Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1286 K.2024/2328

Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 03/12/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:03/12/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. 09.09.2022 tarihinde, Konya il, Selçuklu İlçesi, Yeni İstanbul Caddesi Kent Plaza alt geçit içerisinde meydana gelen kazada, davalı şirket tarafından .... poliçe no ile ZMMS poliçesi düzenlenmiş olan, ......Belediyesine ait ... plakalı sürücüsü .....' in sevk idaresindeki aracın, arkasını kontrol etmeden, hatalı bir şekilde sağ şeritten sol şeride geçtiği esnada müvekkiline ait olan ...

Plakalı sürücü .... idaresindeki aracın sağ ön yan ve sağ yan kısımlarına çarptığını, meydana gelen kazada davalı sürüsünün 96100 kusurunun etkisinde yaşandığını, bu hususun kollukça tutulan kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının hasar aldığını, tamir gördüğünü, aracın bir takım parçalarının değişti aracın değer kaybettiğini ve müvekkilinin aracından mahrum kaldığını, bu nedenle güncel yüksek yargı kararları ışığında aracın hasar görüp tamir edilmiş haliyle, hasarsızlar arasında emsal ücretlere göre belirlenecek değer kaybının ödenmesine hükmedilmesi gerektiğini,

ayrıca müvekkilinin kaza tarihinden itibaren aracından tüm bu süreçte mahrum kalması nedeniyle, araç mahrumiyetinden kaynaklı yoksun kalınan karın da hesaplanarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı.... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davacının müvekkil belediye açısından zorunlu arabuluculuk sürecini işletmediğini, bu sebeple davanın zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, mahkemece kazanın meydana geldiği bölgedeki kamera kayıtlarının istenerek yeniden rapor alınmasını talep ettiğini, davacının aracının iş bu kazadan önce bir kazaya karışıp karışmadığını tespiti amacıyla Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın kaza tarihinden önce bir kazaya karışıp karışmadığının kazaya karıştı ise bu kazadan dolayı araçtaki hasarın bildirilmesini istediğini,

kazadan dolayı yapılan onarımlardan dolayı aracının kullanamadığını belirtip araç mahrumiyet bedelini talep eden davacının aracından ne kadar süre mahrum kaldığını ve ne kadar kazanç kaybı olduğu hususunda yeterli bir açıklama ve delil sunmadığını, buna dair belgeler toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği kanaatinde olduklarını, iş bu davanın öncelikle usulden reddine , mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddi ile mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... cevap dilekçesi ile özetle. Trafik kazası sevk ve idaresindeki ..... Belediyesi'ne ait ... plakalı yolcu otobüs ile kamu hizmeli görevi ifa etmiş olduğu bir sırada meydana geldiğini, sevk ve idaresindeki ....

Belediyesi'ne ait araçla Yeni İstanbul Caddesinde seyir halinde iken, sol şeridin tamamen boş olduğu sırada ve arkasından gelmekte olan araçlara da önceden usulüne uygun ışıklı işaret vermek suretiyle önümde gitmekte olan başka bir aracı geçmeye başladığı anda davacının çıkış yapmakta olduğu sağ şeritten, görüşünün kapalı olduğu arkasından hızla gelip geçiş yapmaya başladığı sol şeride aniden girmek suretiyle bu kazaya sebebiyet verdiğini,

kazada davacı KTK. nun 54/1-a maddesinde yazılı "Önünde giden sürücünün başka bir aracı geçme niyetini belirten uyarı işaretini verdiği halde geçmeye çalışmak" kuralını ihlal ettiği için tam kusurlu olduğunu, bu nedenle kaza tespit tutanağında tarafına atfedilen kusuru kabul etmediğini, davacı tarafın aracın kaza öncesi hasarsız olduğunu ispat etmesi gerektiğini, bu nedenle aracın daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığı ve araçta değişen ve tamir gören parçaların olup olmadığı hususlarının araştırılmasını talep ettiğini, davanın öncelikle husumet yokluğundan olmadığı takdirde esastan reddine,

yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesi ile özetle.

Davanın zaman aşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkil şirketi nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sİgortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00TL olduğunu, uyuşmazlık kapsamında karşı yan aracında meydana gelen hasar için ....' na 10/11/2022 tarihinde 14.000,00-TL araç hasarı tazminatı ve tedarikçi ....

