Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1322 K.2025/1447

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/05/2023 tarih ve 2021/460 Esas - 2023/400 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle: Dava dışı ve davacı şirket ortağı ...'in ... sözleşme numaralı aboneliğe ait serayı ...'den 18.04.2017 tarihinde satın aldığını, bu taşınmazı müvekkili firmanın kullandığını, müvekkilinin taşınmazın alınması sonrası abonelik başvurusu yaptığını, davalı şirket tarafından abonelik işlemlerinin yerinde inceleme yapılacağı gerekçesi ile uzatıldığını, müvekkilinin başvurusu üzerine 07.12.2017 tarihinde dava konusu yerde davalı şirket çalışanları tarafından inceleme yapıldığını ve ... sayılı tutanak düzenlendiğini, tutanağın;

"sayaç ve ölçü bölümü kontrol edildi, Normal" şeklinde düzenlendiğini, müvekkilinin tüketici grubunun tek terimli tek zamanlı ticarethane OG son kaynak tarifesi serbest tüketicisi olduğunu ve satın aldığı tarihten itibaren tüm elektrik faturalarını düzenli ödediğini, abonelik işlemlerinin sonuçsuz kalması nedeniyle, yeniden başvuru yapıldığını, kontrol sonrası ... sayılı Görgü/Tespit Sayaç İnceleme ve Mühürleme Tutanağı düzenlendiğini, bu tutanakta ise, "müşteri başvurusu ile gelindiği,

ana girişe TMŞ takıldığı fakat sayacın arkadan delik olduğunun tespit edildiği" belirtildiğini, tutanakta ayrıca sayacın rapor incelemesi yapıldıktan sonra işlem yapılacağının belirtildiğini, daha sonra kaçak tüketimden kaynaklı 60.053,92-TL bedelli 11/07/2020 tarihli fatura düzenlendiğini, bahse fatura bedelinin ödenmek zorunluluğu doğduğunu, sayacın içerisinde bulunan panoya ekipler haricinde müdahale edilmesinin mümkün olmadığını, trafo ve sayaç için başvurunun kendilerince yapıldığını, faturalar incelendiğinde tutanak tarihi öncesi ve sonrasında mevsimsel kullanım haricinde herhangi bir farklılık bulunmadığını,

inceleme sonucunda mührün kırılmadığının da tespit edildiğini, mühür kırılmamış olması ve eksik tüketimin de olmaması nedeni ile davalı tarafın maddi herhangi bir zararının bulunmadığını, belirterek, müvekkilinin 11/07/2020 son ödeme tarihli bedel olarak ödediği 60.053,92TL'nin faizi ile birlikte davalı tarafından müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davacı tarafın aboneliği ...'e ait serayı 18.04.2017 tarihinden itibaren kullanmaya başladıklarını beyan ettiğini, bu dönemlerde müvekkili kurumun çalışanlarınca tesisatta inceleme yapılarak 07.12.2017 tarihli ... seri nolu "sayaç ve ölçü bölümü kontrol edildi, Normal" şeklinde tutanak düzenlendiğini, tutanak düzenlenen 2017 tarihinde tesisatta henüz kaçak elektrik tüketimine başlanmadığını, davacının müvekkili kuruma vermiş olduğu 11.06.2020 tarihli talep dilekçesinde tesisata TMŞ ve sabit kondansatör takılması amacı ile başvurulduğunu, abonelik başvurusunda bulunulmadığını,

2017 tarihinden itibaren ... nolu tesisatı abone olmaksızın fiilen kullandığını, davacının 11.06.2020 tarihli başvurusuna istinaden 18.06.2020 tarihinde müvekkili kurum görevlilerince yapılan denetimde tesisata müdahale edilmiş olduğunun anlaşılması üzerine davacı şirket ortağı ... adına ... seri nolu Sayaç Değiştirme ve Görgü Tespit Tutanağı düzenlendiğini ve tutanağın davacı şirket çalışanı ... tarafından imzalandığını, 18.06.2020 tarih ... seri nolu Sayaç Değiştirme ve Görgü Tespit Tutanağında "Ana girişe TMŞ takılmış olduğu,

tadilat esnasında sayaç değiştirilmiş olduğu ve sayaç değiştirilirken sayacın arkadan delinerek sayacın içindeki iletkenlerin sökülmüş olduğu bu suretle ölçü devresine müdahalede bulunularak sayacın doğru tüketim kaydetmesinin engellendiği" kaydı ile davaya konu sayacın laboratuvar incelemesi için ...

Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Laboratuvarına sevk edildiğini, incelenen ... marka ... seri nolu sayaçta "Sayacın klemens tertibatı delinerek ölçü devresine müdahalede bulunulmuş" şeklinde rapor düzenlendiğini, bu tespit üzerine ... seri nolu Kaçak Elektrik Tüketim Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, işlemlerin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre yapıldığını, kaçak elektrik tüketim bedelinin yönetmeliğin maddesine göre hesaplandığını, dava konusu ... nolu tesisatta bulunan ... seri nolu sayacın tüketim ekstresinde tüketimlerin ekim ayı sonrasında artıp, haziran ayı ortasında tekrar düştüğünün tespit edildiğini,

yapılan incelemede 2019 yılı kasım ayında tüketim miktarında bozulma fark edildiğini bundan dolayı 2018 Kasım ve 2018 Haziran dönemi ortalama tüketim miktarı baz alınarak hesaplama yapıldığını, arz edilen nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz iddialar ile hukuki yarardan uzak davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece"....

Yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; mahallinde keşif icra edilmiş olup, keşif sonucu alınan 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda, " sayaca yapılan müdahale değerlendirildiğinde yapılması olası durumun sayaç akım uçlarının bypass edilerek sayacın tüketim kaydetmesini engellemek şeklinde olabileceği ancak fiili olarak bu durumun tespitinin yapılmadığını, tüketim bilgileri değerlendirildiğinde dönemsel tüketim farkları dışında bariz bir tüketim farkı bulunmadığını,

dava dosyasında bulunan dava konusu tesisata tanzim edilen tutanakların tamamında ölçü devresinin mühürlü olarak tespit edildiğini, kaçak elektrik kullanım durumunun dava konusu tesisatı davacı şirketin kullandığı dönemde gerçekleşmediği ve 60.053,92-TL kaçak elektrik kullanım bedelinden sorumlu olmadığını " raporladığı, itirazlar sonucu alınan 14/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda, " ... Mah. 2118 Sok.

No:34 ...” adresinde ... numaralı elektrik tesisatının bulunduğunu, elektrik tesisatında 18.06.2020 tarihine kadar ... marka ... seri nolu sayaç takılı olduğunu, davacı şirketin 2017 yılı 4 ayından beri dava konusu elektrik tesisatında 208780785 muhatap ve ... sözleşme hesap numaralı aboneliğinin bulunduğunu, davacı şirketin 2017 yılından itibaren mevsimsel dönemsel tüketim verileri incelendiğinde 24.10.2019 tarihinden itibaren tüketim değerlerinde önceki yıllara ait aynı dönemlere denk gelen dönem tüketimlerine göre %75 oranında düşüş olduğunu, davacı şirketin şalt malzemelerin montajı için ...'a 11.06.2020 tarihinde dilekçe verdiğini,

... personelleri tarafından 18.06.2020 tarihinde ... numaralı elektrik tesisatı panosuna dilekçeye istinaden mühürlerin açılması için gelindiğinde tadilat esnasında ... marka ... seri nolu sayacı değiştirdiği zaman sayacın arkadan delik olduğunu ve içinde iletken olmadığının tespit edildiğini ve 18.06.2020 tarih ve ... seri nolu Görgü Tespit / Sayaç İnceleme ve Mühürleme Tutanağının düzenlendiğini, ... marka ... seri nolu sayacın sökülerek incelemeye gönderildiğini, dava konusu kaçak tutanak tarihinden sonra tesisata takılan dava dışı ikinci sayaç raporu ile kaçak tutanağına konu sayaç raporunu sehven karıştırmış olduğunu,

