Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2458 K.2023/2069

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 20/07/2023 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin ödeme güçlüğüne düştüğünü, iyiniyetli olarak borçlarını ödemek istediğini, bu amaçla adi konkordato ön projesi hazırlandığını beyan ederek, davacı şirkete konkordato mühleti verilmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise davacı şirketin feshine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... Esas ....... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Somut olayda ; 21/07/2023 tarihli ihtarnamenin, davacı vekiline 26/07/2023 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, ihtarnamede açıkça yazılı (ihtarnamedeki sıralamaya göre; 3/a, b, c, ç, d maddelerindeki) eksik belgelerin, 2 haftalık kesin süre içerisinde tamamen ve eksiksiz olarak giderilmediği, ihtarnameye rağmen sunulan belgelerin de bu eksikliği giderici nitelikte olmadığı anlaşıldığından davacının davasının 6100 s. HMK'nin 114/2 ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar, davacı tarafından konkordato mühleti verilmemesi halinde davacı şirketin iflasına karar verilmesi istenilmiş ise de; bu talebin 6100 s. HMK'nin 111. maddesi kapsamında terditli bir talep olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

6100 s. HMK'nin 111/1. maddesine göre, "(1) Davacı, aynı davalıya karşı birden fazla talebini, aralarında aslilik-ferîlik ilişkisi kurmak suretiyle, aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Bunun için, talepler arasında hukuki veya ekonomik bir bağlantının bulunması şarttır."

6100 s. HMK'nin 111. maddesinin gerekçesine göre de, "Buna göre bir terditli davadan söz edilebilmesi için şu iki şartın bir arada bulunması gerekir: a) Aynı davalıya karşı ileri sürülecek birden ziyade talep arasında bir aslîlik-ferîlik ilişkisi mevcut olmalıdır. Yani dava dilekçesinde önce aslî talep daha sonra da fer’î talep belirtilmiş bulunmalıdır. b) Birlikte ileri sürülen bu talepler arasında, hukukî veya ekonomik bir bağ bulunmalıdır. Terditli dava açılması, şarta bağlı dava ikame edilmesi anlamına gelmez. Davacı böyle bir yol izlemek suretiyle taleplerine ilişkin olarak mahkemece gerçekleştirilecek olan incelemenin sırasını belirlemektedir."

Adi konkordato davası ve borçlunun açtığı iflas davaları hasımsız davalar olup, aynı davalıya karşı ileri sürülmüş taleplerden söz edilemeyeceğinden açılan bu davanın terditli dava olmadığı, iflas talebinin fer'i bir talep olduğu sonucuna varılmış, asli talebin reddedilmesi karşısında (terditli görülmeyen) fer'i talebin değerlendirilmesine ihtiyaç hissedilmemiş ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile ;

Davacının davasının DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin hatalı ve isabetsiz karar verdiğini, hükmün denetime uygun olmadığını, evrak eksikliği nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddinin yasal olmadığını, mahkemenin ara karar kurarak ilgili kuramlardan evrak eksikliğini ve rapor eksikliğini resen gidermesinin gerektiğini, işbu konkordato dosyasında davanın şartı yokluğundan reddini gerektirir herhangi bir evrak eksikliğinin bulunmadığını, ilk derece mahkemesinin delilleri toplamadığını, eksik inceleme ve araştırma ile karar verdiğini, yemin delili,

bilirkişi incelemesinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmediğini, tanıkların dinlenmediğini, tüm bu nedenlerle İlk derece mahkemesi hükmünün istinaf nedenleri dikkate alınarak hükmün müvekkil lehine kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran tarafların dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda re’sen gözetilerek yapılmıştır. Dava, borçlarını ödeme güçlüğü içinde olduğunu ileri süren davacının İİK'nun 285 vd. maddeleri gereğince geçici ve kesin mühlet kararı verdikten sonra ileri sürdüğü vade konkordatosunun tasdiki istemine ilişkindir.

Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir.

Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkânı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkânları da korunmuş olur.

Konkordatonun tasdikinin şartları, talep tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nın mülga 297 ve 298. maddesi hükümlerinde sayılmış olup, buna göre yasada açıkça belirtilmese de öncelikle borçlunun dürüst olması, daha sonra, teklif olunan meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun 297/1. maddesi uyarınca alacaklıların yarısı ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmesi, borçlunun konkordato işlemlerinin yerine getirilmesi, alacakları kabul edilmiş olan imtiyazlı alacakların tamamen ödenmesi ve mühlet sırasında komiserin onayı ile akdedilmiş borçların ifasını sağlamak için yeterli teminatı göstermesi,

konkordatonun tasdikinin gerektirdiği, yargılama masrafları ve ilam harçlarının tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması gerekir. (YARGITAY 23.HukukDairesi 2019/3021E, 2020/292K)

Dosyamızda istinafta bulunanan konkordato talep eden borçlu şirket vekilidir. İcra ve İflas Kanunu'nun "kanun yolları" başlıklı 308/a maddesinde istinaf süresi borçlu kararın tebliğinden itibaren on gün olarak belirlenmiştir.Borçlu vekilinin istinaf başvurusunun İİK'nın 308/a maddesindeki 10 günlük istinaf süresinden sonra yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Borçlunun malvarlığına yönelik bulunması gereken belgeler yönünden ise ,İİK.nun 7101 sayılı yasanın 15. maddesi ile değişik 287. Maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi, konkordato talebi üzerine İİK.'nun 286. maddesinde belirtilen belgelerin eksiksiz olarak sunulduğunun tespiti halinde geçici mühlet kararı vererek 297/2. maddesindeki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

Buna göre, davacı tarafından İİK.nun 286.maddesinde belirtilen ve dilekçe ekinde sunulması dava şartı olan belgeleri tamamlaması için HMK. m. 115/2'ye göre kesin süre verilerek ve konkordato ön projesinde bulunmayan belgeler ile ilgili olarak 2 haftalık kesin sürenin verilmiş olması gözönüne alınarak dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olup davacının istinafının reddi gerekeceği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu ulaşılan hukuki değerlendirme usul ve yasaya uygundur. HMK'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış, kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilmemiştir. Davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının HMK 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.