Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/988 K.2024/781

Yukarıda esas numarası yazılı dosya yargı yerinin belirlenmesi amacıyla re'sen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosya ile yapılan icra takibini borçlunun 08.04.2022 tarihinde borca itirazı ile icra takibinin durduğunu, davalı borçlu ile büro dosya numarası 2022/991 olan arabuluculuk görüşmesi sonucu anlaşma sağlanamadığından itirazın iptali davasını açıldığını, müvekkili alacaklının davalı borçluya mobilya sattığını ve davalı borçlunun satın aldığı mobilyalara ilişkin ödemesi gereken bedeli davacıya ödemediğini 05/05/2020 tarihli karakol ifadesi ile ikrar ettiğini bildirerek, davalının icra takibine vaki haksız itirazının reddi ile takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın yetkilisi olduğu ... Limited Şirketi adına mobilya sektöründe alım satım faaliyetinde bulunduğunu, uyuşmazlığın davacının yetkilisi olduğu ...Limited Şirketi arasındaki ticaretten kaynaklandığını, tarafların ticarethanelerinden kaynaklanan alacak iddiası nedeniyle ticaret mahkemesinin görevli olduğunu bildirerek görev itirazında bulunmuş, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini esas yönünden de kolluktaki ikrar ifadesinin delil değeri olmadığını bildirerek davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 12.Asliye Hukuk Mahkemesince; "Davacının Ticaret Sicil Müdürlüğü yazılarına göre ...Mobilya/... ünvanlı iş yeri dışında ... Limited Şirketi kaydı olduğu, tek ortaklı limited şirketin aktif olduğu, davalı ...'nın ... Limited Şirketi (ortak sayısı birden fazla limited şirket) ve ... Limited Şirketinde (tek ortaklı limited şirket) kayıtları olduğu anlaşılmıştır.

Ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmakta olup, mutlak ticari davalar da uyuşmazlığın taraflarının tacir sıfatı taşıması durumunda ve kanun gereği ticari dava sayılan durumlarda söz konusu olacağı, adi ortaklığa ilişkin hükümler TBK'nun da düzenlenmiş olup adi ortaklıktan kaynaklanan uyuşmazlıkların mutlak ticari dava olmadığı,

nispi ticari davalarda ise her iki tarafın tacir olması gerektiği, somut olayda tarafların ticaret sicil kaydının olması nedeniyle tacir oldukları, bu durumda Türk Ticaret Kanunundan doğan ve bu konuda düzenlenen hususlara yönelik davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, 6335 sayılı kanun ile değişik TTK'nun 5/3 maddesine göre görev ilişkisi söz konusu olduğundan mahkememizin görevsizliğine yönelik aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesince; "İtirazın iptali davaları TTK 4.maddesinde düzenlenmiş mutlak ticari davalardan değildir. Mimarsinan Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda, davacı ve davalının takip konusu alacağı esas işlem yılı olan 2020 yılı itibari ile tacir olmadıklarının belirtildiği görülmüştür.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’nin 2022/346 E, 2022/494 K sayılı kararında “…Somut olayda; dosyadaki bilgi ve belgelerden Mimarsinan Vergi Dairesi'nin Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/293 Esas sayılı dava dosyası içine gelen müzekkere cevabında, temlik alan davacı ...'ün 02/08/2019 tarihinde faaliyetini terk ettiği, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2. sınıf tüccar olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Şu halde, dava tarihi itibariyle temlik alan ...'ün ticareti terk ettiği ve tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.” denildiği görülmüş olup dava konusunun mutlak ticari dava olmadığı, takibe esas alacağın şirketlerden kaynaklı alacak olmayıp davacı ve davalının kişisel borçlu ve alacaklı olduğu iddia edilen bir alacak olduğu,

davacı ve davalının Mimarsinan Vergi Dairesi’nin yazı cevabına göre tacir olmadıklarının belirtildiği görülmekle ortada nisbi bir ticari davada olmadığından iş bu davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu anlaşılarak Mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı oluşmuştur.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir. Davacı tarafça, davalıya sattığı mobilya bedellerinin davalı tarafça ödenmemesi nedeniyle ilamsız icra takibi başlatıldığı ve davalı tarafça takibe itiraz edildiği iddiası ile itirazın iptali davası açılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a),(b),(c),(d),(e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar ticari dava sayılır.

Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması, ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması, ya da açılan davanın maddede 6. bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Dosya arasında yer alan Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğünün 14/12/2023 tarihli cevabı yazısında; davacı ve davalının, tacir sıfatları bulunmadığı, davacının en son 2008 yılı itibariyle 1.sınıf tacir olarak kaydının olduğu, davalının ise en son 2012 yılında 2.sınıf tüccar kaydının olduğu belirtilmiştir.

Az yukarıda da belirtildiği üzere, davacı ve davalının tacir niteliğini taşımaması, dava konusunun da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmemesi sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün değildir. Şu halde, görevli mahkeme Kayseri 12. Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Şu halde, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 12.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 12.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.