Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/2472 K.2026/87

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 24/06/2025 tarih ve 2023/918 E - 2025/618 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin elektronik ve fiziki güvenlik alanında hizmet verdiğini, şirket defterlerinin şirket vekilinin ... ilindeki ofisine iletilmek üzere ofisin bulunduğu binada danışmaya bırakıldığını ancak bu aşamada kaybolmuş, tüm aramalara rağmen bulunmadığını, bu süre içinde şirket ile ilgili alınacak kararların alınamayacak olmasının yanı sıra 2024 yılında Yönetim kurulu Üyelerinin de görev süresinin dolduğunu, müvekkili şirketin defterin muhafazası amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş ise de elinde olmayan harici sebeplerle defterlerin zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Yapılan yargılama sonucunda; tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Somut olayda davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan bir nedenle defter ve belgelerinin zayi olduğunu ispat edememesi bir yana, taşıma esnasında gerekli önlemleri almayarak ticari defter ve belgelerinin zayi olmasına kendi kusuru ile sebep olduğu, dolayısıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Davacı tacirin ticari defterlerin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanması gerektiği halde davacı şirketin bu yönde gerekli özeni ve ihtimamı göstermediği, davacı şirketin dava konusu defterlerin ne zaman zayi olduğunu bilmediği, tahmine dayalı beyanda bulunduğu, ofisin bulunduğu binada danışmaya bırakıldığını ancak bu aşamada kaybolmuş olduğunu ve çalınma iddiasını doğrular delil sunmadığı,

yasada belirtilen 15 günlük sürenin hak düşürücü süre mahiyetinde olduğu ve mahkemece resen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla, 6102 sayılı T.T.K.'nun 82/7. maddesinde düzenlenen koşullar gerçekleşmediğinden davacının açtığı davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

(Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/2074 esas 2021/170 karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/2346 esas 2022/2003 karar sayılı ilamı aynı mahiyettedir.) 1-Davanın REDDİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; "...Müvekkilimiz şirket ... A.Ş. elektronik ve fiziki güvenlik alanında hizmet vermektedir. Şirket faaliyetleri gereği birden çok ilde iş ve işlem yapılması gerekmekte ve o tarihte Şirket ...’da buluna bir avukatlık ofisinden hizmet almaktadır.

Şirket defterleri, Şirketin o tarihteki vekilinin ... ilindeki ofisine iletilmek üzere ofisin bulunduğu binada danışmaya bırakılmış ise de bu aşamada kaybolmuş, tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. Şirket, karar defterleri bulunmadığı için karar alamamakta, bu durum faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Önemle ve özellikle belirtmek isteriz ki Müvekkil Şirket tek ortaklı anonim şirkettir.

Şirket ortağı ve/veya Yönetim Kurulu üyesi hakkında bir tartışma, çekişme veya dava da bulunmamaktadır. Sayın Mahkemece malum olduğu üzere Türk Ticaret Kanunu’nda ana ilkelerden biri sermaye şirketlerinin devamlılığı ve işlerliğinin sağlanmasıdır. Şirket defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmemesi Şirket varlığını ve devamlılığını tehlikeye düşürmektedir.

Sayın Mahkemece zayi belgesi verilmemesi halinde, şirket yeni defter açılışı yapamayacak ve mer’i mevzuat gereği yapılması gereken işlemlerini yapamayacak, bir başka deyişle faaliyetlerini sonlandırmaya zorlanmış olacaktır. Açıklanan sebepler ile, zayi belgesi verilmesi ile sermaye şirketinin devamının sağlanması arasındaki fayda dengesinin Sayın Mahkeme tarafından gözetilmesini talep etmek zarureti hasıl olmuştur.

Müvekkil Şirket defterin muhafazası amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş ise de elinde olmayan harici sebeplerle defterler zayi olmuştur. Yerel mahkemece her ne kadar defterin korunması için gerekli özenin gösterilmediği kanaati ile karar tesisi edildi ise de dosyaya tanık olarak bildirdiğimiz isimlerin beyanları alınmamış, tanıklarımız dinlenmeden karar verilmiştir.

Mevcut hali ile savunma hakkının kısıtlandığı, davanın ispatı mahiyetindeki delilin toplanmadığı sabittir. Müvekkil şirketin faaliyetlerine devamı için defterlerin varlığı muhakkaktır. İş bu sebeple TTK. 82. Maddesi gereğince yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi zorunlu olmakla, yerel mahkemece soyut kanaate dayalı verdiği kararın kaldırılması talebi ile kararı istinaf etmekteyiz.

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle usul ve yasaya aykırı yerel Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/918 Esas, 2025/618 Karar sayılı kararının istinafen kaldırılması, davanın kabulü ile şirket yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul defterinin ziyaı nedeniyle zayi belgesi verilmesi ..." talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, ticari defter ve belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle koruma yükümlülüğünün ihlali ile basiretli tacir gibi davranmadığının tespiti ve bu kapsamda zayi belgesi verilmesinin yasal koşullarının oluşmaması nedeniyle talebin reddine ilişkin verilen kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.