesi'nin görevli olması gerekçesi ile Kayseri 1.Tüketici Mahkemesine tevzi edilmiş ve Kayseri 1.Tüketici Mahkemesi'nin 2022/651 Esas 2022/595 Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzii edilmiştir.

Dava, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan zararın tazmine talebine yöneliktir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun' un 3/1-k maddesinde tüketici; Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, 3/1-l maddesinde ise tüketici işlemi ; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlanmış olup , aynı yasanın 73/1 maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevli kılınmıştır.

6502 sayılı kanunun 83/2 maddesine göre, taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini düzenlemiştir.

Somut olayda, davacının, ... Camiisinin doğalgaz tesisatının döşenmesi hizmetini üstlendiği, davalının sözkonusu hizmeti ayıplı ifa ettiği, bu nedenle ısıtma ve doğalgaz tesisatı yapım işi için dava dışı ... Hırdavatla anlaşıldığı, dava konusu yerdeki halıların kaldırılması, şapın kırılması ve iş bitiminde halıların serilmesi için davacının yine dava dışı ... Hırdavatla anlaştığı ve toplamda 174.000,00-TL ödeme yapıldığını beyan ederek davalının yapmış olduğu eksik hatalı ve kusurlu işlerin düzeltilmesine ilişkin uğranılan 30.000,00-TL maddi zararın tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı derneğin, tüketicinin korunması hakkında kanunda tanımı yapılan ticari ve mesleki amaçla hareket etmediğinden ve tacir sıfatı bulunmadığından 6502 sayılı yasa kapsamında tüketici tanımına uyduğundan uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemesi görevlidir. ( Yargıtay 15. HD 2019/2750E -2020/348K)(İstanbul BAM 37.HD 2020/795E-2020/1837K)

Bu nedenle görevin Tüketici Mahkemesine ait olduğu anlaşılmış olup aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ... Camiisinin doğalgaz tesisatının döşenmesi hizmetini üstlendiğini, müvekkili ile davalı arasında tesisat yapılması konusunda anlaşıldığını ve ücretin davalıya ödendiğini, davalının sözkonusu hizmeti ayıplı ifa ettiğini, bu nedenle ısıtma ve doğalgaz tesisatı yapım işi için dava dışı ...Hırdavatla anlaşıldığını, dava konusu yerdeki halıların kaldırılması, şapın kırılması ve iş bitiminde halıların serilmesi için davacının yine dava dışı ...Hırdavatla anlaştığını ve toplamda 174.000,00-TL ödeme yapıldığını beyan ederek davalının yapmış olduğu eksik hatalı ve kusurlu işlerin düzeltilmesine ilişkin uğranılan 30.000,00-TL maddi zararın tahsilini talep etmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/1-k bendine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, aynı maddenin 1/l bendine göre tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder. Yine 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.

Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması ve aralarında tüketici işlemi bulunması gerekir.

Davacı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin 6502 sayılı Kanunun 3/1-l. bendine göre tüketici işlemi olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Somut olayda davacı tüketici konumundadır. Davacı tarafın iddiasına göre, davacı taraf ile davalı arasında caminin tesisat yapımı konusunda anlaşılması nedeniyle davalı tarafından yapılan eksik, hatalı ve kusurlu işlerden ötürü maddi zarara uğratıldığı ileri sürülerek eldeki davanın açılmış olmasından dolayı davanın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.