Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2969 K.2023/2972

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesine vermiş olduğu 26/12/2019 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın davalı şirket adına genel kredi ve teminat sözleşmesine istinaden kredi hesapları açılarak kredi kullandırıldığını, davalı şirketin kullandığı kredilerin haricinde dava dışı .... Tic. Ltd.

Şti.' nin müvekkili bankadan kullandığı kredilere de müteselsil kefil olduğunu, müvekkilinin davalı şirketten asaleten ve kefelaten olmak üzere toplam 9.746.952,36 TL alacağının bulunduğunu, davalı şirketin Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile açmış olduğu konkordatonun tasdiki davasında konkordato proesinin tasdikine karar verildiğini, konkordato komiserliğine alacak bildirimi ile ilgili verilen dilekçe ile müvekkilinin 3.496.009,75 TL asaleten, 6.250.942,61 TL kefelaten olmak üzere toplam 9.746.952,36 TL alacaklarının olduğunun bildirilmesine rağmen konkordato komiserliğinin 2.348.133,21 TL olarak müvekkilinin alacaklı olduğuna karar verdiğini, alacaklarının tahsili amacıyla Ankara ..

İcra Müdürlüğünün ... ve ... Esas sayılı dosyaları ile ilamlı icra takibine giriştiklerini, Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararın kesinleşmiş olması şartıyla proje ödemelerinin yapılmasına karar verildiğini, sözü geçen mahkemece nizalı alacaklar için her hangi bir karar tesis edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin hak kaybına uğramaması için nizalı alacaklar yönünden tedbir kararı verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle duruşma günü beklenmeksizin konkordato tasdik kararının verildiği tarih olan 27/09/2019 tarihinden 12 ay ödemesiz olmak üzere 48 ayda ve eşit olarak belirlenen taksit tarihlerinde işbu davaya konu alacakların bankada bloke edilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

konkordato tasdiki kararında müvekkilinin alacak kalemlerinden hanginin kabul hangisinin reddedildiği açıkça belirtilmediğinden müvekkilinin 2.980.024,78 TL nakit, 16.400,00 TL gayrinakit alacağı bulunduğunun tespitine, ihtarnameye ve borç ikrar sözleşmesine konu edilen 23/01/2019 tarihi itibari ile 6.250.942,61 TL tutarındaki alacaklarının 2.980.612,40 TL tutarındaki asıl alacağa 28/11/2016 hesap kat tarihinden itibaren %57,75 oranında işlemiş temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi ile bilrikte davalıdan tahsiline, gayrinakit alacaklarının da müvekkili banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine,

tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu 26/03/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava taleplerinin konusunun konkordato davası ile ilgili olduğunu, davaya konu taleplerin ilgili konkordato dosyasında ileri sürülerek istinaf talebi ile talep edilmesi gerektiğini, konkordato dosyasında davacı tarafın taleplerinin değerlendirildiği, davacının iş bu davayı açarak haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, bu haksız iddianın dava edilemeyeceğini, konkordato davasında hak düşürücü süreleri kaçıran davacının dava ile bu taleplerini ileri süremeyeceğini bu nedenlerle açılan haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas .. Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan muhasebe uzmanı bilirkişi ile bankacı bilirkişi tarafından ortak düzenlenen 13/04/2022 tarihli ek raporda tespit edildiği üzere, davacının talebine konu alacağın ilgili dosyada konkordato komiseri tarafından hazırlanan nihai raporda rehinli imtiyazlı alacak olarak değerlendirildiği, rehinli alacakların gerekli nisabın sağlanamaması sebebiyle konkordato projesine dahil edilmediği, İİK'nun 308/h maddesindeki nisabın yakalanamaması sebebiyle dava konusu alacak yönünden konkordato tasdikinin gerçekleşmediği,

dolayısıyla alacağın İİK'nun 308/b maddesine göre çekişmeli alacak statüsünde değerlendirilemeyeceği ve böylesi bir alacağın nisaba dahilinin talep edilemeyeceği anlaşıldığından dava tarihindeki durum itibariyle davanın reddinin gerektiği anlaşıldığından yargılama giderleri buna göre aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

Dava tarihi itibariyle hangi tarafın haklı olduğu açısından talep edilen gayri nakdi kredi alacağı yönünden yapılan değerlendirmede ise.

Davalı şirketin kullanımına sunulan çeklerden ve ayrıca teminat mektuplarından dolayı konkordato kesin mühlet tarihinden önce ya da kesin mühlet tarihinden sonra ancak iltihak (alacaklar toplantısından 7 gün sonrası) süresine kadar, davacı banka tarafından hiç kimseye bir ödeme yapılmadığı, bu haliyle alacağın gerçek ve muaccel bir alacak niteliğine kavuşmadığı,

davacı bankanın riskinin ancak kullanılan ve karşılıksız kalan çekler ve tazmin edilen teminat mektupları açısından söz konusu olabileceği, risk gerçekleşmemişse muaccel bir alacaktan söz edilemeyeceği, bu itibarla söz konusu riskin konkordato projesine alacak olarak kaydının mümkün olmadığı, davacının, alacağın bir banka hesabında depo edilmesine yönelik talebinin, İİK 308/b Maddesi 2. fıkrası gereği ancak konkordato davasının görüldüğü sırada konkordato dosyasından değerlendirilebileceği anlaşıldığından dava tarihindeki durum itibariyle davanın reddinin gerektiği anlaşıldığından;

DAVANIN REDDİ GEREKLİ İSE DE, KONUSUZ KALAN DAVANIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararında esas alınan 13/04/2022 tarihli ek bilirkişi raporu ve 04/12/2020 tarihli asıl bilirkişi raporunda davacı bankanın kefalet alacağının belirtildiğini, davacı bankanın asaleten ve kefaleten alacak tutarı toplamı, ipotek limitinin üzerinde olup toplam alacağın tamamı rehinli alacak olarak kabul edilemeyeceğini, davayı açmakta hukuki yararı olan ve haklı olarak işbu davayı açan müvekkil bankanın, davanın konusu kalması nedeniyle harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını,

yerel mahkeme kararında gayri nakit alacakların konkordato dosyasında değerlendirileceği belirtildiğini, işbu davanın alacaklarının konkordato davasında eksik değerlendirilmesi nedeniyle açılmış olup yerel mahkemenin bu yöndeki eksik değerlendirmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. ...K. sayılı kararının düzeltilerek davayı açmakta hukuki yararı olan ve haklı olarak dava açan davacı bankanın, harç, yargılama giderleri ve maktu olması gereken ancak nispi olarak hesaplanan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasına ve Yerel Mahkeme kararında davanın reddi gerekli ise kısmının düzeltilmesine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Mahkemece verilen karar, davacı tarafça yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinaf edilmiştir.

Dava, konkordato yargılaması sırasında çekişmeli hale gelen alacak miktarının konkordato nisabına dahil edilmesi, davasıdır.

İstinaf sebebi de gözetildiğinde taraflar arasındaki uyuşmazlık davanın konusuz kalması nedeniyle yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu olacağı noktasında toplanmaktadır.

Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin davalı şirket hakkında verdiği ..... esas, ... karar sayılı konkordatonun tasdiki kararının Konya BAM 6. HD. .. esas, ... karar sayılı kararı ile kaldırılarak davalı şirketin iflasına karar verildiği, söz konusu iflas kararının Yargıtay 6. HD.'nin 2021/5895 esas, 2022/2185 karar sayılı kararı ile onanmakla kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu itibarla davalı şirket hakkında verilen iflas kararı kesinleştiğinden ortada tasdik edilmiş bir konkordato projesi kalmadığından eldeki davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 331/1. maddesi “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan madde doğrultusunda, davanın açıldığı tarihte haksız olduğu tespit edilen taraf yargılama giderlerini ödemekle yükümlü olacaktır. Nitekim somut olayda yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesi gerektiği hususu çekişmesiz kalmıştır.

Yine, aynı Kanunun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin ikinci fıkrasında, "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır" denilmektedir.

Hükmolunacak vekâlet ücret karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT çerçevesinde belirlenir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesine göre “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz.”

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; davanın alacak davası niteliğinde olup AAÜT 13/4 maddesinin uygulanmasına yer olmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.