Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1322 K.2025/1088

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacının dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... şubesinden alınan çek koçanı ile içinde bulunan boş 9 çek yaprağının (Z9094817, Z9094818, Z9094819, Z9094820,Z9094821, Z9094822, Z9094823, Z9094824, Z9094825) ve ... bankası ... şubesinden alınan çek koçanı ile içinde bulunan boş 5 çek yaprağının (6555306, 6555307, 6555308, 6555309, 6555310) kaybolduğu/çalındığını, boş çek yapraklarının kaybolması/çalınması nedeniyle 10/06/2024 tarihinde Savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, soruşturmanın Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/28089 soruşturma numaralı dosyası ile devam ettiğini,

ilgili bankaların genel merkezlerine ve çeklerin düzenlendiği şubelere çekleri ibraz edenlere ödeme yapılmaması hususunu 11/06/2024 ve 13/06/2024 tarihlerinde ihtaren bildirdiklerini, çalınan çeklerden 2 tanesinin ... bankası ve ... bankasına ibraz edildikleri ve bankalarca çeklerdeki imzanın müvekkiline ait olmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını, bu durumun da çeklerin arka yüzlerine yazıldığını, hamil olarak çekleri elinde bulunduran ...

Anonim Şirketinin ... çek koçanı içinde bulunan Z9094818 seri numaralı, 100.000,00TL değerindeki çek ile, ... çek koçanı içinde bulunan 6555306 seri numaralı 250.000,00TL değerindeki çek için İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/1466 D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alarak İstanbul 34.İcra Dairesinin 2024/20936 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, davacının davada çeklerin sadece ön yüzlerini ibraz ederek bu kararı aldığını, kararın hukuka ayrı olduğunu, müvekkilinin hatalı karara rağmen icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını,

diğer çek yaprakları ile ilgili telafisi imkansız zararların doğmaması için bildirilen çekler ile ilgili ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Türk Ticaret Kanunu madde 651/2 maddesi gereğince çek iptali davasını açma hakkının hamile tanındığı, talep edenin çekin keşidecisi olduğu ve talep dilekçesinde çek yapraklarının boş olduğunu bildirmiş olduğu, henüz keşide edilmemiş çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılamayacağından iptal davası açılamayacağı, ele geçirilince imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle boş çek yaprağına dayanarak iptal isteminde bulunmakta hukuki yarar bulunmadığından boş çek yaprağının TTK madde 818/1-S ve 757.maddeleri uyarınca iptali istenemeyeceğinden, talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davacı vekili, Dava dilekçesindeki hususları tekrar etmekle birlikte çeklerle ilgili ödeme yasağı tedbirinin uygulanmasını ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp yeniden hüküm kurulmasını talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, çek iptali ve ödeme yasağı tedbiri şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757/1 maddesi gereği açılan isteme konu çekin çalınması/kaybolması nedeniyle zayi olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1-TTK'nın 818-(1)s maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, öte yandan davaya konu çeklerin boş çek yapraklarından ibaret olduğu ve davacının da keşideci olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde; boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptalinin talep edilemeyeceği, ele geçirenlerce imzalanıp doldurulması sonrasında, çeke dayalı hak iddia edene karşı keşideci tarafından menfi tespit davası açılabileceği, bu nedenle boş çek yaprağına dayanarak talepte bulunmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı ve boş çek yaprağının kambiyo senedi vasfı bulunmadığından mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiştir.

2-Ancak ... çek koçanı içinde bulunan Z9094818 seri numaralı, 100.000,00TL değerindeki çek ile, ... çek koçanı içinde bulunan 6555306 seri numaralı 250.000,00TL değerindeki çek için icra dosyasına ödeme yapılması nedeniyle davanın bu iki çek yönünden konusuz kaldığı ve bu nedenle de karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, sonucu 7 çek yönünden maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verildiği; ancak Z9094818 seri numaralı çek ile, ... çek koçanı içinde bulunan 6555306 seri numaralı çek yönünden ise davanın konusuz kalması nedeniyle 353/1-b-2 gereği karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."