Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/1618 K.2025/1292

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kayseri ili ... ilçesi ... mevkinde bulunan yolda ... tarihinde meydana gelen heyelan nedeniyle vefat eden ...'ın yakınları ..., ..., ... ve ... tarafından ... Belediyesi, ... Belediyesi ile davalı ...aleyhine Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 esas sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ...Belediyesinin kusur oranının %25, ...

Belediyesinin kusur oranının %25 ve ...'nın kusur oranının ise %50 olarak belirlendiğini, yapılan yargılamada tazminat tutarından davalı idarelerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, davacı tarafından mahkeme kararının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibine konulduğunu, bunun üzerine müvekkili belediyenin borcun tamamı olan 789.150,20-TL'nin Belediye tarafından icra dosyasına ödendiğini, ...'na mükerrer ödeme yapılmamasını, kusur oranlarına göre yapılan ödemenin %50'sinin (394.575,10-TL), ...'nın, %25'inin (197.287,55-TL) ...

Belediyesi'nin sorumlu olduğunu belirterek 7 gün içerisinde müvekkili belediyeye ödenmesi hususunda 27/07/2021 tarihli ve ... sayılı yazıları ile bildirildiğini, bu yazıya rağmen davalı Bakanlık tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili idare tarafından yapılan istinaf başvuru üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari dava dairesi 2021/2476 Esas - 2022/1324 Karar sayılı ilamı ile istinaf talebinin kısmen kabul ve kısmen reddine karar verildiğini, Bölge İdare Mahkemesi kararı üzerine davalı Bakanlığa ve ...

Belediyesi'ne 03/06/2022 tarih ve ... sayılı yazısı ile karar çerçevesinde kusur oranlarına göre yapılan ödemenin %50'sinin 344.575,10-TL..., %25'inin 172.287,55-TL ... Belediyesi tarafından ödeme tarihi olan 07/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 7 gün içerisinde müvekkili Belediye'ye ödenmesi gerektiğini, aksi halde yasal yollara müracaat edileceğinin bildirildiğini, ...

Belediyesi tarafından 30/06/2022 tarihinde ödeme yapıldığını ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, davalı Bakanlıkça ödenmesi gereken 344.575,10-TL'nin müvekkili idarece ödendiğini belirterek, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 Esas - 2021/564 Karar sayılı dosya davacılarına ödenen 344.575,10-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müvekkili idareye ödenmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece; "Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2021/564 esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tarafların %'lik kusur oranları belirlendiği, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 14/04/2021 tarihli hükmü ile tazminat bedelinin tahsili için takip başlatıldığı, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden borcun tamamı olan 789.150,20-TL'nin davacı Belediye tarafından icra dosyasına ödendiğinin dosya kapsamında bulunan 07/07/2021 tarihli ödeme belgesinden anlaşılmıştır.

Davacı tarafça takip dosyasına yapılan ödemenin kusur oranlarına göre belirlenen %50'sinin (344.575,10-TL) ..., ayrı ayrı olmak üzere %25'nin (172.287,55-TL) davacı Belediye ve ... Belediyesi tarafından ödenmesi gerektiği, davacı tarafça alacağın %50'si olan 344.575,10-TL'nin ... Bakanlığı tarafından, %25'i olan 172.287,55-TL'nin ...Belediyesi tarafından, ödeme tarihi olan 07/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 7 gün içerisinde davacı Belediye'ye ödenmesi hususunda bildirimde bulunulduğu,... Belediyesi tarafından 30/06/2022 tarihinde ödeme yapıldığı, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığı dosya kapsamından anlaşıldığı" gerekçesiyle,

-Davacının davasının kabulü ile; 344.575,10-TL'nin ödeme tarihi olan 07/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 E., 2021/564 K. Sayılı kararı incelendiğinde ölenin desteğinden yoksun kalan anne ... ve baba ...'ın her biri için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 120.000,00 TL (Islah sonrası 256.628,26 TL) maddi ve 260.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğini ve bu miktarın %50 oranında ...'nın sorumluluğunda olduğu kanaatine varıldığını,...Başkanlığı'nın bu miktarın tamamını ödediğini ve ...'nın sorumluluğunda olan kısım için rücu ettiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de 2022/1049 E. ve 2023/109 K. sayılı kararı ile bu miktarın tamamı için davanın kabulüne karar verdiğini ancak ...

