Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/873 K.2022/910

T.C. KONYA BAM .. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

KARAR TARİHİ : 15/04/2022

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/02/2022

NUMARASI

.... Esas .... Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 15/04/2022

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 18/04/2022

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. 18.10.2017 tarihinde müvekkkil şirketin mülkiyetinde ....'ın kontrolünde olan .... plakalı araca .... un kontrolünde bulunan .... plakalı araç arkadan çarparak durdurduğunu, kaza anında ... plakalı araç davalı sigorta şirketi nezdinde .... numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile kayıtlı bulunduğunu, kaza neticesinde şoför .... bilinci kapalı şekilde hastaneye kaldırılmış müvekkile ait araç ise kullanılamaz hale geldiğini,

meydana gelen kazada davalıya sigortalı bulunan araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu hem olay yerinde tutulan kaza tespit tutanağında hem de Konya Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma dosyasında sabit olduğunu, meydana gelen kaza sonrasında müvekkil şirketin aracında meydana gelen değer kaybının tahsili için davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ancak davalı ödeme yapmaktan kaçındığını, bunun üzerine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi ....

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, mahkemece yapılan yargılama neticesinde alınan adli tıp raporunda sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, bilirkişi raporunda ise zarar miktarının belirlendiğini, söz konusu nedenlerle mahkeme tarafından fazlaya ilişkin hakkımız saklı tutularak davamızın kabulüne kesin olarak karar verildiğini, Konya .. İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyası icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasının gerektiğini, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceğini, ilgili yasa gereği davacının dava açmadan evvel müvekkil şirkete talebi ile ilgili gerekli tüm evraklarla birlikte usulüne uygun yazılı başvuru yapmasının gerektiğini, hal böyle olunca,

bu usul bir dava şartı olduğundan, yerine getirilmeyen dava şartı nedeniyle davanın reddi gerektiğini, icra takibine yapmış oldukları itirazın devamına, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali talebinin reddine, müvekkil şirketin sorumlu bulunması durumunda, sorumluğunun yukarıda açıkladığımız çerçevede ve azami limit ile sınırlı olacağına, davacı tarafından haksız olarak icra takibi sebebiyle Davacı taraf aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,

haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile müvekkil şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Sigorta poliçesi incelenmesinde, .... plakalı aracın aracın .... sayısı ile ZMSS kapsamında davalı bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır.

Davacının dava açmadan evvel davalı sigortaya başvuru yaptığı ve başvuru evrakının 02/08/2018 tarihinde davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Taraf kusurlarının tespiti için rapor tanzimi aldırılmak üzere dosya ATK Trafik İhtisas Dairesine tevdi edilmiş ve ATK Trafik İhtisas Dairesinin 04/03/2020 tarihli kusur bilirkişi raporunda .... plakalı araç sürücüsü dava dışı ....'un % 100 oranında kusurlu olduğu, .... plakalı dava dışı sürücüsü ....'ın kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu yargılamaya esas alınmıştır.

Dava konusu olayda davacı taleplerinin değerlendirilmesini yönelik sigorta eksperi bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin 05/11/2021 tarihli raporu ve 17/01/2021 tarihli ek raporunda kusur durumu nazara alınmaksızın dava konusu .... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının 29.000,00 TL, dava konusu kazadan dolayı .... plakalı aracın ağır hasarlı (pert) olarak değerlendirdiği, bu nedenle herhangi bir değer kaybının söz konusu olmadığı ve aracın kullanılamamasından dolayı mahrumiyet kaybının 3.125,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, ayrıntılı gerekçeli denetlenebilir hasar bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Bilirkişi raporunda tespit edilen toplam tazminat miktarı 32.125,00 TL olup, davacı vekili dava dilekçesindeki taleplerinde icra takibine konu bedelin belirlenmesinde Mahkememiz .... esas, .... karar sayılı hükmünde belirlenen bedellerin mahsup edildiğini beyan etmiş olmakla bilirkişi raporunda tespit edilen bedelden Mahkememiz .... esas, .... karar sayılı dosyasında hükmedilen toplam 1.100,00 TL'nin mahsubu ile (32.125,00 TL - 1.100,00 TL =) 31.025,00 TL üzerinden takibin devamına karar verilmiştir.

Her ne kadar icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de derecattan geçerek bir mahkeme hükmü bulunmadığından ve tazminat miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde dava konusu Konya .. İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın kısmen iptali ile, takibin 31.025,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, icra inkar tazminat taleplerinin reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece kusur tespitine ilişkin hüküm kurmaya elverişli bir rapor alınmadan davacının konu kazada müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının tespit edilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda belirtilen parça ve işçilik bedellerinin fahiş olduğunu, araç mahrumiyeti zararının dolaylı zarar niteliğinde olduğundan trafik poliçe limiti kapsamında olmadığını, talebin reddinin gerekmesine rağmen Yerel Mahkemece tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

Yerel Mahkemece müvekkili şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin de hatalı olduğunu beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Kusura itiraz

Ankara Adli Tıp Kurumu Fiziki İhtisas Dairesi Başkanlığının 04/03/2020 tarihli kusur raporunda özetle; Davalı şoför ...'un %100(yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ....'ın kusursuz olduğu,bu yöndeki kesinleşen konya .. asliye ticaret mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında da benzer görüş bildirildiği ve örtüştüğü anlaşılmakla itiraz yersizdir

Araç hasar miktarına itiraz

Bilirkişinin araçta meydana gelen hasar bedelini, aracın 2. el piyasa değerini ve sovtaj bedelini kaza tarihini dikkate alarak hesaplamış ve mahkemece rapor hükme esas alınmıştır.

Dava dosyası kapsamı, delil tespiti raporu, ekspertiz raporu ve fotoğraflar incelenerek aracın yaşı, modeli gibi özelliklerde dikkate alınarak meydana gelen hasar miktarına göre aracın pertinin mi, onarımının mı uygun ve ekonomik olduğu, onarımı uygunsa ayrıntılı şekilde hasar kalemleri ve bedeli, perti uygunsa aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri ile sovtaj değerinin tesbiti ve tazminat miktarının saptanması doğru olup itiraz yersizdir.

Davalı sigorta vekilinin araç mahrumiyet (ikame araç) giderinin teminat kapsamı dışında olduğuna yönelik istinafı açısından;

ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;

A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER

" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:

a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,

b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,

d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,

e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,

f) Manevi tazminat talepleri,

g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,

h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,

ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,

i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,

j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,

k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,

l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,

m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),

n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,

o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.

(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."

Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur. Davacı vekili,araç hasarı, araç değer kaybı yanında araç mahrumiyeti zararının da davalılardan tahsilini istemiş; mahkeme tarafından davalı sigortanın sorumluluğuna ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir.

İfade olunan tüm bu nedenlerle, araç mahrumiyet zararına yönelik davacı isteminin veistenemeyeceğine göre davalı sigorta şirketi yönünden bu taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde kabulüne hükmedilmesi doğru görülmemiştir.itiraz yerindedir

Bu halde Bilirkişi raporunda tespit edilen toplam tazminat miktarı 32.125,00 TL olup,bu mikkatın içinde 3.125 TL lik araç mahrumiyet bedeli de olduğu anlaşılmakla Mahkemenin .... esas, .... karar sayılı dosyasında hükmedilen toplam 1.100,00 TL'nin mahsubu ile araç maddi hasarı olan 29.000-1100 olmak üzere 27.900 TL üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerekmektedir.

HMK'nin 355. maddesinde, “ İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353. maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararında yukarıda belirtilenler dışında HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden herhangi bir yanlışlığın da bulunmadığı gözetilerek davalı sigorta vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.