Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/204 K.2024/162

Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik süresi içinde istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İDDİA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davalı ...ne ait olan ve kat irtifakı tesis edilmiş olan ...ilçesi, ...

Mah.... pafta, ... ada, ...parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde davalılar arasında Kayseri 2. Noterliğinin ... tarihli inşaat sözleşmesi imzalandığını buna göre ... blok ... daire sosyal tesisler ve ticaret merkezlerinin çevre düzenlemesi işinin ana yüklenici davalı ...tarafından tamamlanamaması üzerine müvekkil şirketin de iştirak ettiği ek bir protokol düzenlenerek işin tamamlanması için davalılar arasında mutabakat sağlandığını ve inşaatların yapımına başlandığını, ek protokolün koşulları incelendiğinde her iki davalının müştereken hareket ettiğini ve inşaatın tamamlanması için alt yüklenici davacı ile uzlaşmaya varıldığının görüldüğünü,

müvekkilin davalı asıl yüklenici ile 11/11/2021 ve 08/09/2022 tarihli sözleşmeleri imzaladığını, inşaata başladığını blokları belli seviyeye kadar getirdiğini, ancak inşaatın belli bir yol aldığını farkeden davalıların müşterek hareketle müvekkilinin personelini ve malzemelerini inşaat alanına almadıklarını, sözleşmenin feshini gerektiren bir eylem mevcut değil iken tek taraflı olarak davacıyı uzaklaştırmak üzere bir dizi eylem gerçekleştirdiklerini, inşaat ruhsatının yenileme için müvekkil tarafından yapılan ihtara itirazda bulunduklarını,

her iki kooperatifin arsa sahibi ve yüklenici ile ortak yöneticilerin aynı kişiler olup olmadığının tespiti gerektiğinin, Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/875 esas sayılı dosyasının incelenmesini talep etiklerini, iki davalı arasındaki organik bağın ortaya çıkarılması gerektiğini beyanla, kat irtifakı tesis edilmiş dairelerin davanın açılması ile birlikte el değiştirmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinin aynen ifası ile sözleşme uyarınca müvekkile isabet eden ... blok ..., ...blok ..., ... blok ..., ... blok ..., ...blok ... nolu taşınmazların tapu kayıtların ihtiyati tedbir konulmasını, bu talep kabul edilmediği takdirde davalıdır şerhi konulmasını, davalıların müdahalesinin menine sözleşmenin aynen ifasını, sözleşme uyarınca taşerona isabet eden taşeron olan davacıya dairelerin tapu kayıtlarına inşaatçı ipoteği tesis edilmesini,

aksi takdirde şimdilik 1000 Euro tazminatın fiili ödeme tarihindeki kur ve dava tarihi itibariyle işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Dava dilekçesine ek protokol başlıklı belge ile inşaat yapım sözleşmesi ve kat karşılığı inşaat ve peyzaj yapım sözleşmeleri sunmuştur.

Ek protokol işveren ...ile ... arasında düzenlenmiş olup, yükleniciye tanınan tüm sürelerin tüketildiği, bu nedenle Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/ 875 Esas sayılı dosyasıyla sözleşmenin feshinin istendiği, tarafların tekrar biraraya gelerek işin yapımını bir taşeron marifetiyle devam ettirmek için anlaştığı, protokol şartlarının taşeron ...- ... tarafından kabulünün sağlanacağı belirtilmiş, protokol ... ... ile davalı kooperatifler tarafından imzalanmış, bilahare işveren ...fiyle yüklenici ... arasındaki sözleşme dosyaya sunulmuş, sözleşmede yükleniciye iş karşılığı verilecek daireler belirtilmiştir.

Mahkemece 12/12/2023 tarihli tensip tutanağı 15 nolu ara kararıyla davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ve dava konusudur şerhi konulması taleplerinin reddine karar verilmiş, 12/12/2023 tarihli gerekçeli ara karar yazılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 12/12/2023 TARİHLİ ARA KARARI İLE

Mahkemece.

