Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2019/665 K.2019/667

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 11/04/2019 havale tarihli ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özet olarak.

18/05/2015 tarihinde ...'a ait ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken ...'in sevk ve idaresindeki bisiklete çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kazada bisiklet sürücüsü ...'in vefat ettiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK nin 56/a-1 ve 84/1-d maddelerini ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, söz konusu kazada ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasının bulunmadığının anlaşıldığını, kaza nedeniyle vefat eden ...'in mirasçılarına destekten yoksun kalma tazminatı nedeniyle Konya ...Asliye Hukuk Mahkemesinin...

Esas ... Karar sayılı dosyası ile müvekkili ... aleyhine açılan davada verilen kararın Konya ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına 21/05/2018 tarihinde ferileri ile birlikte 180.845,63 TL tazminat ödemesi yapıldığını, ...

Yönetmeliğinin 17.maddesi uyarınca "Hesap ödediği tazminat miktarınca hukuken zarar gören kişi yerine geçer." ve 16.maddesi uyarınca ...nın " Zorunlu sigorta yaptırmayan veya geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu sigortaları yaptırmayan kişilere " rücu hakkı bulunduğunu, iş bu hükümler gereği tazminat alacaklısının yerine geçen müvekkilinin ödediği tazminatın aracın sahibinden tahsil etmek amacıyla Konya ...İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının borca itiraz ederek icra takibini haksız yere durdurduğunu, ... plakalı aracın sahibinin meydana gelen kaza nedeniyle ödenen destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğunu, takibe itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, 06/03/2019 tarihinde taraflarınca zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, yargılama safhasında ortaya çıkabilecek tazminattan indirim sebeplerinin bulunması halinde mahkemece hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek,

tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur ve her türlü indirim tutarları düşüldükten sonra 181.559,10 TL nin davalıdan alınması ve itirazın iptali ile takibin devamı için eldeki davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla yargılamada ortaya çıkabilecek tazminattan indirim sebeplerinin bulunması halinde mahkemece hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur ve her türlü indirim tutarları düşüldükten sonra 181.559,10 TL nin davalıdan tahsiline,

Konya ...İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptali ile alacağın tahsilini teminen davalı ...'a ait olan... plakalı aracın trafik kaydına üçüncü kişilere devir ve satışının önlenmesi için tedbir konulmasına, takibin devamına, ayrıca davalının alacağının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 15/04/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli karar ile ; " Dava, "rücuen tazminattan kaynaklanan itirazın iptali" davasıdır.

03/07/1944 gün ve 5746 s. Resmi Gazete’de yayınlanan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 22/3/1944 gün ve 37 E. - 9 K. sayılı içtihadı birleştirme kararına göre, “sigortacının, sigortacılık mutlak bir ticari muameledir diye kanuni halefiyetine istinaden açacağı rücu davası için ticaret mahkemesinde dava ikame etmesi icap eder, denecek olursa, menşei, mahiyeti ve illeti ayni olan ve haksız fiil faili için tecezzisi mümkün bulunmıyan bir borç için iki ayrı kaza merciinde birden dava açılabileceği kabul edilmiş olur.

Bu ise, kanuna ve hukuka uygun düşmez.

Bu itibarla, sigortacının, sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salahiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği davada hukuk mahkemesine başvurması lazım gelir.” Somut olayda ; davalıya ait ... plakalı aracın hususi araç olduğu, ...'nın da sigorta poliçesine dayalı olarak değil, yasadan aldığı yetkiye dayanarak haksız eylem nedeniyle alacaklı yerine geçerek hareket ettiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı ..., ödediği tazminatın kazaya sebebiyet veren ve kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesi olmayan aracın davalıdan rücuen tahsili için itirazın iptali davasını mahkememizde açmış ise de; ...'nın yerine geçtiği dava dışı alacaklı hangi mahkemede, hangi davayı, kime karşı açabilecek ise halefi olarak hareket eden ...'nın da aynı haklara sahip olduğu, ...'nın yerine geçtiği dava dışı alacaklı ile davalı arasındaki ilişkinin ise haksız fiilden doğan, Borçlar Kanunu'na dayalı tazminat ilişkisi olduğu belirlenmiştir. ... ile davalılar arasındaki ihtilaf, mutlak ticari davalardan olmadığı,

davalının tacir olmayıp, ihtilafın ticari işletmeleri ile de ilgili olmadığı, haksız fiile ve yasaya dayalı bu rücuen tazminat davasının, yukarıda yazılı İçtihadı Birleştirme kararı ve Yargıtay 17. HD.nin 12.10.2015 gün ve 2015/12049 E. 2015/10401 K. sayılı emsal içtihadı gereğince Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesinin gerektiği sonucuna varıldığından, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşıldığından,

davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın yetkili ve görevli Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Dava dilekçesindeki ihtiyati tedbir talebinin yetkili ve görevli Mahkemece değerlendirilmesine, " şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Esas ... Karar sayılı dosya

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili 29/04/2019 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; yerel mahkemenin davaya bakmaya görevli olmasına rağmen görevsizlik kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu, somut uyuşmazlıkta davacının zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleteni olduğu aracın neden olduğu kazada vefat eden dava dışı kişinin mirasçılarına ödediği tazminatı, haksız fiilden sorumlu olan davalıdan rücuan talep edilmekte olduğunu,

6102 sayılı TTK nin 1483/1 maddesinde sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacaklarının belirtiğini, aynı Kanunun 4/1-a maddesinde de her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağının açıkça düzenlendiğini,

Kanunun lafzı ve amacı nazara alındığında zorunlu mali mesuliyet sigortalarından doğan uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun anlaşıldığını, somut uyuşmazlıkta davalı ...'a ait olan ve zorunlu trafik sigortası bulunmayan bir motorlu aracın zarar görenlere verdiği zararın müvekkili tarafından tazmin edildiğini ve zarar görenlere ödenen tazminatın zorunlu trafik sigortasını yaptırmayan ve aracın işleteni olan davalı ...'dan rücuen tahsili için açılan takibe yapılan itirazın iptalinin istendiğini, uyuşmazlığın temelinde TTK m1483/1 maddesi düzenlemesi tahtında zorunlu mali mesuliyet sigortasından kaynaklandığını,

hem İstinaf hem Yargıtay uygulamalarına dikkat edildiğinde olayın hukuki bakımdan ticari iş sayıldığı için davaya bakmaya görevli mahkemenin görevsizlik kararı veren Ticaret Mahkemesi olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile usul ve yasalara aykırı olan yerel mahkeme kararının kaldırılarak Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin iş bu dava indinde görevli tayin ve tespit edilmesine, davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, trafik kazasında vefat eden üçüncü şahsın yakınlarına ... tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava, ... tarafından açılan rücuen tazminat istemine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda davanın, trafik kazası nedeniyle ... tarafından zarar görene ödenen tazminatın zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan araç sürücüsünden rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Türk Ticaret Kanunun 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup, zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK.nda düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Nitekim Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 22/01/2018 tarih ve 2017/10924 esas 2018/399 karar sayılı ilamı, Yargıtay17. Hukuk Dairesinin 2016/9691 esas 2019/4056 karar sayılı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/15604 esas 2014/15989 karar sayılı ilamı,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/2830 esas 2019/1603 karar sayılı ilamı )

HMK'nun 353/1-a-3. maddesinde mahkemenin görevli veya yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması halinde esasın incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda işin esasının incelenerek hasıl olacak sonuca göne karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip