Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/933 K.2024/1059

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 15/06/2023 tarih ve 2022/1344 E - 2023/585 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkiline çıkartılan kesin hesap maliyetini ödediğini, kendisine kura ile isabet eden bağımsız bölümün tapusunu aldığını, 7410 sayılı Çevre Kanunun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair Kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa eklenen geçici 11. Madde ile yeni bir düzenleme yapıldığını, bu madde doğrultusunda müvekkilinin aidat ve kesin maliyetten kaynaklı borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; öncelikle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili kooperatifin 09/07/2021 tarihli 2020 bilanço yılına ait genel kurul toplantısının 8. Maddesinde kesin hesap maliyeti çıkartılmasına ilişkin karar aldığını, aidat borcu bulunmayan hiç bir üyeye borçlandırıcı işlem yapılmadığını, davacının kendisine borçlandırıcı bir işlem tesis edilmeden açmış olduğu menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı olmadığını, davaya dayanak yapılan yasa değişikliğinin ise 15/06/2022 tarihinde yürürlüğe girdiğini,

genel kurul kararında üyelerden ödeme alınmasına karar verilmiş ise de kooperatif üyelerinden herhangi bir ödeme alınmadığını ve bu konuda icra takibi başlatılmadığını, müflis kooperatifin davacıdan konut maliyetlerinin endesklenmiş bedellerinin talep edilmesinde bir hukuka aykırılılığın bulunmadığını, ilgili kanun maddesinin müvekkili kooperatif hakkında uygulanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Sonuç olarak. Geçici 11. maddenin iptali nedeniyle davanın konusuz kaldığı görüşüne itibar edilmesi halinde. Geçici 11. madde uyarınca açılan davanın, iptal kararı nedeniyle konusuz kaldığına ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek, yargılama giderleri konusunda da davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre bir dağılım yapılması gerekecektir.

Yapılan yargılama, sunulan delil ve belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davasının dava şartları bakımından noksansız olduğu, davacının dava açmakta korunmaya değer güncel bir hukukî menfaati bulunduğu, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre davanın yasal dayanağı olduğu, yukarıda yapılan genel açıklamalar ve emsal nitelikte kararlar gereğince davanın konusuz kaldığı ve konusuz kalan dava hakkında esasa dair bir karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede; esas hakkında bir karar verilmeyen hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre bir karar verilmesi gerektiği fikri mahkememizce de benimsenmiş olup. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce ve iptal edilen yasal düzenleme dayanak gösterilerek eldeki davanın açıldığı, davacının davasını dayandırdığı olguların mevcut olduğu, diğer bir deyimle iptal edilen 1163 sayılı Koop.

Kanunu'nun Geçici 11. maddesindeki şartların gerçekleştiği, davacıya konutun tapuda devrinin yapılmasından sonraki dönemler için davalı yapı kooperatifi tarafından yönetim giderleri hariç olmak üzere borçlandırmalar yapıldığı, kesin maliyet bedelinin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, geçici 11. madde çerçevesinde hukuksal koruma talep eden davacının yasal süresi içerisinde bu davayı açtığı ve fakat dava devam ederken davaya dayanak teşkil eden yasal düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, davanın bu suretle konusuz kaldığı, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının dava açmakta haklı olduğu,

dolayısıyla iptal edilen yasal düzenleme gereğince hukuksal koruma talep eden ve iptal edilen yasada aranan şartların eksiksiz olarak gerçekleştiği somut olay bakımından, davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine, kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maktu vekâlet ücreti taktir olunarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı Kooperatif, pvc pencere ve kapı işlerini yapan ... LTD.

ŞTİ'ne iş karşılığı kooperatife ait dairelerden birinin verilmesi sonrasında, müvekkil ile tapuya gidilerek dairenin bedeli olan parayı ödedikten sonra tapu müvekkile 07,04.2014 tarihinde devredildiğini, yani müvekkil bitmiş olan dairenin bedelini ödeyerek taşeron firmadan satın aldığını, 163 Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. Maddede ki yasal düzenleme, yargılama devam ederken Anayasa Mahkemesi'nin 16.02.2023 tarih, 2022/126 E. 2023/29 K. Sayılı iptal kararı ile iptal edildiğini ve iptal kararı 09.03 2023 gün ve 32127 sayılı resmi gazete de yayınlanarak yürürlüğe girdiğini,

iptal kararı gerekçe yapılarak karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kuruduğunu ve dava dilekçesinde iddia ettikleri ve somutlaştırdıkları deliller toplanmadan usul ve esasa aykırı olarak karar verildiğini, her ne kadar dosyanın hüküm kısmında davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkın da karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de açmış oldukları menfi tespit davası sadece belirtilen yasal düzenleme çerçevesinde açılmamış, müvekkilin haricen satın almış olduğu dairenin borcu olmaması nedeni ile menfi tespit davası açıldığını, bu yönüyle dosyanın eksik incelendiğini,

kooperatife kayıtlı olan dairenin tapuda devir işlemlerinin yapılabilmesi adına müvekkilin kooperatife üye olması gerektiği belirtildiğini, müvekkil ise daireyi alabilmek için kooperatife üye yapıldığını, müvekkil koopetarife üye olup olmadığını dahi bilmediğini, kendisine gönderilen icra takibi ile üye ve borçlu olduğunu, öğrendiğini, müvekkili ve davalı arasında yapılan kesin hesap ve imzalanan 16/06/2014 tarihli taahhütname, ibraname niteliğinde olup, müvekkilin herhangi bir borcu olmadığını, müvekkilin borçsuz olarak almış olduğu ve taahhüt üzerinde bulunan ilgili madde gereği, elektrik, su, doğalgaz abonelikleri, çevri düzenlemesi,

tapu masrafları, mesken ruhsatı ile ilgili ödemelerin müvekkil tarafından ödendiğini, müvekkilin daireyi borçsuz ve taahhütname imzalayarak almasının ardından 10 yıl geçmesine rağmen müvekkilinden ödeme talep edilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf incelemesi neticesinde yerel mahkeme ilamının kaldırılarak, yeniden yargılama soncu talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Dava, davacı kooperatif üyesinin davalı kooperatif aleyhine 7410 sayılı kanun ile değişik 1163 sayılı kooperatifler kanununa eklenen geçici 11. Maddesi kapsamında davalı kooperatif genel kurulu tarafından alınan karar gereğince davacı kooperatif üyesine kesin maliyet bedeli olarak çıkarılan borç tutarı yönünden borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davanın hukuki sebebi ve konusu olan 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. Maddesinin Anayasa Mahkemesince 16/02/2023 tarih 2022/126 E - 2023/29 K sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul,

yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.