Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1566 K.2021/1523

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin sigortalısı ... a ait ...

Kasko sigorta poliçesi kapsamındayken ... tarihli trafik kazası nedeniyle 120.000,00 TL tazminat ödemesi yaptığını, müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı hasar tazminatının %50 kusurlu olunduğundan trafik poliçe limitlerini aşan 9.165,00 TL nin ihtar edildiğini, ihtara rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığı için icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, alacaklarının bildirim ile muaccel halde olması,

rehinle temin edilmemesi ve yaklaşık ispatın da hasar dosyası ile gerçekleşmiş olması göz önünde bulundurularak ihtiyati haciz kararı verilmesini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne itirazın iptaline takibin devamına %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli ara karar ile ; " ...Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde. Davacının, dava açtığı tarihte geçerli olan 97,70TL ihtiyati haciz karar ve ilam harcını mahkememiz veznesine yatırmadığı, 6100 Sayılı HMK.'nun 120.

Maddesi " (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl adalet bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. " ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. Maddesi "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir. " 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. Maddesi " Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden,

işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır." 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. Maddesi " (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir." 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. Maddesi " Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz." gereğince Davacı tarafça ihtiyati haciz talebi ile ilgili 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 1 nolu tarifesinin yargı harçları bölümünün (A) fıkrasının karar ve ilam harcı başlıklı (III) numaralı bendin 2/d alt bendi gereğince; yatırılması gereken ihtiyati haciz karar ve ilam harcının ödenmediği anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz talebinin incelenmesi Harçlar Kanunu 2 ve 27. Maddeleri gereğince talep tarihinde geçerli olan maktu karar ve ilam harcının yatırılmasına bağlı olduğu ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak vicdani kanaat ile 1-Davacı tarafın ihtiyati hacize yönelik talebinin USULDEN REDDİNE." ara karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; dava dilekçesi ile birlikte tedbir istenildiği hallerde ayrı bir başvurma ve karar ve ilam harcı alınmayacağını, dava açılırken yargılama harçlarının mahkeme veznesine yatırıldığını, bunun dışındaki harçlar eksik ise mahkemece eksikliğin tamamlanması için süre verilmesi gerektiğini, alacağın bildirim ile muaccel hale geldiğini, rehinle temin edilmesi ve yaklaşık ispatın hasar dosyası ile gerçekleştiğini, ihtiyati haciz kararı verilmesini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm talep hakları saklı kalmak kaydıyla yerel mahkemenin ihtiyati hacze ilişkin kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık, davalıların gerçekleştirildiği iddia edilen haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle rücu davasında davalılara ait taşınır ve taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin ... tarihli mahkeme ara kararı ile usulden reddedilmesi nedeniyle bu kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinden ibarettir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan İbarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir. Ayrıca;

Hukukumuzda hem dava açılmadan hem de dava açımı ve devamında ihtiyati tedbir istenebilecektir.

Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuşsa, verilecek ihtiyati tedbir dilekçesi başvurma harcı ve karar ve ilam harcı alınacaktır.

Dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati tedbir talebinde bulunulursa talep sahibinden bir tek dava açarken ödemesi gereken başvurma harcı ile karar ve ilam harcı (duruma göre maktu ve/veya nispi) alınacaktır. İhtiyati tedbir talebi göz önünde bulundurularak ayrı bir başvurma ile karar ve ilam harcı alınmaz. (Korkmaz, a.g.e., s.72; Kuru, C.IV, s.4325; Yılmaz E., Tedbir C.I. s.873)

Dava devam ederken ihtiyati tedbir talebinde bulunulması halinde de aynı dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati tedbir talebinde olduğu gibi ayrı bir başvurma ile karar ve ilam harcı alınmayacaktır. Yani Bu durumda tedbir için ayrıca harç ödenmeyecektir. Korkmaz, a.g.e., s.72, )

Somut olayda, İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan tazminat alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece ayrı bir ihtiyati haciz harcı yatırılmadığı gerekçesiyle usulden talebin reddine karar verilmiştir. Yukarıda sözü edildiği gibi dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati haciz talebinde bulunulursa talep sahibinden bir tek dava açarken ödemesi gereken başvurma harcı ile karar ve ilam harcı (duruma göre maktu ve/veya nispi) alınacaktır. İhtiyati haciz talebi göz önünde bulundurularak ayrı bir başvurma ile karar ve ilam harcı alınmayacağından, mahkemece ayrı bir ihtiyati haciz harcı yatırılmaması gerekçesiyle talebin usulden reddi isabetsizdir. Talebin esasına ilişkin olarak ise;

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan hasar dosyası kapsamındaki trafik tutanağı, ekspertiz raporu, ödeme belgesi içeriğinden, davacının rücu alacağının olabileceği muhtemeldir. Ödeme tarihi itibarıyla davacının tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir. (Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları; aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı ,2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Bu durumda mahkemece, davacıların ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan · e-imzalı Üye · e-imzalı Üye · e-imzalı Katip · e-imzalı