Oto Yedek Parça San.ve Tic.Ltd.Şti'e 18/11/2022 tarihinde 561,96-TL, 21/11/2022 tarihinde 4.521,47-TL, 28/11/2022 tarihinde 12.862,98-TL, 05/12/2022 tarihinde 6.429,94-TL araç hasarı tazminatı ödemesi ve ....' na 11/01/2023 tarihinde 5.840,00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu durumda davanın doğrudan reddine , aksi halde müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesini masraf ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas.... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle. "Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

09/09/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olmadığı, 15/12/2023 Tarihli bilirkişi raporunda kaza tarihinde aracın hasar uğramadan önceki rayiç değerinin 449.500,00 TL, hasara uğradıktan sonraki rayiç değerinin 399.500,00 TL olduğu, aracın tamirin ekonomik olduğu, değer kaybı maddi zararının 50.000,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan 5.480,00 TL mahsup edildiğinde davacının değer kaybı maddi zararının 44.160,00 TL olduğu,

yine aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu, davacı tarafından yapılması zorunlu masrafların düşülmesi akabinde aynı marka-model aracın günlük kira masrafının 450,00 TL olacağı, 10 gün üzerinden davacının ikame araç bedeli maddi zararının 4.500,00 TL olduğu anlaşılmakla bu kalemler yönüyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından orijinal parça yerine muadil parça kullanılması sebebiyle parça fark tazminatı talep edilmiş ise de; Davacıya ait aracın 2012 model olduğu, Tramer kayıtlarının incelenmesinde kaza öncesinde 09/09/2013 ve 29/11/2015 tarihinde iki adet kazasının daha olduğu, bilirkişi raporunun 5 ve 6. Sayfalarında ifade edildiği üzere araçta meydana gelen arızalardan sağ ön kapı aksamının değiştirilerek boyandığı, sağ ön çamurluk, sağ arka çamurluk ve sağ arka kapı aksamlarının onarılarak boyandığı

yine aracın muhtelif plastik ve elektrik aksamlarının değiştirildiği, T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 12/04/2019 Tarih ve 2019/260 Esas-2019/317 Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 19/10/2023 Tarih ve 2023/1707 Esas-2023/2123 Karar sayılı ilamı da emsal alınarak aracın daha öncesinde kazalı olması sebebiyle orijinal olmaması, araçta meydana gelen zararların onarım biçimleri ve aracın yaşı da nazara alınarak davacının bu kalem yönüyle davasının reddine karar verilmiş ve;

Davacı ....'nun davasının KISMEN KABULÜ İLE;

Davacının 09/09/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 44.160,00 TL değer kaybı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ...) teminat limitleri ile sınırlı olmak (Araç Başına Maddi Teminat Limiti: 100.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ..... VE .......... BELEDİYE BAŞKANLIĞI'ndan(Kaza tarihi olan 09/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının 09/09/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 4.500,00 TL ikame araç bedeli maddi zararının DAVALILAR ..... VE T.C. ..... BELEDİYE BAŞKANLIĞI'ndan(Kaza tarihi olan 09/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının parça fark tazminatı yönüyle açmış olduğu davasının REDDİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacıya ait 231.188 kilometredeki 2012 model "Volkswagen Passat" marka araç için fahiş ve olağan dışı bir değer kaybı tespit edildiğini, 12 yaşında olan eski ve çok kilometre yapmış bu araç için toplam "50.000,00-tl" değer kaybı tespit edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki dosyada gerçekleştirilen tek uzmanla kusur ve zarar belirleme uygulaması,

2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun ilgili maddelerini ilga eden 15.07.2018 tarih, 4 sayılı "Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"ne aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/03/2024 tarih .... Esas ve ....

Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın belirtilen gerekçeler ve kamu düzeninden olan resen nazara alınacak gerekçelerle reddine, aksi halde müvekkil şirket lehine yeni bir hüküm kurulmasına, masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı, araç yoksunluğu nedeniyle maddi zarar istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı sigorta tarafından kusur ve zarar yönleriyle istinaf edilmiştir.

-Kusura itirazda;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Bu itibarla, mahkemece benimsenen kusur raporu, kaza sonrası düzenlenen Tespit Tutanağı ile aracın kazası ve kaza bölgesinin tespit edilmiş olması da gözetildiğinde kazanın davalı aracın trafik kurallarına aykırı ve tamamen kusurlu hareketi ile meydana geldiği ispatlanmış olup, benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olup, herhangi bir somut delile dayanmayan kusur itirazlarının reddine karar verilmiştir.

-Maddi tazminat yönünden;

Davaya konu olan olayda davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Davacı ayrıca davalıdan araç mahrumiyet zararını istemiştir. Talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak söz konusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Somut dosyamızda.

Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hükme esas alınan uzman bilirkişi tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın önceki kazaları, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından,

davalının haksız fiil sorumlusu olarak zarardan sorumlu olduğu, kaza sonrası araç fotoğrafları ve belgelerin de değerlendirildiği bilirkişi raporu ve resimlerde görülen hasara göre de belirlenen değer kaybı ve yoksun kalınan kara ilişkin zararın uygun olduğunun da anlaşılmasına göre de, bunlara ilişkin zararının duruma uygun şekilde belirlendiği de anlaşıldığından, davalının zarara yönelik itirazlarının yerinde olmadığından, davalının buna yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

davalı sigorta vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.