Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2632 K.2026/445

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/708 Esas ve 2024/883 Karar sayılı ilamına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kayseri İli, ... İlçesi, ... Bölgesi, ...Cadde üzerinde müvekkiline ait araç ile sürücü ...'ın kendisine yeşil ışık yanması üzerine seyir halinde iken ... plaka sayılı aracın ...

Cadde'den kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen trafik işaretine uymadığını ve müvekkili şirkete ait araca çarptığını, müvekkilinin aracının hasar aldığını, değer kaybettiğini, satışının zorlaştığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve sigorta şirketi yönünden taleplerinin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile şimdilik davalı ... ve ...'nin taşınır taşınmaz malları, gayrimenkulleri, banka hesapları ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını,

100,00 TL değer kaybının ve 100,00 TL aracın tamiri sırasında orijinal parça kullanılmaması sebebiyle doğan zararın kaza tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla), 100,00 TL aracın tamir süresince kullanılamamış olması sebebiyle müvekkilinin doğan zararına ilişkin ikame araç kira bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalı ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın Tramer'de kendilerinin kusursuz olduğundan bahisle tazminat talep ettiğini, aracın sürücüsü olarak meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun olmadığını, davada delil olarak sunulan kaza tespit tutanağı tutulurken iradesinin fesada uğradığını ve davacı yana ait aracın sürücüsü tarafından söz konusu tutanak tek taraflı olarak tanzim edilerek kendisine imzalattırıldığını, dava konusu kaza incelendiğinde kazanın kontrollü kavşakta olduğunu, davacı tarafa ait aracın ön tarafının sürücüsü olduğu aracın yan tarafına çarpması suretiyle ... kavşak içerisinde meydana geldiğini,

sağ ön kapı ve sağ ön çamurlukta ciddi hasara sebep olduğu dikkate alındığında KTK'nın 52/a maddesi kapsamında kusurlu olduğunu, KTK'nın 57/b-6 maddesinde "... kavşağa gelen sürücüler ... kavşak içindeki araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar" hükmü gereği geçiş üstünlüğü ve yol hakkının sürücüsü olduğu araçta olduğunu, kendisine verilen %100 kusuru kabul etmediklerini, kaza sonrasında olayın etkisi altında yaşamış olduğu şok neticesinde kaza tespit tutanağının tek taraflı olarak davacı yan araç sürücüsü tarafından, kendi lehine olacak şekilde tanzim edildiğini ve kendisine imzalatıldığını,

söz konusu kazaya ilişkin sunulan fotoğraflardan da gördürüleceği üzere talebe konu aracın ön taraflından hafif şekilde hasar söz konu olduğunu, araçta değer kaybına yol açmayan ön tamponda hasar ve sol ön far hasar gördüğünü, söz konusu değer kaybı taleplerinin davalı olarak gösterilen ... A.Ş. tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; sahibi olduğu araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, kusura ilişkin hususa da itiraz ettiğini, kazanın kontrollü kavşakta olduğunu, davacı tarafa ait aracın ön tarafının sürücüsü olduğu aracın yan tarafına çarpması suretiyle ... kavşak içerisinde meydana geldiğini, sağ ön kapı ve sağ ön çamurlukta ciddi hasara sebep olduğu dikkate alındığında KTK'nın 52/a maddesi kapsamında kusurlu olduğunu, KTK'nın 57/b-6 maddesinde "... kavşağa gelen sürücüler ... kavşak içindeki araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar" hükmü gereği geçiş üstünlüğü ve yol hakkının sürücüsü olduğu araçta olduğunu,

sahibi olduğu araç sürücüsüne verilen %100 kusuru kabul etmediğini, şahsına ait araç sürücüsünün yeşil ışıkta geçmiş olmasına ve davacı yan araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçmiş olmasına rağmen şahsına ait araç sürücüsünün kaza sonrasında olayın etkisi altında yaşamış olduğu şok nedeniyle kaza tespit tutanağının tek taraflı olarak davacı yan araç sürücüsü tarafından tanzim edildiğini ve imzalatıldığını, söz konusu kazaya ilişkin sunulan fotoğraflardan da gördürüleceği üzere talebe konu aracın ön taraflından hafif şekilde hasar söz konu olduğunu, araçta değer kaybına yol açmayan ön tamponda hasar ve sol ön far hasar gördüğünü,

söz konusu değer kaybı taleplerinin davalı olarak gösterilen ... A.Ş. tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ...

Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuran taraf aracının ... tarafından kasko sigortalı olduğunu, başvuran tarafın aracı kasko sigortacısı olan ... tarafından aracın onarım bedeli ödendiğini, bu bedelin rücu edilerek 41.830,77 TL'nin ...'ya ödendiğini, başvuranın onarıma ilişkin kendi kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketine başvurduğunu, kasko şirketi tarafından hasar dosyası oluşturulduğunu ve zarar karşılandığını, başvuran tarafından ne faturalar ne de kendi kasko poliçelerinden para almış olduklarının belirtmediğini,

başvuranın tarafın taraflarına yapmış olduğu başvuru sonucunca eksist sistemi üzerinden alınmış olan ekspertiz raporunda genel şartlar uyarınca mağdur araçta meydana gelen değer kaybı hesaplandığını ve 94.896,45 TL olarak tespit edildiğini, ancak müvekkili şirketin teminat limitleri ile sınırlı olduğundan ( kaza tarihi gereği 50.000,00 TL) ve bu limitten hasar bedeli rücu edildiğinden kalan bakiye bedel olan 8.169,24 TL değer kaybının ödenmek istendiğini, ancak başvuruda iban numarasının bildirilmediği,

gerekse diğer iletişim süreçlerinde davacı tarafın bu bilgiyi vermekten kaçınmış olduğundan borçlarını ifa etmelerinin engellendiğini belirterek hasar onarım bedeli kasko sigortacısı tarafından karşılanmış olduğundan rücu talebinin reddine, usule uygun bir değer kaybı başvurusu olmadığından davanın reddine, değer kaybı yönünden ödeme yapmalarının davacı tarafından engellenmiş olduğundan ferilere hükmedilmemesine,

araç mahrumiyet bedeli talebi teminat dışı olduğundan müvekkili yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleylerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olduklarından nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda;

"1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 35.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... A.Ş. yönünden 01/07/2022 tarihinden, davalı ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2-Davacının davalılar ... ve ...'ye karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 4.500,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3-Davacının orjinal yedek parçaya ilişkin talebinin REDDİNE, ..." dair karar verildiği görülmüştür.

İşbu kararı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu kazaya karışan davacıya ait aracın ... tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, ...'nin ödemiş olduğu hasar onarım bedelinin kusur durumları da dikkate alınarak taraflarına rücu ettiğini, teminat limiti olan 50.000,00 TL'nin 41.830,77 TL'sinin ...'ne ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun işbu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğundan hüküm kurulurken 8.169,23 TL kalmış olan poliçe limitlerinin göz önüne alınması gerektiğini,

bu nedenle hükmün icrasında sorun yaşanmaması adına kararın hüküm kısmında da poliçe limitinin belirtilmesini ve 8.169,23 TL üzerindeki talebin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirkete gönderilen ihtarnamede de görüleceği gibi davacı tarafından sadece vekaletname eklenerek ihbarda bulunulduğunu, işin esasına girilmeden önce bu belgelerin değer kaybı tespitinde yeteli olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, taraflarına usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, müvekkilinin temerrüde düşmesinin dava şartı olduğunu,

bu şartın yokluğu nedeniyle başvurunun reddine karar verilmesinin gerektiğini, usule ilişkin itirazlarının reddedilmesi halinde Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin raporlarında da yer verdiği üzere yeşil ışığın yanması sürücüye kontrolsüzce mutlak geçiş hakkı vermediğini, çarpan aracın davacı tarafa ait araç olduğu dikkate alındığında yapılan tespitin hatalı olduğunun görüldüğünü, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafa ait araç sürücüsünün %40 kusurlu olduğunu, aracın kazadan önceki durumu bilinmeden kazadan önceki rayiç değerinin tespitinin yapılamayacağını, başvuranın onarım kapsamını gösteren detay bilgi yer almadığını,

konu kazalara ait tutanak, hasar resmi, ekspertiz raporu sunulmadığını, ispat yükü başvuran sahibine ait olduğunu, başvuru sahibi tarafından detaylı hasar kaydı sunulmadığından değer kaybına yönelik iddiasını ispat edemediğini belirterek bu nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, arz ve izah edilen nedenlerle istinaf taleplerinin kabulüne, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/10/2024 tarihli, 2022/708 Esas ve 2024/883 Karar sayılı gerekçeli kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince tarafların istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararı, orjinal yedek parça kullanılmaması sebebiyle uğranılan zarar ve ikame araç zararının tazmini istemlerine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile, 35.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ...

A.Ş. yönünden 01/07/2022 tarihinden, davalı ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalılar ... ve ...'ye karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının kabulü ile, 4.500,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının orjinal yedek parçaya ilişkin talebinin reddine dair karar verilmiş olup, bu karara karşı yasal süresi içinde davalı ...

A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

-KTK'nın 97. maddesine dayalı dava şartına ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanun'un bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı olduğundan davacının, davalı sigorta şirketine başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı davalı ...

A.Ş. vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu belgelerden anlaşılmakla, davacının yasada öngörülen sigorta şirketine başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

-Kusura ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre ... günü saat 14.00 sıralarında davacı taraf sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile ... Cadde'yi takiben olay yeri ... Cadde kavşağına yeşil ışıkta giriş yaptığı esnada aracın sol ön kısmıyla seyir istikametine göre yolun solundan kavşağa kırmızı ışıkta giriş yapan davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpması neticesi davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir.