bu sebeple kaçak kullanım tespitinin yapılamadığını, ... tarafından tutulan kaçak tutanağı tahakkuk hesabı olan 60.053,92-TL kaçak tahakkuk hesabının yönetmelik maddelerine uygun olduğunu ve hata olmadığının" raporlandığı, bilirkişi raporları arasında çelişki olması sebebi ile itirazlar doğrultusunda yeniden bilirkişi raporu alınmış olup, 20/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda ise, " davacının 18.06.2020 tarihinden önceki 377 günlük elektrik tüketim ortalamasının tutanak tarihinden sonraki 363 günlük elektrik tüketim ortalamasından daha yüksek olduğunu, 13.01.2023 tarihli Elk.Müh. ...’nın vermiş uzman görüşü raporu.

“Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan aboneler” için uygulanması gereken bir tespit yöntemi olduğunu, abone ticari vasıflı gözükmekte olduğunu, öncelikle tüketimi doğru kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaca göre yapılması gerektiğini, 18.06.2020 tarihinde sayacın delik olduğu tespit edildiğini, ancak içerisinde iletken olmadığı ve tespit tarihinden önceki günlük ortalama elektrik tüketiminin, sonraki tüketim döneminden “213,961kWh/gün>118,1kWh/gün” yüksek olması nedeniyle;

kaçak elektrik kullanım durumunun dava konusu tesisatı davacı şirketin kullandığı dönemde gerçekleşmediğini ve tahakkuk bedelinden sorumlu olmadığı" raporlanmıştır.

Çelişkiyi giderir 20/03/2023 tarihli bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun olup, hükme esas alınmış olup, ... seri nolu sayacın ortasında delik olduğu, içerisinde iletken olmayan, ölçü devresine müdahale edilmiş olan sayacın tüketilen elektriği ölçmesi mümkün olmadığı, müdahalenin davalı tarafından yapıldığının tespit edilmediği , tüketim miktarı arasında bariz farklılığın bulunmadığı bu kapsamda tutulan tutanağın usul ve yasaya aykırı olduğu, davalının tüketim miktarından sorumlu olmadığı kanaatine varılmakla, Davanın kabulüne karar verilerek,

60.053,92 TL'nin ödeme tarihi olan 11/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davanın KABULÜNE, 60.053,92 TL'nin ödeme tarihi olan 11/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,...." karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Mahkeme kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacının açmış olduğu istirdat davasının şartları oluşmadığı halde mahkeme esasa girerek hüküm kurduğunu, her ne kadar davacı tarafından hakkında müvekkili şirketin düzenlemiş olduğu kaçak tutanak nedeni ile mağdur olmamak adına kaçak bedelini ödediğini iddia etmişse de;

davacı cebri icra tehdidi altında bulunmadığı gibi aleyhine açılan bir icra takibi de olmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek hüküm kurulması yerinde olmadığını, dava dosyası kapsamında ortada icra takibi olmamasına rağmen davanın istirdat davası olarak kabul edilip esasına ilişkin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca mahkeme tarafından;

davacının müvekkile ödediği kabul edilen 60.053,92-TL'nin ödeme tarihi olarak kabul edilen 11.07.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müvekkilden tahsiline karar verildiğini, söz konusu davanın 16.07.2021 tarihinde açılmış olduğu dikkate alındığında ödeme tarihi olarak kabul edilen 11.07.2020 tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçmesinden sonra davanın açılmış olduğunu, davacının davasının zamanaşımına uğramış olması nedeni ile hiçbir inceleme yapılmaksızın ret kararı verilmesi ve yargılamaya devam edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu,

mahkeme davacının davasının kabul edilerek 60.053,92-TL'nin 11.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile müvekkilden tahsiline karar verildiğini, davacı tarafından dosyaya herhangi bir ödeme belgesi sunulmadığını, dolayısıyla aslında davacı taraf iddiasını ispatlayamamış olmasına rağmen mahkemece bu talebinin kabul edilmesi kararın kaldırılma sebebi olduğunu, ödemenin varlığı kabul edilse dahi iddia edilen ödemenin tek seferde mi yoksa taksitli mi ödendiği tespit edilmemiş bu hususta herhangi bir araştırma yapılmayarak davacı beyanı ile bağlı kalındığını,

