Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1306 K.2025/1684

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/692 Esas, 2024/216 Karar sayılı kararı davacılar vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin eşi ve ... ile ...'nin babası olan ...'nin ... tarihinde ... karayolu üzerinde meydana gelen tek taraflı maddi hasarlı ve ölümlü trafik kazası sonucunda hayatını kaybettiğini, davaya konu trafik kazası esnasında araçta bulunan müvekkili ...'nin ise ağır yaralandığını, ... adına kayıtlı ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunduğunu, muris ...'nin vefat etmesi nedeniyle davacıların müteveffatın desteğinden yoksun kaldığını, davaya konu trafik kazası nedeniyle İncesu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/1520 sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü,

ayrıca müvekkillerin maddi zararlarının karşılanması amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını ancak bir netice elde edemediklerini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığından bahisle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile daha sonra arttırılmak üzere ... için 100,00-TL destekten yoksun kalma ve 100,00-TL iş gücü kaybı nedeniyle olmak üzere toplam 200,00-TL tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 21.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile,

... için 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 21.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, ... için 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 21.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettikleri görülmüştür.

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacıların murisi ...'nin sigortalı aracın sürücüsü konumunda olduğunu ve kendi kusuru ile ölümüne sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazanın tek taraflı trafik kazası olduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile ilgili yapılan düzenlemeden sonra sürücü/işleten vefat taleplerinin teminat dışı bırakılmış olması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini,

davacıların destek zararlarından kaynaklı müvekkili şirkete herhangi bir tazminat sorumluluğu yüklenemeyeceğini, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/g bendi uyarınca davacı tarafın tazminat isteminin poliçe teminatı dışında kaldığı ve hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacak olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;

Davanın reddine dair karar verildiği görülmüştür.

Bu karar davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ve GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davacılar vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

Dava 21/10/2022 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma zararı ve iş göremezlik tazminatı istemlerine ilişkindir.

Dosya kapsamından davacı ...'nin eşi, davacılar ... ile ...'nin babası olan ...'nin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde yoldan çıkarak takla atması ve banket dışı su kanalına düşmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiği, bu kaza sonucunda ...'nin vefat ettiği, yine bu trafik kazası esnasında araçta bulunan davacı ...'nin ise ağır yaralandığı, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davacı ... adına trafikte kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı ... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu, sigortalısının ise davacı ... olduğu görülmektedir.

İlk derece mahkemesince dosya içine celp edilen trafik kaza tespit tutanağı, ...

İlçe Jandarma Komutanlığı'nın tahkikat evrakları, kazaya ilişkin fotoğraflar, davacı ...'nin ifade tutanağı, İncesu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/1484 Soruşturma sayılı dosyası içeriği incelendiğinde müteveffa ...'nin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle meydana gelen tek taraflı trafik kazasında ...'nin vefat ettiği, araçta yolcu olarak bulunan davacı ...'nin ise yaralandığı, sigortalı araç haricinde başkaca bir aracın yahut yayanın ya da başka bir nesnenin kazaya karışmadığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün veya başkaca bir kişi ya da kurumun kazaya etken ve kazada sorumlu olduğuna dair dosyada bir iddia yahut beyanın bulunmadığı da açık olduğundan bu kazanın oluşumunda müteveffa sürücü ...'nin tam kusurlu olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Her ne kadar davacılar vekili tarafından istinaf başvuru dilekçesinde ilk derece mahkemesinin bu tespitine katılmadıkları ifade edilmişse de müteveffa sürücü ...'nin dışında kazaya başka bir şeyin sebebiyet verdiği iddia ve ispat edilmiş değildir. Dosya kapsamı ve deliller karşısında tek taraflı bu trafik kazasında kusur konusunda rapor aldırılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı gibi HMK'nın 30. maddesinde ifadesini bulan usul ekonomisine de uygun düşmez.

Bu nedenlerle davacılar vekilinin sözü edilen konudaki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi uyarınca, aynı Kanun'un 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi, tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve varsa özel şartları içerir.

Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartların C.10. maddesi ile ... tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 08/09/2020 tarihli, 2019/3490 Esas ve 2020/4957 Karar sayılı ilamında. "Yeni genel şartlar 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır." denilerek, sorumluğun belirlenmesinde poliçe tanzim tarihindeki genel şartların nazara alınacağını belirtmiş,

yine aynı ilamında "01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacının A.1 maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir." olduğu belirlemiştir.

Somut olayda, kazanın ... tarihinde gerçekleştiği, poliçenin ise ZMMS Genel Şartları'nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra 07/09/2022 günü tanzim edilmiş olduğu görülmektedir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında mutlaka ölen kişinin üçüncü bir kişi olması gerekir. İşletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücünün üçüncü kişi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Yine genel şartların A.6. maddesinin (d) bendinde destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle sürücünün asli kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nda da sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahiplerinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminat kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmaması ve kapsama giren teminat türleri arasında bulunmamasına göre, davacıların desteğinin kusuruna denk gelen destek tazminatını talep etme hakkı bulunmamakta olup, buna ilişkin ilk derece mahkemesinin kararı isabetlidir. Bu nedenlerle davacılar vekilinin sözü edilen konudaki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Yine somut olayda davacı ...'nin maliki ve davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araç dava dışı eşi tarafından kullanılırken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu araç sürücüsü olan eşi vefat etmiş ve aynı araçta yolcu olan davacı ... yaralanmış, işleten-sigortalı olan bu davacı yolcu, kendi zorunlu trafik sigorta şirketinden cismani zararı ve destek zararı nedeniyle maddi tazminat talep etmiştir.

Oysaki yukarıdaki açıklamalar ışığında zorunlu trafik sigortasının amacı, trafik kazaları sonucu 3. kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 92. maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.3.b maddesinde işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında kalacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre işleten davacının, işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenen davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunması mümkün değildir.

Zira zorunlu trafik sigortacısı, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığından ve olayda davacı işleten davalı sigorta şirketi karşısında zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunmadığından, davacı işletenin talep ettiği cismani zarara ve destek zararına yönelik maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararı da isabetlidir.

Bu nedenlerle davacılar vekilinin sözü edilen konudaki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizlik görülmediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu görülmekle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince başvurunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.