Başkanlığı'nın hesap hatası ile rücu etmesi gereken miktardan çok daha fazla miktar için rücu ettiğini ve Mahkeme'nin de söz konusu talebi kabul ederek hatalı karar verdiğini, dosya incelenip basit bir hesaplama ile İdare Mahkemesi'nde hükmedilen alacak miktarından daha fazla alacağa hükmedildiğinin anlaşılacağını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 esas - 2021/564 sayılı kararı doğrultusunda ödenen tazminatın davalıdan kurusu oranında tahsili istemine ilişkindir.

Dava, Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılmış, Mahkemece 2022/1048-918 E-K sayılı karar ile uyuşmazlığın 3533 sayılı Tahkim Kanunu çerçevesinde çözülmesi gereği ile Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

3533 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir. Somut olayda; davacı ile davalı Karayolları Genel Müdürlüğü arasındaki uyuşmazlığın özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan maddi zararın tahsiline ilişkin olması nedeniyle dosyaya hakem sıfatı ile bakılmıştır.

Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 esas sayılı dosyasında 16/10/2020 tarihli ara kararı ile hizmet kusuru yönünden ...

Başkanlığı ile ...Başkanlığı'nın da hasım edildiği ve 14/04/2021 tarihli hükmü ile davanın kabulüne, 256.628,26-TL maddi tazminat isteminin tamamının kabulü ile hükmedilen maddi tazminatın 120.000,00 TL'lik kısmının idareye başvurunun yapıldığı 04/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, kalan 136.628,26-TL maddi tazminatın ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ edildiği 18/02/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, davalı idareler tarafından müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine,

260.000,00-TL manevi tazminat isteminin tamamının kabulü ile hükmedilen manevi tazminatın idareye başvurunun yapıldığı 04/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından müştereken ve müteselsilen davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 esas sayılı dosyasından alınan 16/10/2020 tarihli raporu ile, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 12. Maddesi kapsamında gerekli teknik önlemlerin alınmaması sebebiyle ...'nın %50 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu, ulaşım gibi önemli bir kentsel altyapıyla ilgili gerekli güvenlik önlemleri alınmaması ve afet risklerine karşı risk azaltıcı tedbirleri alınmaması sebebiyle ilgili yerel yönetim ...Belediyesi'nin %25 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu, davacı ..., ..., ..., ... ile ölen maktulün ve yakınlarının herhangi bir kusur ve sorumluluğu olmadığı yönünde değerlendirme yapılmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında; alacaklılar ..., ..., ... ve ... tarafından, borçlular ...Başkanlığı, ... Başkanlığı ve ...aleyhine, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/1266 esas - 2021/564 karar sayılı ilamı ile 674.882,60-TL üzerinden, 24/06/2021 tarihinde takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği görülmüştür.

Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 2021/564 esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tarafların %'lik kusur oranları belirlenmiş, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 14/04/2021 tarihli hükmü ile tazminat bedelinin tahsili için takip başlatıldığı, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden borcun tamamı olan 789.150,20-TL'nin davacı belediye tarafından icra dosyasına ödendiğinin dosya kapsamında bulunan 07/07/2021 tarihli ödeme belgesinden anlaşılmıştır.

Dava rücuen tazminat istemine ilişkin olup, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur. Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Yani, rücu davalarında kural, kişilerin kusurları oranında sorumlu tutulmalarıdır. Buna göre, davacı, davalının kusuru oranında ödediği miktarın tazminini isteyebilir.

Açıklanan nedenle, davalı ...'nın istinaf nedenleri, Kayseri 2. İdare Mahkemesi dosyası, Bölge İdare Mahkemesi onama kararı, ödeme belgeleri, icra dosyası, kusur oranları ve tüm dosya kapsamına göre yerinde görülmediğinden davalı İdare'nin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 359/4 md. uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

6-Kullanılmayan gider avansı var ise 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 59. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce başvurana iadesine,