Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/153 K.2026/336

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2023/628 Esas 2025/755 Karar sayılı ilamına karşı , davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin Kayseri ilinde faaliyet gösteren ... kooperatifi olduğunu ve bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslim ettiğini, davalının ise müvekkili kooperatif üyesi olduğu ve ferdileşme suretiyle taşınmazı temin ettiğini, müvekkilinin halen tasfiye sürecine girmediğini, 10 yıldan fazla süredir kooperatife üye olan kişilere ve 15 yıl önce arsasını kat karşılığı devreden arsa sahiplerine konutunu teslim edemediğini, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan zaten muaccel aidat alacağı bulunduğunu,

kooperatifin söz konusu aidat alacağını tüm üyelere karşı talep etmiş olmakla birlikte kooperatiften taşınmaz temin edip her türlü istifa, ilişik kesme belgesi olsa da söz konusu aidatı ödemesi gerektiğini, davalının, kooperatiften 150 m2 ev temin etmiş olduğundan 150 m2 evler için genel kurulda düzenlenen aidat borcundan sorumlu tutulacağını, davalının 2003 yılı ocak ayından dava tarihinde temerrüde düşen son aidat borcu olan 2023 yılı nisan ayına kadar ödemesi lazım gelen aidat borcu, değeri tam olarak hesaplanınca kadar şimdilik 100,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan tahsilini,

müvekkili kooperatif tarafından yapılan genel kurullarda tüm üyelerin tek seferlik ödeme yapmasına karar verildiğini, bu ödemenin aidat borcu gibi her ay ödenmesi lazım gelen ödemeler olmayıp tek sefere mahsus şekilde talep edildiğini, ara ödeme, yargıtay içtihatları tarafın ek ödeme yahut ortakların şahsi sorumlulukların ağırlaştırılması olarak bilinen tek seferlik bir alacak kalemi ve yalnızca genel kurul kararı ile alındığını, Kayseri İli ... İlçesi ...

Mah. ... ada, ... parsel ... bölüm No ...' de kayıtlı mesken vasfındaki taşınmazın tapu kaydına davalıdır şerhi konulmasını, şimdilik 100,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllı %18 ayık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesinde özetle; miras bırakan ...'in sağlığında ... numaralı kooperatif üyesi olduğunu, davacıdan kesin hesap cetveli istediğini, kooperatifçe kesin hesap cetveli çıkarıldığını ve belirlenen tutarın banka kredisi kullanarak ödediğini, daha sonra bahse konu daireyi dava dışı üçüncü kişiye sattığını, kooperatifçe miras bırakanın borcu ve üyeliği bulunmamasına rağmen sürekli takip yapıp dava açtıklarını, mahkemeyi fuzuli yere işgal ettiklerini,öncesinde Kayseri 1. ATM'nin 2022/283 E, 2022/1046 K sayılı dosyasında dava açıldığını ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda.

"Somut davanın değerlendirilmesinde,bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere 08/04/2012 ve 01/06/2014 tarihli ara ödeme kararlarının imalatın devamına ilişkin olarak alındığı,diğer ara ödeme alınmasına ilişkin kararlarda içerik belirtilmediği,ara ödemelerin ek ödeme niteliğinde olmadığı,Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/917 esas 2023/237 karar sayılı dosyasında 28/11/2021 tarihli genel kurulun 3,11,12 ve 14.maddelerinin iptali için davanın açıldığı ancak iş bu maddelerin ara ödemeye ve aidat alınmasına ilişkin olmadığından davanın esasına etki etmeyeceği,

ara ödemeye ilişkin mahkemelerde açılan 60 adet davanın bulunduğunun tespit edildiği ancak bir kısım üyeden daha sonra talepte bulunulabileceği gözetildiğinde bu haliyle tüm üyelerden talep edilip edilmediğinin tespitinin yapılmasının bu aşamada mümkün olmayacağı mahkememizce değerlendirilmiş olup, Yargıtay 23. HD'nin içtihatlarından anlaşıldığı üzere Genel Kurul kararları,

üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı,ara ödeme ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği, toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu,

kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu, davacı kooperatifin genel kurul toplantılarında aidat ve ara ödeme alınmasına ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı,

bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların ödemesi gereken aidat borcunun 84.019,00-TL, ara ödeme borcunun ise 121.000,00-TL olduğu tespit edildiğinden bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda Muris ...in mirasçıları olan davalılara yönelik açılan davanın kabulüne karar verilmiş ..." gerekçesiyle Davanın KABULÜ ile, 84.019,00-TL aidat ve 121.000-TL ara ödeme alacağının ıslah tarihi olan 04/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

İşbu kararı davalılar vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Genel kurul kararları bağlayıcı şekilde değerlendirildiğini, mahkeme kararında dayanak alınan 08/04/2012 ve 01/06/2014 tarihli genel kurul kararlarının; aidatın niteliği, kapsamı ve ödeme zamanı açık olmadığını, davalıların bu kararlara katılımı ve rızası olmadığını, kararların iptal edilip edilmediği / yok hükmünde olup olmadığı yeterince araştırılmadığını, Kooperatif genel kurul kararlarının otomatik olarak tüm üyeleri sınırsız biçimde bağladığı kabul edilemeyeceğini, bu yönüyle de karar hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporu çelişkili ve denetime elverişsiz olduğunu, dosyada yer alan bilirkişi raporları arasında: ödeme kalemleri,

mahsup edilen tutarlar, faiz başlangıç tarihleri bakımından açık çelişkiler bulunduğunu, mahkeme bu çelişkileri gidermeden, tek bir raporu esas alarak hüküm kurduğunu, bu durum HMK m.266 ve devamı hükümlerine açık aykırılık teşkil ettiğini, faiz başlangıcı hatalı ve dayanaksız olduğunu, mahkeme faiz başlangıcını 04/10/2014 olarak kabul ettiğini, borcun muacceliyet tarihi belirlenmediğini, davalılara usulüne uygun ihtar gönderildiği ispatlanmadığını, hangi borca hangi tarihten faiz yürütüldüğü açık olmadığını, faiz bu haliyle hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müşterek sorumluluk hukuka aykırı şekilde kurulduğunu,

her bir davalının kooperatifle olan hukuki durumu ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekirken, mahkeme otomatik biçimde müşterek sorumluluk kabul ettiğini , eşitlik ilkesi ihlal edildiğini, dosya kapsamından Kooperatifte bazı üyelere ödeme yükümlülüğü getirilmediği, bazı borçların silindiği veya ertelendiği, davalılara farklı ve ağır bir uygulama yapıldığı anlaşıldığını, bu durum Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olduğunu , arz edilen nedenlerle.

1. Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/09/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, davanın tamamen reddine, en azından eksik inceleme nedeniyle dosyanın yeniden bilirkişi incelemesi yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacı, dava dilekçesinde davalıların murisinin kooperatifin üyesi olduğunu davacı kooperatifin davalı üyeden 05.07.2003 -10.06.2023 Tarihli genel Kurul kararlarında alınan kararlar uyarınca 84.019,00 TL aidat 121.000,00 TL ara ödeme alacağı olduğunu beyan ederek eldeki davayı açtığı görülmüştür.

Davalı davacı kooperatifin kendisini ibra ettiğini, davacı kooperatifi olan tüm borçlarını ödediğini taşınmazın kendi adına tescil edildiğini edildiğini belirterek davacının kendisinden aidat alacağını talep edemeyeceğini ileri sürmüştür.

Bilindiği üzere Kooperatifin en yetkili organı genel kuruldur. Genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebilir. Eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar)

Kooperatifler aidat toplayarak inşaatlarını yapar ve amaçlarını gerçekleştirir. Ayrıca kooperatiflerde eşitlik ilkesi geçerlidir. Kooperatiften bağımsız bölüm alınması aidat ödenmesine engel değildir.

Davalı kooperatif inşaatlarının devam ediyor olması nazara alındığında kooperatifin aidat toplaması olağandır. Daha önceki genel kurulda alınan kesin maliyet ile ilgili kararın iptal edilmiş olması da aidat toplamaya engel teşkil etmez.( Yargıtay 23 HD 2016/7545 Esas 2019/5329 Karar)

Somut olayda davalının sabit ücretli üye olduğuna yada istifa ettiği ve bu istifanın kabul edildiğine dair dosyada delil bulunmadığı gibi davalını kooperatifçe kendisine teslim edilen taşınmazı kullandığı kooperatife iade etmediği genel kurul kararlarının iptal edilmediği sabittir.

Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. Davacı kooperatif üyesi olduğunu beyan etmiş davalı tarafça aksi iddia edilmemiştir.

Davacının kooperatif üyesi olduğunu kabulü halinde dava konusu taleple ilgili üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı işlemeyecektir.

(Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar)Davalı alacağın zaman aşımına uğradığını iddia etmiş olup bilindiği üzere Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidata da zamanaşımı işlemesi mümkün değildir.(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar)

Davacı inşaatların devamı amacıyla aidat talep etmiş olup yukarıda değinilen Yargıtay kararları doğrultusunda talep edilen alacak için üyelik devam ettiği müddetçe zaman aşımı işlemeyecektir.

Kooperatif genel kurul kararları bütün üyeler için bağlayıcı niteliktedir. Kooperatif genel kurulu tarafından usulüne uygun şekilde alınan kararlar neticesi üyeler ara ödeme taleplerinden sorumlu olacaklardır. ( Yargıtay 6. H.D 2023/4418 Esas 2024/375 Karar; Yargıtay 6. HD 2023/361 Esas 2024/612 Karar; 2023/3162 Esas 2024/2432 Karar, 23. H.D 2021/271 Esas 2012/2407 Karar )

Tüm bu açıklamalar ışığında davacının dilekçesinde aidattan başka bir de ara ödeme talebinde de bulunduğu anlaşıldığından, davacı Kooperatifin somut olarak hangi genel kurul ya da kurullarında alınan kararlar doğrultusunda talep ettiği ve bu ödeme talebinin içeriğinin de neye ilişkin olduğu (Kesin maliyet, ek maliyet,ek ödeme inşaat ve finansman gideri vs ) tam olarak belirlenerek kararın, ortakların mali sorumluluğunu arttırıcı ek ödeme/ek maliyet niteliğinde olmadığı,ilgili genel kurul kararlarına karşı açılan iptal davası olmadığı, eşitlik ilkesine göre tüm üyelerden talep edilen bir alacak/ara ödeme olduğu tüm kooperatif kayıtları üzerinde yapılan inceleme yapılarak ortaya konulduğu ve bunun sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın yukarıda yazılı söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.