Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/229 K.2024/290

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 16/11/2023 tarih ve 2021/596 E - 2023/1027 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Davacı kooperatifin muhtelif arsa sahipleri ile kat karşılığı sözleşmeler ile edindiği 12 adet blokta kendi ortakları için 485 konut, arsa sahipleri için 205 konut olmak üzere toplam 790 adet konut ile tamamı arsa sahiplerine ait olmak üzere 33 dükkandan oluşan inşaatları üstlendiğini, fiilen 2007 yılından itibaren bahsi geçen inşaatların yapımına başlanıldığını ve halen devam ettiğini, 3 bloktaki 177 adet daireyi, 1 bloktaki 59 daireyi tamamlayarak teslim ettiğini, 2011 yılında değişen ana sözleşme hükümlerine uygun olarak konut kesin maliyet bedeli hesaplarını yaptığını ve tahsilatlarını da gerçekleştirdiğini,

ikinci etap olarak geriye kalan 308 ortağa ait konut inşaatları ile arsa sahiplerine ait 138 konut inşaatı ve 33 adet dükkan inşaatlarına devam ederken önceki yönetim kurulu tarafından her hangi bir genel kurul kararına dayanmaksızın 308 ortak için 30/09/2014 tarihli baz alınmak suretiyle kesin maliyet hesabı ortaya çıkartılarak ortaklara tebliğ edildiğini, tahsilatlara başlanıldığını, üyelerin bir bölümünün ödeme yaptığını ancak inşaatların tamamlamanın mümkün olmadığını, davalının yer aldığı 115 ortağın konutlara oturduğunu,

geriye kalan 193 ortağa ait 4 blok ile arsa sahiplerine ait 115 daire ve 33 dükkan inşaatlarının %40-50 seviyelerine ulaştığını, eski kooperatif yönelim kurulunca ortaya çıkartılan faraza konut kesin maliyet hesaplarının ana sözleşmeye ve kooperatifin fili durumuna aykırı olarak yanlık ve eksik hesaplandığını, paraların inşaatların yapımına aktarılmadığını, genel kurulun olağanüstü toplanarak 2005 yılından itibaren aralıksız olarak son 10 yıldır görev yapan yöneticilerin görevlerine 26/07/2015 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı ile son verildiğini,

18/06/2017 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısının 11.gündem maddesince 2014 yılında 308 üye için yapılmış olan konut kesin maliyet hesaplarının değişen ana sözleşmenin 61.maddesi uyarınca yeniden yapılarak 308 üyeye tebliğ edilmesini, 2014 yılı hesaplarına göre çıkan farkın konut kesin maliyet hesaplarının tebliğ edildiği tarihten 1 ay sonra başlamak üzere 4 ay eşit taksitlerle ortakların tamamının ödemelerine karar verildiğini, alınan kararların iptali yönünden herhangi bir dava açılmadığını, yeniden yapılan konut kesin maliyet bedeli hesaplarının tüm ortaklara ve davalıya 06/03/2018 tarihinde tebliğ edildiğini,

itiraz edilmediğini ve kesinleştiğini, genel kurulca kararlaştırılan taksitlere davalının ödemediğini, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını, takibin durduğunu, konutu teslim alan davalının kesinleşen genel kuru kararlarına rağmen üzerine düşen ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenlerle davalının davacıya ödemesi gereken 119.469,23-TL güncellenmiş konut kesin maliyet bedeli ve bu bedelin genel kurulda belirlenen sürede ödenmemesi nedeniyle genel kurulda karara bağlanmış aylık %1,5 oranı ile işlemiş gecikme cezası alacaklarına istinaden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'nin,

olağan genel kurul toplantılarında alınan kararlar uyarınca belirlenmiş 37.800,00-TL tutarındaki kira bedeli alacakları ve bunların süresinde ödenmemesi nedeniyle genel kurullarda karara bağlanmış aylık %1,5 oranı ile işlemiş gecikme cezası alacaklarına istinaden şimdilik 5.000,00-TL olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Davalının davacı kooperatif nezdinde dava konusu üyeliğinin yıllar önce sona erdiğini, kooperatif üyeliğinin söz konusu olmadığını, herhangi bir borç ve yükümlülüğünün bulunmadığını, 2014 yılında tapusunu aldığını, genel kurul toplantılarına da üyeliğinin sona ermesinden dolayı çağrılmadığını, yıllar önce çıkarılan kesin hesap maliyetini ödeyerek tapuyu aldığını, kesin maliyet hesabının bir kere çıkarılması ve kesinleşmesi nedeniyle belirlenen tutarın üyeler için kazanılmış hak teşkil ettiğini, hesapların genel kurul kararıyla dahi değiştirilemeyeceğini, kooperatif ana sözleşmesi uyarınca davacının alacak talebinin zaman aşımına uğradığını,

kooperatifin bilanço açığını kapatmak için üyelerden ek ödeme talep ettiğini, kooperatifin eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, kooperatif üyelerinden sonradan hiçbir şekilde kira bedeli alınamayacağının Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında mevcut olduğunu, bu talebin tamamen hukuka aykırı olduğunu, kooperatif genel kurul kararlarına kooperatif üyesi olmayan ancak yönetimdekilerin akrabaları ve tanıdıkları olan kişilerin katılım sağlayıp ilgili kararları davalı ve diğer üyeler aleyhine usulsüz şekilde alındığını, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli davanın reddini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

davacı

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkeme kararında; "...

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2021/6310 E, 2022/185 K sayılı ilamında “…Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır.

Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunulabilecektir.

Bu durumda mahkemece eldeki davanın erken dava olduğu gerekçesiyle reddi ile…” denildiği görülmüş olmakla dava konusu alacağın bir kısmının konut kesin maliyetine ilişkin olması nedeni ile inşaatların devam ediyor olması da dikkate davacının konut kesin maliyetine ilişkin alacak isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve bu kısım yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının kanun ve esas sözleşmeye uygun olarak almış olduğu genel kurulu kararları uyarınca eşitlik ilkesi gözeterek inşaatların henüz devam ettiği bir aşamada konutların teslim edildiği ve kooperatif ortaklığından ayrılmayan üyeler yönünden kira alacağı tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta olup dava tarihi itibariyle davacının benimsenen bilirkişi raporları çerçevesinde 37.800,00-TL kira alacağı bulunduğu ve bu alacağa dava ve ıslah dilekçesi ile birlikte yasal faiz işletilmesi talebinde bulunulduğu ve fakat davacının dava tarihine kadar işlemiş faiz olarak 2.406,25-TL'nin tahsilini talep ettiği,

ancak bu faiz istemine ilişkin davalı kooperatif üyesinin dava tarihinden önce temerrüte düşürüldüğüne ilişkin ihbar, ihtar yahut buna benzer bir belge ve bilgi sunulmadığı anlaşılmakla dava tarihine kadar işlemiş faiz alacağı kısmı yerinde görülmemiş olup dava tarihine kadar olan kira alacağı istemi yerinde görülerek bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. Davanın kısmen kabulü ile.

37.800,00 TL kira alacağının dava tarihi olan 14/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kira alacağına ilişin fazlaya ilişkin istemin (2.406,25-TL)reddine, Davacının konut kesin maliyet bedeli (5.000,00-TL)şeklindeki alacak isteminin reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından kooperatif genel kurulu kararına dayalı alacakların tahsili talebiyle üyeler aleyhine açılan alacak davasının her üye için ayrı ayrı açılması usul ekonomisi açısından birleştirilmesi ve bu şekilde yargılama yapılması hukuken daha uygun olup bu sebeple yerel mahkemene de kooperatif tarafından açılan dosyalarla birleştirilmesin talep etmişseler de bu hususa ilişkin yerel mahkemece bir karar verilmediğini, müvekkilinin davacı kooperatif nezdinde dava konusu üyeliği yıllar önce sona ermiş olup, mevcut halde müvekkilinin kooperatif üyeliğinin söz konusu bile olmadığını,

yapı kooperatifleri ana sözleşmesi uyarınca davalının alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, koopertiflerde açık kapı ilkesi olduğu hususunun dikkate alınmadığını, kooperatifin eşitlik ilkesine aykırı davrandığını, Kayseri 2.Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/596 Esas sayılı kararının müvekkili aleyhine olan kısımların bozularak müvekkili lehine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, davacı kooperatifin kesin hesap maliyeti, kira bedeli ve gecikme cezasının tahsili amacıyla açılan alacak davasıdır.

Mahkemece kesin maliyet talebinin reddine kira alacağı talebinin kısmen kabulüne karar verildiği karara karşı davalı tarafça istinaf yasa yoluna baş vurulduğu görülmüştür.

Davacı kira alacağı talebi yönünden 20.09.2021 tarihinde 5.000 TL'lik kısmi dava açtığı 16.05.2022 tarihinde alacağını ıslah ettiği görülmüştür.

Bilindiği üzere Kooperatifin en yetkili organı genel kuruldur. Genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebilir. Eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar) Genel kurullarca belirlenmiş kararların ortağı bağlayacağı kuşkusuzdur. (23. Hukuk Dairesi 2012/1457 Esas 2012/3513 Karar)

Davacı kooperatifin 26.06.2016, 18.06.2017 ve 14.04.2019 tarihli genel kurullarda kira bedelleri ve gecikme cezası alınmasına karar verildiği görülmüştür.

15.03.2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; davacı Kooperatifin 37.800 TL kira lacağı %1.5 gecikme faizi ile birlikte 40.206 TL alacağı talep edebileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Somut olayda davalının sabit ücretli üye olduğuna yada kooperatif üyeliğinden istifa ettiği ve bu istifanın kabul edildiğine dair dosyada delil bulunmadığı gibi davalını kooperatifçe kendisine teslim edilen taşınmazı kullandığı kooperatife iade etmediği sabit olup davacı kooperatifçe usulune uygun genel kurul kararı sonucu alınan kira alacağı bedelinin istenebileceği sabittir.

Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. Davacı kooperatif üyesi olduğunu beyan etmiş davalı tarafça aksi iddia edilmemiştir.

Davacının kooperatif üyesi olduğunu kabulü halinde dava konusu taleple ilgili üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyecektir.

(Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar)Davalı alacağın zaman aşımına uğradığını iddia etmiş olup bilindiği üzere Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidata da zamanaşımı işlemesi mümkün değildir.(23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar)

Bu durumda mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüş olunup davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.