"Davanın TMK 893 maddesi uyarınca geçici tescil şerhi verilmesi istemine ilişkin olduğu, davacının, davalılar arasında akdedilen 24/12/2013 tarihi düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu işin tamamlanmaması üzerine işi kendisinin tamamlaması hususunda davalılar ile ek protokol yaptıklarını, kendisinin inşaata başladığını, blokları belirli bir seviyeye getirdiğini, ancak davalıların tek taraflı olarak kendisinin işçilerini ve malzemelerini inşaattan uzaklaştırdığını, müdahalenin menini, sözleşmenin aynen ifasını ve davacıya isabet eden taşınmazlara inşaatçı ipoteği tesis edilmesini,

taşınmazların üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi bakımından da tapu kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasını, aksi halde davalıdır şerhi konulmasını talep ettiği, davacı beyanlarına göre tapu malikinin ...olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan ve davacıya anılan dairelerin devri vaadini içeren 20/08/2021 başlangıç, 31/12/2023 bitiş tarihli sözleşmenin ise davacı ile diğer davalı ... ile davacı arasında yapıldığı, yine ek protokol başlıklı mutabakatnamede ise 24/12/2013 tarihli sözleşmeye atıf yapıldığı,

tapu maliki olduğu beyan edilen ...'nin dava dilekçesinde sayılan 32 adet taşınmazın devri suretiyle davacıya ödeme yapmayı taahhüt ettiğine dair bu aşamada yaklaşık ispata elverişli delil bulunmadığı, yine bu iki kooperatifin yöneticilerinin aynı kişiler olduğu iddia edilmiş ise de ticaret sicil kayıtlarının henüz dosyaya gelmediği, aralarında organik bağ olup olmadığının belli olmadığı, ayrıca davacının ne kadarlık iş yapmış olduğuna ilişkin de delil tespiti yahut benzer mahiyette bir delil ileri sürülemediği, hakedişe dair belgelerin davacı tarafça tek taraflı olarak düzenlendiği,

alacağın var olup olmadığı hususunun yargılama aşamasında netlik kazanacağı, davacı beyanlarının soyut iddiadan öteye geçmediği, yaklaşık ispata elverişli yazılı bir delilin davacı tarafça sunulamadığı, taşınmazların uyuşmazlık konusu olmaması nedeni ile; davacı vekilinin taşınmazların kaydına ihtiyati tedbir konulması talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; inşaat seviyesinin mahalindeki keşif ve müvekkilin vergi ve defterleri ile kolayca belirlenebileceğini, davalıların müşterek hareketle müvekili aldattığını, her iki kooperatifin ortak ve yöneticileri arasında organik bağ olmasına karşın müvekkili birden çok sözleşme imzalatarak karmaşa yarattıklarını, ve inşaatlar hız kesmeden devam ederken malzeme kamyonlarını şantiyeye almayarak, her hangi bir ihtarname keşide etmeden, bildirimde bulunmadan fiziki olarak davacının edimini ifasına engel olduklarını,

Davalıların müştereken ve planlı eylemleri ile müvekkilin edimini ifasına engel olmaları karşısında sözleşmelerin aynen ifası ile davacının hak kaybına uğramaması için TMK 893-897 maddelerinde düzenlenen inşaatçı ipoteği tesisi talep olunduğunu, hak kaybı yaşanmaması için ihtiyati tedbir, bu talebin kabul görmediği takdirde TMK 1010-1011 maddeleri uyarınca şerh verilmesinin talepedilmesine rağmen Mahkemece her iki talep ile alakalı ayrı ayrı ret kararı verildiğini, konunun doğru hukuki nitelendirme yapılmadan incelendiğini, tapu kayıtları dahi celp edilmeksizin doğrudan red kararı verilmesinin eksik inceleme olduğunu, sözleşmeye itibar edilmediğini beyanla kararın kaldırılmasını taşınmazlara ihtiyati tedbir/davalıdır şerhi verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan müdahalenin men'i/murazaanını giderilmesi ve ile davacı taşerona sözleşme gereği isabet eden dairelere inşaatçı ipoteği şerhi verilmesi taleplerine ilişkindir. Davacı taşeron davalı yüklenici kooperatiflerdir. Mahkemece 12/12/2023 tarihinde yapılan tensip işlemi ile dava dosyasının duruşması 29/05/2024 tarihine bırakılmıştır.

6100 sayılı HMK.nın 389.maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep, verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanması gibi sair hususlarda yapılması gerekli usul ve prosedür açıklanmıştır.

İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

Somut olayda davacı, yüklenici ipoteğinin tescili talebinde bulunmuştur. Mahkemece ihtiyati tedbir talebine konu alacağın varlığına işaret eden delillerin henüz toplanmamış olması nedeniyle tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Delillerin değerlendirilmesi suretiyle, bulunulan aşamada, davacının talebinin haklılığını gösterir yaklaşık ispata yeterli bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen kararda bu aşamada bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 359/4 md. uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

6-Kullanılmayan gider avansı var ise 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 59. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce başvurana iadesine,