Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/140 K.2021/1528

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Davacının ... - ... tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığı, davacı askere gitmek için iş akdine son verdiği, davalı işveren davacının kıdem tazminatı ödemediği, davacının fazla çalışma yaptığı, bu çalışmaların karşılığının ödenmediği, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ... İşbu dava; iflasın açılmasından sonra doğan ve açılmış işçilik alacaklarından olan kıdem tazminatının tahsiline yönelik alacak davasıdır.

Somut olayda: davacının ... tarihinden işten ayrıldığı .... tarihine kadar çalışmasına dayalı bir dava olup davacının talep hakkı davalı şirketin iflasından sonra doğmuştur. İflasın açılması ... tarihinde gerçekleşmiştir. Yerleşik pek çok Yargıtay kararında açıkça vurgulandığı üzere davacının işbu davaya konu ettiği kıdem tazminatı hakkı iflas alacağı olmayıp (kayıt kabul davası olmayıp) iflas idaresinin masa borcudur. Masa borçları iflas borçlarından/alacaklarından önce ödenir. Müflis şirketin kendisi dava konusu borçtan sorumlu olmayıp iflas idaresi masa olarak borçlu sayılır.

Konya ... İş Mahkemesi görevsizlik kararında davacının iflas masasına kayıt yaptırması gerektiğinden ve davaya kayıt kabul davası olarak mahkememizce bakılması gerektiğinden söz etmiş ise de dava konusu edilen alacak müflisin sorumlu olmadığı iflas kararından sonra doğmuş bir alacak olduğundan mahkemenin bu gerekçesi İİK 'na ve dosya kapsamına uygun olmadığından mahkememizce itibar edilmemiştir.

Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

İflastan sonra doğmuş alacakların davasına genel görevli mahkeme hangi mahkeme ise (ki olayımızda iş mahkemesidir) davaya o mahkeme bakmakla görevlidir. Tüm bu nedenlerle genel hükümlere tabi masa borcu niteliğindeki kıdem tazminatından kaynaklanan iflastan sonra doğmuş alacakla ilgili işbu davaya bakmaya mahkememiz görevsiz olup iş mahkemeleri görevlidir.

Bu nedenle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve daha önceden görevsizlik kararı veren ve görevsizlik kararı yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşen Konya ...

İş Mahkemesinin görevli olduğuna ve adı geçen mahkeme ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan aşağıdaki şekilde. 1-Davacının davasının mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Daha önceden görevsizlik kararı veren Konya .... İş Mahkemesinin görevli olduğuna, olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan iş bu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurmadan kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Konya BAM ilgili DAİRE BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE," karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğu sebebi ile usulden red kararı verilmesi ve iş bu kararın esasa girilip tanıklar dahi dinlendikten sonra verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, herşeyden önce işveren karşısında zayıf durumda olan işçinin haklarının kanun koyucunun müdahalesi ile korunması gerektiğinin açık olduğunu, kanun koyucu da bu amacı gözeterek İş Kanunu ve İcra ve İflas Kanununda düzenlemeler yaptığını, özellikle işverene yönelik haciz veya iflas halinde işçinin alacakları yönünden öncelikler sağlandığını,

davalının iflas masası olduğu ve şirketin tüzel kişiliğinin olmadığı dikkate alındığında aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve görevsizlik kararının iptaline, açıkladıkları yönde davanın bütün talepleri yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. İflas hali görev kurallarını değiştirebilmektedir. İflas, tacir kişinin veya şirketlerin tüm mal varlığının tasfiyesini ve bu şekilde alacaklıların alacaklarına kavuşmasını hedefleyen hukuksal bir kurumdur.

İflas ile tacir – işverenin tüm hak ve yetkileri iflas masasına geçer. İflas eden işverenin tüm mal, hak ve borçları iflas masası tarafından toplanır. İflas idaresi oluşana kadar her türlü önlem ve işlemleri iflas idaresi yerine getirir. İflasın açılmasından sonra iflas eden işveren aleyhine dava açılamayacaktır. İşverenin iflası halinde, iflas eden borçlu işverenin herhangi bir davada davaya devam ehliyeti kalmaz. Vekili varsa vekalet ilişkisi sona erer.

(818. s. BK. m. 397/1, 6098 s. T.B.K. m. 513/1) İflasın açılmasından sonra tüm yetki, temsil, hak ve yükümlülükler iflas idaresine geçer. İflas idaresi ile işçi arasındaki alacak davalarının İş Mahkemelerinde bakılacağına dair yasalarda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. İşte bu noktada, İcra Ve İflas Kanunu özel bir yöntemin izlenmesini şart koşmuştur.

Buna göre, müflisten alacaklı olduğunu iddia eden işçi iflas dairesine başvurarak, alacaklı olduğunun kabulünü ve alacağının iflas masasına kaydının yapılmasını talep eder. İflas dairesi bu talebi uygun görürse işçi için sorun bu aşamada dava açmaya gerek kalmadan çözümlenmiş olacaktır.

Ancak işçinin alacaklılık iddiası masa tarafından kabul edilmez ise, işçi TTK' nun 235/1. maddesi uyarınca Ticaret Mahkemesinde 7 gün içinde sıra cetveline kabul davası açmak zorunda kalacaktır. Yasadanda açıkça anlaşıldığı gibi, iflas hali söz konusu olduğunda, işçinin işverenine karşı alacaklarından ötürü davasını (kayıt kabul davası) Ticaret Mahkemesinde açmak zorundadır.

Usul kurallarına göre, mahkemelerin görevi kamu düzenindendir.

Yargıtay 9.H.D. 30/09/2010 gün ve 2009/44751E., 2010/26566K, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2014/15518E, 2014/17588 K., Yargıtay (kapatılan) 7. HD. 12/05/2014,2014/3359 E., 2014/10477 K. sayılı kararlarında da görüldüğü üzere Yargıtay İş Daireleri çoğunluk kararlarında, işçi alacağı doğmadan önce şirket iflas ettiği takdirde artık davanın İİK' nun 235. maddesindeki prosedür uyarınca kayıt kabul davası şeklinde Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Davalı şirketin ... tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, dava konusu alacağın ise iş sözleşmesinin devam ettiği ve sonlandırıldığı temmuz ... ile ... tarihleri arasında yani iflas tarihinden önce doğmuş olması nedeniyle müflisin kendi borçlarından olduğu ve davanın da iflas tarihinden sonra ... tarihinde açıldığı sabit olmakla 2004 sayılı İİK.’nun 235.maddesi uyarınca görevli mahkeme iflasa karar verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir. Hal böyle olunca, mahkemece işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Nitekim Yargıtay 13 HD nin 2019/5213 esas 2019/11823 karar, 21. Hukuk Dairesi'nin 2016/5155 esas 2017/7491 karar sayılı ilamı

Mahkemece işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle görevsizlik kararının kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere İDM ye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı