Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/1755 K.2024/1257

Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olan ... plakalı aracın ... plakalı araçla çarpışması sonucunda,... plakalı aracın sürücüsü...'ın vefat etmesi nedeniyle ...'ın mirasçılarına, müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabulü ile ödeme yapıldığı ve fakat aşamalarda kusur oranı değiştiğinden mirasçılara fazla ödeme yapıldığı iddiası ile bir kısım mirasçılar yönünden sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak, bir kısım mirasçılar yönünden ise başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Davacı ZMMS poliçesi kapsamında davalılara ödemeler yapmış, kusur oranının değiştiğinden bahisle sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği fazladan ödediği bedelin tahsilini talep etmiştir. Sigorta Hukuku'ndan kaynaklanan davalar kural olarak 6102 sayılı TTK'nun 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari dava olup görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir ( Yargıtay 17. HD'nin 2016/9388 E, 2016/8345 K).

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nun 6335 sayılı Yasa ile değişik 5/3 maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılmış ve görev ilişkisi haline dönüştürülmüştür.

Tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;trafik kazası nedeniyle ZMMS poliçesi gereği hak sahiplerine yapılan ödemelerin kusur oranının değişmiş olması sebebiyle sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve bir kısım davalılara karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, sigorta hukukundan kaynaklanan davaların kural olarak 6102 sayılı TTK'nun 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari dava olduğu,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklandığı ve bu sebeple davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla davanın HMK 114/1-c maddesinde düzenlenen "mahkemenin görevli olması" dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş" gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesince.

"Dosya kapsamına göre somut olayda; eldeki davada uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerinden kaynaklandığı, bu davanın mutlak ve nispi ticari dava olmadığından davaya genel hükümler çerçevesinde bakılarak asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, davanın 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı, buna göre Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında görev ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, HMK'nun 21. maddesi gereğince işbu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı nedeni ile görevli mahkemenin tayini (merci tayini) için dava dosyasının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklandığı gerekçesiyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığı belirtilerek karşı görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın merci tayini için Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından, ZMMS kapsamında zarar gören davalılara ödenen destekten yoksun kalma ödemesinin fazla olduğundan bahisle zarar görenden sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iade, bir kısım davalılar yönünden ise bu iadenin sağlanabilmesi amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Her ne kadar dava, TBK'nın 77 ve devamı maddeleri kapsamında açılmış ise de; davacının talebi TTK, KTK ve ZMMS Genel Şartları gereğince, zarar görene yapılan ödemenin fazladan yapıldığından bahisle iadesine ilişkin olduğundan, davacının iade talep etme hakkının bulunup bulunmadığının tespiti açısından sorumluluğuna ilişkin yasal düzenlemelerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere, sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1401 vd maddelerinde düzenlenmiştir.

TTK'nın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesi halinde doğan zarardan veya bedelden sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

TTK'nın 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Davada uyuşmazlık sigorta kapsamında yapılan ödemenin fazladan yapıldığı iddiasına dayalı olduğundan ve davacı sigorta kapsamında yaptığı ödemenin iadesini talep ettiğinden eldeki dava; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesi kapsamında ticari dava niteliğindedir.

Şu halde, taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK'da düzenlenen sigorta hukukuna ilişkin olmakla az yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler nazara alındığında davaya bakmakla görevli mahkeme Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi olup dosyanın yargı yeri olarak tespit edilen mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.