Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1125 K.2024/1271

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 21/03/2024 tarih ve 2023/505 E - 2024/311 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Davalı kooperatifte üyeliğinin bulunduğunu, Kayseri 8. Noterliğinin... yevmiye numaralı ... tarihli kooperatif hisse devri sözleşmesi ile devredilip Kayseri 8. Noterliğinin ...yevmiye numaralı ve ... tarihli kooperatif hisse sözleşmesi ile devralındığını, davalı kooperatifin kendisini saf dışı bırakıp vekalet ücreti ödememek adına Kayseri 7. Noterliği'nin...yevmiye numaralı ve ...tarihli azilnamesi ile hiçbir geçerli sebep göstermeksizin vekillikten azledildiğini, kooperatiften vekalet ücreti alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek;

kooperatif üyeliğinden kaynaklı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde bedel iadesine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın öncelikli olarak yönetim kurulu kararına dayanarak tapu iptal ve tescil talebinde bulunduğunu anacak anılan yönetim kurulu kararının geçersiz olduğunu, kooperatifte bir dairenin tapusunun kooperatif üyesi olmayan bir kişiye verilmesinin mümkün olmadığını, emsal bir daire alan ya da alacak olan üyenin bugüne kadar olan yükümlülükleri kadar ödeme

yapması gerektiğini davacının her dosyadan ayrı ayrı vekalet ücreti istemesi ve hem de bir daire talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının vekalet ilişkisinden doğan bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkeme kararında; "... 6100 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca; hâkim Türk hukukunu resen uygular. 04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da vurgulandığı gibi; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hâkimin görevidir.

Diğer bir deyişle; bir davada maddi olayı anlatmak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak hâkime aittir (HMK, m 33). Anılan yasal düzenlemeye göre davayı aydınlatma görevinin mahkeme hâkimine ait olması karşısında uyuşmazlığın çözümüne dair hukuki nitelendirmeyi de yine hâkim yapacaktır. Bu nedenle maddi vakıayı etkilememek kaydıyla salt hukuki sebebin değiştirilmesi de bu yasak kapsamında değerlendirilemez.

Somut olayda davacı tarafa tapu iptal ve tescile konu taşınmazı bildirmesi için kesin süre verilmiş ve taşınmazın ada parseli bildirmediği anlaşılmakla açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davanın açılmamış sayılmasına, ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinden özetle.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.03.2024 Tarihli, 2023/505 Esas ve 2024/311 Karar Sayılı, 05.04.2024 tebellüğ tarihli kararında taraf aleyhine hüküm kurulduğunu, mezkur kararda davacı tarafa tapu iptali ve tescile konu taşınmazı bildirmesi için kesin süre verildiğini, taşınmazın ada parselini bildirmediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın açılmamış sayılması yönünde hüküm tesis edildiğini, aleyhe olan işbu kararın eksik inceleme neticesinde verildiği dolayısıyla esas ve usul yönünden yasaya ve yerleşmiş Yargıtay Kararlarına aykırı olduğu kanaatinde olduğunu,

davanın lehe şekilde tamamen kabulü yönünde Yerel Mahkeme kararının lehe bozulması gerektiğini, yerel mahkeme kararının lehime bozulması hak, nesafet ve hukukun adalet sağlama amacına uygun düşüleceğini, davanın aleyhime şekilde açılmamış sayılması hakkaniyete, hukukun adalet sağlama amacına ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın lehime şekilde tamamen kabulü yönünde hüküm tesis edilmemesi hatalı olduğunu, bozma nedeni, hukukun adalet sağlama amacına aykırı olduğunu, ...Kooperatifinin Kooperatif Karar Defterinin 58 Karar Sayılı ve 16.07.2018 Tarihli Kooperatif Kararı Gereğince...Ada ve ...Parsel Sayılı...

Numaralı Hissesinin Üyeliği Tarafıma verilmiş olup Kayseri 8. Noterliğinin... Yevmiye Numaralı ve ...Tarihli Kooperatif Hisse Devri Sözleşmesi ile Devredilip Kayseri 8. Noterliğinin... Yevmiye Numaralı ve ... Tarihli Kooperatif Hisse Devri Sözleşmesi ile Devralınmıştır. (...İli, ... İlçesi, ... Mah.... Ada ve ... Parsel Sayılı ve ...

