Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/962 K.2020/886

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tebligat Kanunu ve bu kanunun uygulanması için çıkarılan Yönetmelik hükümleri tamamen şeklidir ve titizlikle uygulanması gerekir. Dolayısı ile bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını hakim doğrudan, kendiliğinden denetlemelidir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12. maddesi; "Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat" başlığı altında tüzel kişiler adına tebligatı teslim alma yetkisine sahip kişileri düzenlemektedir. Madde metnine göre;

"(1) Hükmi şahıslara tebliğ, selahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır.

(2) Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir" şeklindedir.

Tebligat Kanunu'nun 13. maddesinde; "Hükmi şahısların memur ve müstahdemlerine tebligat" başlığı altına hüküm tesis edilmiştir. Madde metnine göre; "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır" şeklindedir.

Tebligat Kanunu'nun 12. ve 13. maddelerinden açıkça anlaşıldığı üzere, tebligat yapılacak tüzel kişiler, ticaret şirketleri (anonim, limited, kolektif ve komandit şirketler, kooperatifler), dernekler, kamu idareleri (mahalli idareler, köy, belediye, il), kamu kurumları (üniversiteler, TRT ve diğerleri) gibi özel veya kamu tüzel kişileri olabilir. Adi şirketler gibi tüzel kişiliği bulunamayan şahıs veya mal toplulukları tebligat muhatabı olamayacağı için bunlar adına tebligat çıkarılıp yapılması da söz konusu olamaz. Bakanlıkların devletten ayrı bir tüzel kişiliği mevcut olmayıp, organı oldukları devlet adına faaliyette bulunurlar. Ancak; dava, icra takibi ve diğer işlerde tebligat muhatabı olurlar.

Tüzel kişilerin tebliği almaya yetkili memur veya müstahdemlerine tebliğ yapılabilmesi için tüzel kişilerin selahiyetli kişilerinin herhangi bir sebeple mutad iş saatlerin işyerinde bulunmamaları ve tebliğ edilecek evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları gerekmektedir. Bu hususun tebliğ memuru tarafından bizzat araştırılıp, tebliğ tutanağına yazılması gerekir. Bu, tebliğin geçerli olabilmesi için zorunlu bir kaidedir. Aksi takdirde yapılan tebliğ usulsüz olur.

Tebligat Kanunu'nun 12. ve 13. maddeleri uyarınca, tüzel kişilere tebliğ yetkili temsilcilerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Temsile yetkili kişinin herhangi bir nedenle tebliğ yapıldığı sırada işyerinde bulunmaması veya bizzat alamayacak durumda olması halinde, kendisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürüne, bu da olanaklı değilse, tüzel kişinin o yerdeki memur veya işçilerinden birine yapılmalıdır. Bu sıraya uyulması yasal zorunluluk olup, aksi takdirde tebligat usulsüz sayılacaktır. Tebligat tüzel kişinin yetkili temsilcisine yapılmamış ve anılan kişilere yapılmışsa, bunun nedenlerinin açıkça ve ayrıntılı olarak tebligat mazbatasına yazılması gerekir.

Bu halde Tebligat Kanununun 12. maddesine göre, hükmi şahıslara tebliğin selahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır. Aynı kanunun 13. maddesine göre de; tebliğ yapılacak bu kişiler her hangi sebeple mutad iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacakları bir halde oldukları takdirde tebliği orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır.

25.01.2012 tarihli ve 28184 sayılı Resmi Gazatede yayımlanarak yürürlüğe giren Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik Hükümlerine göre, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gerektiği, bu kişilerin de bulunmaması halinde bu hususların tebliğ evrakına yazılarak tebligat, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır.

Özel hukuk tüzel kişisi olduğu anlaşılan davalı şirkete gerekçeli karar ve istinaf başvuru dilekçesinin tebliğinin " aynı adreste oturan ... " imzasına tebliğ edilmiş ise de, tebliğ yapılan kişinin davalıyı temsile yetkili kişi olup olmadığının anlaşılamadığı, bu hususun Tebligat Kanunu'nun 13. maddesi ve Tebligat Yönetmeliğinin 20 ve 21/1,2,3 maddelerine uygun olmadığı ; belirtilen mevzuat hükümlerine göre, takip edilmesi gereken usulün, davalıyı temsil ile yetkili kişinin tebliğ anında adreste bulunup bulunmadığı, bulunmuyorsa sebebi de belirtilerek silsile yoluyla temsilciden sonra gelen veya tebliğ gibi işlerle görevli kişiye, o da yoksa diğer memur veya müstahdeme tebliğ yapılması şeklinde olduğu anlaşıldığından, aşağıdaki karar verilmiştir.

Başkan ... · Üye ... Üye ... · Katip ... · ... ... ... ... · E imza E imza E imza E imza