Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/995 K.2024/788

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı...'un alacağından dolayı diğer davalı borçlu ... aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyası ile icra takibi yapıldığı, icra dosyasından müvekkiline 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri tebliğ edildiği, müvekkilinin adresinin kapalı ve yetkili olmaması nedeni ile tebligatların muhtara tebliğ edildiği bu nedenle haciz ihbarnamelerine itiraz edilemediği, müvekkili şirketin icra dosyasından borçlu bulunan ...'a herhangi bir borcu bulunmadığı gibi borçlu davalıya ait yedinde bir malı da bulunmadığı,

davanın kabulü ile müvekkilinin Kayseri Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı icra dosyasından borçlu ...'nun davacıdan herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığının tespitine davalıların alacağının %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasının incelemesinde alacaklısının ... Şirketi borçlusunun ... olduğu toplam 7.679,67-TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçlu ...’a karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir.(Y19HD, 2019/1500 E. 2019/4799 K. Sayılı, 16/10/2019 tarihli ilamı, aynı yönde bkz. Kayseri BAM. 1HD 2022/609 E. 2022/732 K. Sayılı, Antalya BAM 5HD, 2022/3799 E. 2022/2728 K. Sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. Sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle iş bu dava açılmış olup, davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiği icra dosyasının incelenmesinde takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu yukarıda belirtilen ilamlarda belirtildiği üzere davaya bakmakta görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; "Dava 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 89/3. maddesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Vermiş Olduğu 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar numaralı ilamında; ''...2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine,

06.11.2023 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. '' denilmek suretiyle 3.kişinin açmış olduğu menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.

Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş olup, her ne kadar duruşma zaptında HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş ise de, işbu davanın ilk olarak Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı ve görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmakla mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı oluşmuştur.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve duruşma zaptındaki hüküm kısmında dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine ilişkin bölümün "Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK' nın 21/1-c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine" şeklinde düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Dava, üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de uygun bulunarak yapılan değerlendirmede; İİK.nun 89/III. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmaması karşısında görevli mahkeme, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.