Üyelik Numaralı taşınmaz) Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023 / 505 Esas Sayılı Dosyasıyla işbu hususla ilgili dava ikâme edilmesi üzerine ... Numaralı Kooperatif Üyelik Dosyasının kayıtlarında olmadığını Şüpheli Kooperatif 25.12.2023 Tarihli dilekçeleri ile bildirmiştir. Ayrıca Kooperatif Üyelerinden;...ve ...

Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri hakkında Kooperatif ve Üyelik uygulamalarına ilişkin Suç Duyurusunda bulunulduğunu, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/71912 Soruşturma Sayılı dosyasının İddianamesi ilişikte sunulduğunu, Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/240 Esas Sayılı dosyasıyla kovuşturmanın derdest olduğunu, şüphelilerin görevi kötüye kullanma, kooperatifler kanununa muhalefet suçunu işlediği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla ve şüphelilerin cezalandırılması yönünde hüküm tesis edilmesi ve bu sebeple tarafın uğramış olduğu zararların,

mağduriyetlerin tazmin edilmesi için 04.04.2024 Tarihinde Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapma zorunluluğu hâsıl olduğunu, nitekim tarafın haklılığı sübut bulduğunu, böylece suçun yasal unsurları oluşmakla birlikte şüphelilerin kastı da sabit olduğunu, şüpheliler suçun vasıf ve mahiyeti Savcılıkça belirlenmek üzere görevi kötüye kullanma, Kooperatifler Kanununa Muhalefet suçlarını işlendiğini, yerel mahkemenin iddia ve savunmaları cevaplar mahiyette karar tanzim etmemesi usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, Yerel Mahkeme Gerekçeli Kararı hak, nesafet ve hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu,

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.03.2024 Tarihli, 2023/505 Esas ve 2024/311 Karar Sayılı, 05.04.2024 Tebellüğ Tarihli kararı ile vermiş olduğu ilama karşı yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurduğunu, kararın bozularak dosyanın yeniden hüküm kurulmak üzere

mahkemesine gönderilmesini arz ve talep ettiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.03.2024 Tarihli, 2023/505 Esas ve 2024/311 Karar Sayılı ilamının istinaf incelemesi neticesinde bozulmasını, yargılama giderleri ile ücret- i vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, tapu iptali ve tescil, kira alacağı tapu iptal ve tescilin mümkün olmadığı takdirde taşınmazın emsal rayiç bedelini talep etmiştir.

Mahkemece davacının tescilini talep ettiği taşınmaz bilgilerini somutlaştırmadığından bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

"Usul ekonomisi ilkesi başlıklı 30. Maddesi incelendiğinde;

(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.

"Hâkimin davayı aydınlatma ödevi" başlıklı 31. Maddesi incelendiğinde; (1) Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.

6100 sayılı HMK 288/2 Maddesindeki düzenleme gereği mahkemece, sözlü yargılamaya kadar keşif kararının resen alınabileceği, 6100 sayılı HMK'nın 266. maddesindeki özel düzenleme gereğincede, bilirkişi delilline münhasır olmak üzere mahkemenin, uyuşmazlığın çözümü bakımından gerekli görmesi halinde talep olmaksızın kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verebileceği düzenlenmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesine ek olarak sunulan Kooperatif Başkan ...başkan yardımcısı ... tarafından imzalı 16.07.2018 tarih 58 karar numaralı Karar örneği sunmuş olup davalı taraf cevap dilekçesinde yönetim kurulunun aldığı kararla tescilin mümkün olmayacağını ileri sürmüştür.

Davacı ... Kooperatifinin Kooperatif Karar Defterinin 58 Karar Sayılı ve 16.07.2018 Tarihli Kooperatif Kararı Gereğince ...Ada ve ...Parsel Sayılı ... Numaralı Hissesinin kendisine ait olduğunu ileri sürmüş olup buna dayanarak tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde taşınmazın rayiç bedelini talep ettiğine göre mahkemece kooperatife ait tüm defter ve kayıtlar bilgi ve belgeler istenip olmadığı takdirde çevre ve şehircilik bakanlığından istenip bu belge ve bilgiler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılıp davacının kooperatifin üyesi olup olmadığı kendisine taşınmaz tahsis edilip edilmediği araştırılmadan HMK 353/1-a-6 md uyarınca eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.