ödemeler taksitli yapılmış ise her bir taksit yönünden faiz başlangıç tarihleri dikkate alınmalı her taksit için 11.07.2020 tarihi başlangıç tarihi olarak kabul edilmemesi gerektiğini, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda yer alan sayacın ortasında delik olduğu içerisinde iletken olmayan ölçü devresine müdahale edilmiş olan sayacın tüketilen elektriği ölçmesi mümkün olmadığını,

müdahalenin davalı tarafından yapıldığının tespit edilemediğini ve tutulan tutanağın usul ve yasaya aykırı olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmişse de mahkeme hiçbir araştırma yapmadan yine sayacı söken ekipteki çalışanların ifade ve beyanlarına başvurmadan sadece dosya içerisinde alınan son rapor ile davacının iddiaları doğrultusunda hüküm kurduğunu, dosya içerisindeki tüm bilgi belgeler ile mevcut delilleri incelendiğinde davacının sayaca müdahale ederek kaçak kullanım yaptığı ve ayrıca müvekkili şirket tarafından usulüne uygun tutanak hazırlandığını,

mahkemece her ne kadar müdahalenin davacı tarafından yapıldığının tespit edilemediğine kanaat getirse de; kaçak kullanımın davalı tarafından gerçekleştiği birçok somut delil ile ortada olduğunu, davacı şirketin merkezinin ... Mah. ... Sok No:106 Kat:2 ... olduğunu, ancak davacı kullanımlarındaki tesisata termik şalter ve sabit kondansatör taktırmak amacıyla müvekkili şirkete başvuru yapmış olduğu adres ... Mah. ...

Sok No:34 ... adresi olup bu adresin aktif olarak kullanıldığı davacının beyanı, şirkete yaptığı başvuru ve belgeler ile somut olduğunu, şirket merkez adresinin farklı davacının tesisatı kullandığı adresin farklı olduğunu, tesisattaki denetimde tesisata müdahale edilmiş olduğunun anlaşılması üzerine davacının da dilekçesinde beyan ettiği davacı şirket ortağı ... adına 18/06/2020 tarihli ve ... seri nolu sayaç değiştirme ve görgü tespit tutanağı düzenlenmiş ve tutanak davacı şirket çalışanı ... isimli şahıs tarafından ihtirazi kayıt olmaksızın imzalandığını,

mahkeme tarafından 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen tüketim miktarı arasında bariz farklılığın bulunmadığını, 18.06.2020 tarihinden önceki 377 günlük elektrik tüketim ortalamasının tutanak tarihinden sonraki 363 günlük elektrik tüketim ortalamasından daha yüksek olduğu tespitine dayanarak davacının kaçak elektrik enerjisi tüketimi gerçekleştirmediği kanaatine varılmış olması değerlendirmenin hatalı yapıldığını gösterdiğini, davacının kaçak elektrik tüketimi gerçekleştirdiği ... no'lu tesisatta bulunan ... seri no'lu sayacın tüketim ekstresi incelendiğinde, tüketimlerin Ekim ayı sonrasında artıp,

Haziran ayı ortasında tekrar düştüğünün tespit edildiğini, müvekkili kurumca davaya konu ... seri no'lu sayaç endekslerinde yapılmış olan incelemede 2019 yılı Kasım ayında tüketim miktarında bozulma fark edilmiş olduğundan kaçak elektrik tüketimi yönetmelik hükümlerine uygun olarak 2018 Kasım ve 2019 Haziran dönemi ortalama tüketim miktarı esas alınarak hesaplandığını, davacının kaçak elektrik tüketimi bedeline ilişkin hesaplama Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun olarak yapıldığını,

