Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1743 K.2021/1767

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 17/01/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle.

03/04/2016 tarihinde müvekkili şirket tarafından ZMMS kapsamında sigortalı olan ...'a ait ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, park halindeyken geri manevra çıkarken ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklet ile çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, ... tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucu 06/04/2017 tarihinde 45.544,00 TL maluliyet tazminat ödemesi yapıldığını, daha sonra ... tarafından ödenen tazminatın eksik olduğundan bahisle müvekkili aleyhine Konya...

Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada alınan bilirkişi raporunda ...'in herhangi bir maluliyetinin olmadığınıın tespit edildiğini, müvekkil şirketin yapmış olduğu ödemenin tahsili için Konya ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi sonucu icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun çıkarılan davetiyeye rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmış, davalı vekili görevsizlik kararı verilen Asliye Hukuk Mahkemesinde duruşmadaki beyanında davacı tarafın iddiaların kabul etmediklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Davacı sigorta vekilince, sigortalısının dava dışı ... olduğu ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın geri manevra yaptığı sırada davalının yönetimindeki motosiklete çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazası nedeniyle davalının başvurusu üzerine 06/04/2017 tarihinde davalıya maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, ancak, davalının açtığı Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre davalıda kazadan kaynaklı herhangi bir maluliyet durumunun olmadığının tespit edildiğini ileri sürerek yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iadesi talep edilmiştir.

Davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde teminat altına alınan zararın doğması halinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekmektedir. Her ne kadar TBK'nın 78/1 maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir" hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin, kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/12674 E 2019/4847K sayılı kararı da bu yöndedir.

Bu itibarla, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği kanaatine varıldığından davanın reddine dair yazılı şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. " şeklinde davanın reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalıya yapılan ödemenin lütuf ödemesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, Yerel Mahkemece bu hususta yapılan değerlendirmenin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin davalıya kendisini borçlu sanarak tazminat ödemesini yaptığını, sigorta hukukunda zenginleşme yasağı ilkesi olduğunu, sigortanın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin de asgari ücret tarifesine aykırı olduğunu, Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyanın da bekletici mesele yapılması gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Davanın bekletici mesele yapılmasına ve esasa yönelik istinaf

Somut olayda 03/04/2016 tarihinde davacı şirket tarafından ZMMS kapsamında sigortalı olan ...'a ait ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, park halindeyken geri manevra çıkarken ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklet ile çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiği, ... tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucu 06/04/2017 tarihinde 45.544,00 TL maluliyet tazminat ödemesi yapıldığını, daha sonra ... tarafından ödenen tazminatın eksik olduğundan bahisle davacı aleyhine Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada alınan bilirkişi raporunda ...'in herhangi bir maluliyetinin olmadığınıın tespit edildiğini, davacı şirketin yapmış olduğu ödemenin tahsili için Konya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi sonucu icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı sigorta vekilince, sigortalısının dava dışı ... olduğu ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın geri manevra yaptığı sırada davalının yönetimindeki motosiklete çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazası nedeniyle davalının başvurusu üzerine 06/04/2017 tarihinde davalıya maluliyet tazminatı ödemesi yapıldığını, ancak, davalının açtığı Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre davalıda kazadan kaynaklı herhangi bir maluliyet durumunun olmadığının tespit edildiğini ileri sürerek yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iadesi talep edilmiştir.

Somut olayda davalının açtığı Konya... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre davalıda kazadan kaynaklı herhangi bir maluliyet durumunun olmadığına yönelik davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde söz konusu hukuk mahkemesi davasının kesinleşmesi beklenerek davalının maluliyetinin bulunup bulunmadığı tespit edilmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Bu durumda mahkemece, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenmeli, davacının teminat dışı ödeme yapıp yapmadığı, yaptığı ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olup olmadığı incelenmek, yapılan ödeme lütuf (ex gratia) ödemesi olup olmadığının tespit edilip sonucuna göre bir karar vermek gerekirken anılan hususlar değerlendirilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Keza kabule göre de davanın reddine karar verildiğine göre

AAÜT 'NÜN

MADDE 13 – (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. Düzenlemesine göre

Davalı lehine 4.080,00 TL maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekirken nispi vekalet ücreti verilmesi doğru olmayıp davacının istinafı vekalet ücreti yönünden yerindedir.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.