İlk derece mahkemesince görevlendirilen makine mühendisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporunda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nin 2918 sayılı KTK'nın madde 47/b ve madde 84/a, madde 57/2 ve madde 84/h kuralarını ihlal ederek trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın trafik kazasının meydana gelmesinde kusurunun olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporunda; mevcut verilere göre davacı taraf sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile olay yeri ışık kontrollü kavşağa yeşil ışıkta girdiği esnada meydana gelen kazada atfı kabil kusurunun bulunmadığı, davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile geldiği olay yeri ışık kontrollü kavşakta seyir yönüne yanan kırmızı ışığı dikkate almadan kavşağa girmesi ile ilk kavşağa yeşil ışıkta giriş yapan davacı sevk ve idaresindeki otomobile etkin tedbir almadan çarptığı kazada asli kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporu, 24/01/2023 tarihli bilirkişi raporu, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, yasal mevzuat hükümlerine uygun, açıklamalı, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu görüldüğünden davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

-Araç değer kaybı zararına ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde;

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri,

hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak alınan Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporda dosyada mevcut olan 12/05/2022 tarihli e-faturada ... plaka sayılı otomobilde meydana gelen hasarın 41.830,76 TL olduğu, KDV %70 tevkifat çıkarıldığında ödenecek tutarın 37.364,08 TL olduğu, bu aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin 900.000,00 TL civarı olduğu, aracın yaşı (1 yaşında), özellikleri, hasar miktarı, hasarlı kısımların özelliği, değer kaybına mevzu bahis parçalar (ön panel değişim, son ön çamurluk onarım) değerlendirildiğinde aracın kaza sonrası 2. el piyasa değerinin 865.000,00 TL olduğu ve buna göre dava konusu araçta 35.000,00 TL değer kaybı meydana geleceğinin bildirildiği görülmüştür.

Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporundaki araç değer kaybı zararına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki 26/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, ekspertiz raporu, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları ve faturalar, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin SBGM'nden celp olunan tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası,

özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olması dikkate alındığında ilk derece mahkemesince benimsenerek hükme esas alınması isabetli olup, davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

-Temerrüte ilişkin istinaf itirazlarının incelenmesinde;

Davalı sigorta şirketi kazaya neden olan araçların ZMMS sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise arabuluculuk başvuru tarihi veya dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlıkta dosya kapsamındaki belgelerin incelenmesinden davacının, davalı sigorta şirketine 06/06/2022 tarihli dilekçe ile eksik belge ile başvurduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca 01/07/2022 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığı da görülmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/18933 Esas ve 2021/4438 Karar sayılı kararındaki açıklamalar, davacının sigorta şirketine ve arabuluculuğa başvuru tarihi ile 2918 sayılı KTK'nın 97 ve 99. maddeleri dikkate alındığında temerrüt tarihi olarak 01/07/2022 tarihinin kabul edilip temerrüt faizi olarak yasal faizin bu tarihinden itibaren başlatılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının isabetli olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

-Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde;

Bilindiği üzere. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1. maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.".

85/son. maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yine, aynı sorumluluk olgusu Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir. Sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlıdır.

Dosyanın incelenmesinde kaza tarihindeki ZMMS poliçe teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu, davacının kasko sigortacısı olan ...'ne davaya konu trafik kazası nedeniyle karşılanan hasar onarım bedeli olarak davalı ... A.Ş. tarafından 41.830,76 TL ödeme yapıldığı, bu nedenle bakiye teminat limitinin 8.169,24 TL kaldığı, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bu miktar ile sınırlı olduğu tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince verilen hükümde "sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına" ifadesi kullanılmışsa da davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar açıkça belirtilmediğinden bu durumun hükmün infazında tereddüte yol açma ihtimali vardır. Dolayısıyla yargılama harcı, yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkında davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bu miktar üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

İlk derece mahkemesince davalı sigorta şirketi yönünden yargılama harcı, yargılama gideri ve vekalet ücreti konularında yapılan hesaplamalar hatalı olduğu tespit edilmiştir. Dolayısı ile davalı ... A.Ş. vekilinin bu yönlerdeki istinaf itirazlarının yerinde olduğu görülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2. maddesi uyarınca yargılamada bir eksiklik bulunmamakla birlikte Kanun'un olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı veya yargılamada bulunan eksikler duruşma yapılmadan tamamlanacak nitelikte ise Bölge Adliye Mahkemesince düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür. Bu yasal düzenleme ve imkan doğrultusunda, yukarıda izah edilen sebeplerle davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu kısmen kabul edilip ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak bakiye teminat limiti, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden esas hakkında yeniden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.