dolayısıyla davacının kaçak elektrik kullanmadığı bu kullanımdan kaynaklı olarak borçlu olmamasına rağmen ödeme yaptığı iddiası da kabul edilemeyeceğini, birbiriyle çelişen bilirkişi raporları ve uzman görüşleri arasındaki çelişki heyet raporu ile giderilmeden hüküm kurulduğunu, davacının kaçak elektrik enerjisi tüketimi gerçekleştirdiği yönünde dosyada alınan raporlardaki değerlendirmeler tamamen diğer rapordan farklı olduğunu,

mahkemece üçüncü bir rapor alınması yeterli görülmemeli tüm raporlar ve uzman görüşleri arasında yine farklı değerlendirme ve çelişkiler olması nedeni ile dosyadan bu sefer çelişkilerin giderilmesi adına heyetten rapor alınması gerektiğini, dosya kapsamında muhtelif tarihlerde aldırılan bilirkişi raporları ve uzman görüşleri birbiriyle tamamen zıt nitelikte olup çeliştiğini, bilirkişi raporları arasında yer alan çelişkilerin giderilmeden denetime elverişli, usul ve yasaya uygun alanında uzman bilirkişiden hüküm kurmaya elverişli bir rapor aldırılması gerekmekte iken bu çelişki giderilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya uygun olmadığını,

dosya kapsamındaki raporlar arasında yer alan çelişkiler giderilmeden yerel mahkemece hüküm kurulduğunu beyanla eksik inceleme ile usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik kullanımından kaynaklı tahakkuk ettirilen fatura bedelinin haksız tahsil edildiği iddiasıyla, ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, iddia / savunma, dosya kapsamında yer alan belge ve deliller ışığında, 28.03.2022 tarihinde 1 Elektrik Mühendisi bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif yapılmış, keşif sonrası 02.06.2022 tarihli bilirkişi raporu, 14.12.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmış, 02.06.2022 tarihli ve 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınarak," Davanın Kabulüne, 60.053,92 TL'nin ödeme tarihi olan 11/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dava konusu borcun dayanağını oluşturan 11.07.2020 tarihli tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde;

Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri

MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci

MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)

(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.

Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması

MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre

MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması

MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.

(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Davalı şirket tarafından 11/07/2020 tarihli tutanağa istinaden kaçak tüketimden kaynaklı 60.053,92 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiği, davacı tarafça faturaya konu borcun ödenmesi üzerine, söz konusu borcun haksız tahsil edildiği iddiasıyla ödenen fatura bedelinin iadesi istemiyle işbu davanın açıldığı, her ne kadar mahkemece 02.06.2022 tarihli ve 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemece verilen karar hatalıdır.

Şöyle ki, dosya kapsamında yer alan Sanayi Teknoloji İl Müdürlüğünün 20.07.2020 tarihli muayene raporuna göre, davaya konu sayacın klemens tertibatının delinerek ölçüm devresine müdahalede bulunulduğunun tespit edildiği, söz konusu tespitin sayaç mühürleme tutanakları ve kaçak tutanağı ile uyumlu olduğu, ancak dosya kapsamında mahkemece alınan raporların birbirleri arasında çelişkiler barındırdığı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacının davalıya yaptığı ödemeye ilişkin ödeme dekontunu dosyaya sunması için davacıya makul bir süre verilip,

davacı şirketin 2017 yılı 4. ayından beri aboneliğinin bulunduğu tesisatın, 2017 yılından itibaren mevsimsel dönemsel tüketim verilerinde düşüş olup olmadığı, davaya konu

sayacın klemens tertibatının delinerek ölçüm devresine müdahale edilip edilmediği, dava konusu elektrik tesisatında kaçak elektrik kullanımının yapılıp yapılmadığı, kaçak tüketiminin tespiti halinde, kaçak tahakkukunun 30/05/2018 tarihli yönetmelik hükümlerine uygun hesaplanması hususlarında 3 kişilik Elektrik Mühendisi bilirkişi heyetinden dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderecek şekilde rapor alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar verilmiştir.

Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır