Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/904 K.2021/54

2- 3- 4- 5-

VEKİLLERİ

Av. .. - Av. ...-

DAVALILAR

1- ... SİGORTA A.Ş. VEKİLİ : Av. ...- 2- 3- VEKİLİ : Av. ... - DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILMA TARİHİ

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ... tarihli dilekçesiyle; ... tarihinde ... ili ... liçesi, ...

Caddesi kavşağında meydana gelen trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta bulunan davacıların yaralandığını, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağında davalı ... ait olup davalı ... tarafından kullanılan ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçtiği ve tam kusurlu olduğu, davacıların bulunduğu ve davacı ... tarafından kullanılan aracın ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, davalı sürücü ...

03/07/2017 tarihinde kolluğa verdiği ifadesinde kavşağa kırmızı ışık yandıktan sonra girdiğini itiraf ettiğini, davalı sürücü ... kazadan en az iki saat sonra alınan Adli Muayene raporunda 1.93 promil alkollü olduğunun da tespit edildiğini, davalı ... kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, davalı ...'in cezalandırılması için Konya Cumhuriyet Başsavcılığınca ... nolu soruşturma dosyasının açıldığını, trafik kazasına neden olan ... plakalı aracın davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe nosu ile ZMMS kapsamında sigortalandığını, davalı sigorta şirketine 17/07/2017 tarihinde başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketine 21/08/2017 tarihinde tebliğ edilen başvuruya eksik evrakların ikmali talepli cevap verldiğini, eksik evrakların tamamlanıp 2. Kez 07/09/2017 tarihinde ek dilekçe verildiğini, ek dilekçenin 11/09/2017 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmesine rağmen 15 günlük yasal süre içerisinde cevap verilmediğini, davacı sürücü ... 'nın tedavisinin yapıldığını, yaralanan diğer davacıların (eşi,oğlu,

ablası ve Yeğeni) zamana yayılan tedavileri nedeniyle bir ay işine devem edemediğini ve kazanç kaybına uğradığını, serbest ticaretle uğraşan davacı ...'nin aylık kazancının 4.000 TL. olup kaza nedeniyle kırılan cep telefonunun tamiri için 885.000 TL. ödediğini de beyan ederek, öncelikle kazaya neden olan ... plakalı aracın 3. Şahıslara devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı ... için 1.000 TL.

Maddi ve 5.000 TL. manevi tazminat, ... için 1.000 TL.maddi tazminat ve 10.000 TL. manevi tazminat, ... için 5.000 TL.

Manevi tazminat, davacı ... için 1.000 TL. maddi ve 20.000 TL. manevi tazminat, ... için 100,00 TL. maddi tazminat ve 5.000 TL. manevi tazminat olmak üzere toplam 48.100 TL. tazminatın kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihinden itibaren işlleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönnüden maddi tazminatın sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılardan ... ve ... vekili 30/10/2017 tarihli dilekçesiyle; davada ispat yükünün bizzat davacıların üzerinde olduğunu, kazanın oluşumundaki kusurun davacılara ait olduğunu, ceza soruşturması ve kovuşturmasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, talep edilen tazminat miktarlarının oldukçu yüksek olduğunu beyan ederek, davacıların davasının reddini talep etmiştir.

Davalılardan ... Sigorta A.Ş. 12/06/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde : davacıların mevzuata uygun olarak müvekkil şirkete başvurmadığından dava şartı yokluğu sebebi ile davasının usulden reddi gerektiğini, bedeni hasarlar ile ilgili başvurular usulüne uygun zorunlu belgeler ile yapılmadığı gibi, bakıcı giderleri ve cep telefonu ile ilgili başvurunun müvekkil şirkete hiç yapılmadığını, davacıların özürlülük öçütü sınıflandırmasına göre sürekli sakatlık raporu alana kadarki, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin de teminatta olmadığını, iş bu sebeple geçici iş göremezlik taleplerinin tümünün reddine, bakıcı giderleri için ise sürekli sakatlık raporu alana kadar olan kısmının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/06/2020 tarih ... Esas ...

Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...Davalı her ne kadar her celse emniyet kemeri ve istiap haddinin mevcut zararın oluşumunda etkili olduğu, dolayısıyla hükmedilecek tazminatlarda müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiği savunsa da ; dosya kapsamı incelendiğinde her ne kadar davacılardan ...'nın sadece ceza yargılamasındaki ifadesinde kendisi dışındaki davacıların emniyet kemeri takmadığını içerir ifadesi bulunsa da, adli tıp Kurumunun raporunda da işaret edildiği üzere davalı tarafın %100 kusurlu olması dikkate alındığında mevcut kazanın davacının aracının kırmızı ışıkta duruyor olması,

davalının kaza raporunda gerek kaza tutanaklarında alkollü olduğu gerekse süratli olarak kırmızı ışıkta bekleyen araca çarptığından davaya konu kazada davacıların emniyet kemeri takıp takmamasının veya araçta fazla yolcunun bulunmasının kazada oluşan zararda etkili olmadığı davalının alkollü olarak duran araca çarpmış olduğundan Mahkememizce Adli Tıp Kurumu raporunda da davalının %100 kusurlu olduğu nazara alınarak vicdani olarak tazminat miktarında indirim yapılmasına gerek olmadığı, kaldı ki Yasamızda müterafik kusurda takdir yetkisi Mahkemeye bırakıldığından,

Mahkememizce davalının iddiaları kabul görmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacıların manevi tazminat yönünden yapılan incelemede ise ; kazanın meydana geldiği tarih, tarafların kusur oranı, kazanın oluş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ve manevi tazminatın amacı göz önünde bulundurularak davacıların manevi tazminat taleplerinin de kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile 1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE ;

a)Davacılardan ... için geçici iş göremezlik maddi tazminatı 748,80 TL, belgelendirilemeyen tedavi giderleri 250 TL, Cep telefonu tamir masrafı 885 TL. olmak üzere toplam 1883,80 TL.nin ıslah dilekçesindeki davacıların talep miktarı 1.135 TL. nin kabulü ile davalılar ..., ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.den temerrüt tarihi olan 21/09/2017 tarihinden itibaren (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, (dosyanın davalı sigorta şirketi açısından kesinleşmiş olması nedeniyle yeni bir karar verilmesine yer olmadığına), b)Davacılardan ... için geçici iş göremezlik maddi tazminatı 5.252,64 TL.

Belgelendirilemeyen tedavi giderleri 3.000 TL. olmak üzere toplam 8.252,64 TL.nin kabulü ile davalılar ... , ...'den kaza tarihi itibariyle diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.den temerrüt tarihi olan 21/09/2017 tarihinden itibariyle (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, (dosyanın davalı sigorta şirketi açısından kesinleşmiş olması nedeniyle yeni bir karar verilmesine yer olmadığına), c)Davacılardan ... için geçici iş göremezlik maddi tazminatı 7.848,60 TL., sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 18.819,08 TL. belgelendirilemeyen tedavi giderleri 4.500 TL. olmak üzere toplam 31.167,68 TL.nin kabulü ile davalılar ... , ...'den kaza tarihi itibariyle diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.den temerrüt tarihi olan 21/09/2017 tarihinden itibaren (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'a verilmesine, (dosyanın davalı sigorta şirketi açısından kesinleşmiş olması nedeniyle yeni bir karar verilmesine yer olmadığına), d)Davacılardan ... için belgelendirilemeyen tedavi giderleri 6.000 TL.nin kabulü ile davalılar ..., ...'den kaza tarihi itibariyle diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.den temerrüt tarihi olan 21/09/2017 tarihinden itibariyle (sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'a verilmesine, (dosyanın davalı sigorta şirketi açısından kesinleşmiş olması nedeniyle yeni bir karar verilmesine yer olmadığına)

2-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN ; a)Davacılardan ... için 2.000 TL. Manevi tazminatın davalılar ... , ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, b)Davacılardan ... için 3.000 TL.

Manevi tazminatın davalılar ..., ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, c)Davacılardan ... için 5.000 TL. Manevi tazminatın davalılar ..., ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, d)Davacılardan ... için 1.000 TL.

Manevi tazminatın davalılar ..., ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, e)Davacılardan ... için 1.000 TL. Manevi tazminatın davalılar ..., ...'den kaza tarihi olan 02/07/2017 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte alınarak davacılardan ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, " karar verildiği anlaşılmıştır.

Eldeki dosyanın daha önce ... Esas ... Karar numarası ile dosyada verilen kararın istinaf incelemesi için geldiği, Daire tarafından yapılan inceleme neticesinde 23/10/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilam ile yerel mahkeme kararının HMk 353/1-a-6 hükmü uyarınca kaldırılmasına karar verilerek mahkemeye iade edildiği ve yeniden esas sırasına kaydının yapıldığı ve yukarıdaki gibi verilen kararın istinafı neticesinde Daireye gönderildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; müterafik kusur nedeniyle tazminatlardan indirim yapılmamış olmasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, davacıların kaza anında emniyet kemeri takmadıkları ve yine davacılardan küçük ...'nın bebek koltuğu olmadığının açık olduğunu, davacıların 5 kişilik kapasitesi bulunan araca 8 kişi binmek suretiyle kişi bakımından istiap haddini aştıklarının tartışmasız olduğunu, müterafik kusurun varlığı ve değerlendirilmesinin ilk derece mahkemesine bırakıldığını,

araçta bebek koltuğu bulunsa idi ve davacılar emniyet kemeri taksa idi kazanın etkisiyle araç içinde yaşanan savrulmaların hiç yaşanmayacağını ve en az zararla atlatılacağını, kişi bakımından istiap haddi aşılmamış olsa araç içinde yaşanan çarpışmalar ve yığılmalar nedeniyle davacıların birbirlerini yaralamayacaklarını, davacılar lehine takdir olunan manevi tazminat miktarlarının oldukça yüksek olduğunu, somut olayın özellikleri, tarafların ekonomik durumları ve müterafik kusurun varlığı ve manevi tazminatın amacı dikkate alındığında son derece yüksek miktarlara hükmedildiğini, tüm bu nedenlerle kararın kaldırılmasına,

maddi ve manevi tazminat miktarlarında azami oranda indirim yapılmak suretiyle yeniden hüküm tesisine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tesis edilecek olan yeni hükümdeki kabul ve red durumuna göre yeniden takdirine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özet olarak; istinaf taleplerinin reddinin gerektiğini, Dairece verilen kaldırma kararı nedenleri ve belirtilen eksiklikler İlk Derece Mahkemesince incelenmiş ve eksiklikler giderilerek yeniden karar verildiğini, hükmedilen manevi tazminatların çok daha fazla olması gerektiği kanaatinde olduklarını, tüm bu nedenlerle davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı istinaf talebinin reddine, yargılama giderlerinin istinaf talebinde bulunan davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dairemizin ... - ... ve Karar sayılı ilamı ile verilen kaldırma ve gönderme kararı üzerine mahkemece ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın davalılar ... ve ... vekilince istinafı üzerine yapılan inceleme sonunda;

Dairemizce verilen sözü edilen kararla, davacı ... için maddi tazminat yönünden ve davalı sigorta yönünden tümden kararın kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple yapılan inceleme, diğer davacıların maddi ve tüm davacılar yönünden manevi tazminat bakımından, davalı sigorta dışındaki diğer davalılar bakımından olacaktır.

1-Davalılar vekilinin davacıların emniyet kemeri ve istiap haddi iddiası ile ilgili olarak;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)

Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığından davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.

Somut olayda; dairemizin önceki kaldırma kararına göre, "tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, yaralanan davacıların kaza anında emniyet kemeri takıp takmadığının araştırılması, emniyet kemeri takmaksızın araçta bulunduklarının anlaşılması halinde, bu durumun zararın doğması ya da artmasında etkili bir husus olup olmadığının irdelenmesi; yine, yaralanan davacıların aracın niteliği ve kapasitesine göre, istiap haddini aşacak biçimde yolcu olup olmadıkları ve bu durumun zararın doğumu ya da artmasında etkili olup olmadığının, gerektiğinde uzman bilirkişiden rapor da alınarak irdelenmesi;

emniyet kemeri takmama ve istiap haddi aşımı hususlarının tespiti halinde, BK'nun 44. maddesi (TBK 52. md.) uyarınca bu konudaki Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında göre toplamda % 20 oranı da geçilmeyecek şekilde (tek bir sebebin varlığı halinde % 20, her iki durumun varlığı halinde dahi % 20 oranı geçilmeyecek şekilde) indirim gerekip gerekmediğinin hükümde tartışılması, ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi" istenilmiş olmasına göre, alınan ATK raporunda alkollü şekilde arkadan çarpma nedeniyle emniyet kemeri takılmaması,

istiap haddini aşılması halinde dahi yine de zararın oluşacağı belirtilmiş bulunduğundan, müterafik kusura dair itirazın reddi gerekmiştir.

2- Yargılama gideri yönünden;

Dairemizin ilk kaldırma kararında, davalılar ... ve ... 'in istinaf talebinin kabul edilmiş olması nedeniyle, istinaf aşamasında yaptıkları yargılama giderlerinin mahkemece değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına karşın, kurulan hükümde buna yönelik herhangi bir karar verilmiş bulunmadığından buna yönelik istinaf taleplerinin de yerinde olduğu görülmüştür.

3-Davalılar vekilinin manevi tazminat miktarına yönelik itirazında;

Mahkemece 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda belirtilen manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartların, tarafların tespit edilen sosyal ve ekonomik durumlarının, olayın oluş şeklinin dikkate alınarak belirlenen manevi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyet nazara alındığında fazla olmadığı anlaşılmakla buna yönelik davalı istinafının yerinde olmadığı anlaşıldığından, buna yönelik iitrazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Anlatılan sebep ve gerekçelerle, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf talebinin, yargılama gideri yönünden kabulü, sair itirazlarının reddi ile, yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.